Τρόπος ανάπτυξης παραγράφου & πρόθεση γράφοντος
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου
–
Σύμφωνα με τον νέο τρόπο εξέτασης του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας στη Γ΄ Λυκείου, δεν δίνονται ερωτήματα που στηρίζονται σε μεταγλωσσικούς όρους ή ζητούν την αναπαραγωγή τους, όπως είναι, για παράδειγμα, οι τρόποι ανάπτυξης παραγράφου. Μπορούν, ωστόσο, να τεθούν οι μεταγλωσσικοί όροι σε ερώτημα με διαφορετική διατύπωση, σαφή για τον μαθητή, με το οποίο ζητείται ο συσχετισμός ενός μεταγλωσσικού όρου με το θέμα, την πρόθεση του πομπού, το είδος του κειμένου κ.ά.
Οι τρόποι ανάπτυξης παραγράφου, επομένως, εξετάζονται ως προς το πώς υπηρετούν την πρόθεση του γράφοντος μέσω ερωτημάτων στην εκφώνηση των οποίων αναφέρεται ο χρησιμοποιούμενος τρόπος ανάπτυξης π.χ.: «Ποια νομίζετε ότι είναι η πρόθεση του συγγραφέα στη συγκεκριμένη παράγραφο του κειμένου; Πώς ο τρόπος της αιτιολόγησης με τον οποίο επέλεξε να την αναπτύξει υπηρετεί την πρόθεση αυτή;»
Ορισμός & Διαίρεση
1. Πώς ο τρόπος ανάπτυξης του ορισμού υπηρετεί την πρόθεση του γράφοντος
α) Ο γράφων ενδέχεται να αξιοποιεί τον ορισμό για να προσδιορίσει με σαφήνεια την υπό διερεύνηση έννοια, αν θεωρεί πως αυτή δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή στο αναγνωστικό κοινό ή πως αποτελεί μια σχετικά νέα έννοια (νεολογισμός) με την οποία δεν έχουν εξοικειωθεί ακόμη επαρκώς οι πολίτες.
β) Ο ορισμός ενδέχεται, επίσης, να αξιοποιηθεί όταν ο γράφων θέλει να δώσει έμφαση ή να παρουσιάσει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της έννοιας -ή του φαινομένου- που προσεγγίζει, προκειμένου να διασφαλιστεί ένας κοινός τόπος συνεννόησης με το αναγνωστικό κοινό.
γ) Ο ορισμός επιτρέπει στον γράφοντα να παρουσιάσει την υπό εξέταση έννοια και να λάβει αφορμή από συγκεκριμένες πτυχές της, ώστε να προχωρήσει στο περαιτέρω ξετύλιγμα του συλλογισμού του σχετικά με αυτή και το πώς πιθανώς επηρεάζει τη ζωή των πολιτών ή το κοινωνικό σύνολο εν γένει.
δ) Μέσω του ορισμού -ιδίως αν αυτός εντοπίζεται στην αρχή του κειμένου- ο γράφων καθοδηγεί τον αναγνώστη σχετικά με τη βασική θεματική του κειμένου του, εφόσον ακολούθως υποδεικνύει από ποια οπτική ή ως προς τι θα εξετάσει την προσδιοριζόμενη έννοια.
2. Πώς ο τρόπος ανάπτυξης της διαίρεσης υπηρετεί την πρόθεση του γράφοντος
α) Ο γράφων αξιοποιεί τη διαίρεση όταν η έννοια που προσεγγίζει είναι πολύπτυχη και χρειάζεται να αποσαφηνιστούν οι επιμέρους πτυχές της προκειμένου η ευρύτητά της να γίνει πληρέστερα κατανοητή από τον αναγνώστη.
β) Μέσω της διαίρεσης ο γράφων ενδέχεται να επιδιώκει την πληρέστερη δυνατή αποσαφήνιση της έννοιας, φανερώνοντας τη πολύπτυχη διάστασή της.
γ) Με βάση την παράμετρο που αξιοποιεί ως διαιρετική βάση ο γράφων ενδέχεται να επιδιώκει τη διάκριση συγκεκριμένων πτυχών ή ποιοτήτων της υπό διερεύνησης έννοιας, ώστε να κατανοεί ο αναγνώστης με ποιο κριτήριο προσεγγίζει την έννοια και ποιες πτυχές της σκοπεύει να προσεγγίσει περαιτέρω.
δ) Ο γράφων, αφού φανερώσει μέσω της διαίρεσης τις επιμέρους πτυχές της έννοιας -όπως αυτές προκύψουν ανάλογα με το κριτήριο που θα χρησιμοποιήσει ως διαιρετική βάση-, έχει ακολούθως τη δυνατότητα είτε να διερευνήσει σε βάθος μία μόνο πτυχή της έννοιας είτε -πιο συνοπτικά- όλες τις πτυχές της, ώστε να οδηγηθεί σε μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση του υπό διερεύνηση φαινομένου.
ε) Η διαίρεση, πάντως, όπως και ο ορισμός, επιτρέπουν στον γράφοντα την καλύτερη αποσαφήνιση της εξεταζόμενης έννοιας, εφόσον δηλώνονται οι πτυχές της (διαίρεση) ή τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της γνωρίσματα (ορισμός).
Παράδειγμα παραγράφου που αναπτύσσεται συνδυαστικά με ορισμό και διαίρεση:
Για να δείτε ολόκληρο το άρθρο κλικ εδώ!
Για να δείτε όλα τα κριτήρια αξιολόγησης κλικ εδώ!
–
