γράφει ο Κατερίνα Σιδέρη

Η ζωή, γράφει τα πιο αλλόκοτα σενάρια. Η ζωή, μπορεί να αλλάξει τη ρότα του ανθρώπου εκεί που κανείς δεν το περιμένει. Η ζωή, κρατά καλά φυλαγμένα μυστικά και κανείς δεν είναι σε θέση να τα ανακαλύψει. Μια τέτοια ζωή θα διαβάσουμε σήμερα και δεν είναι άλλη από εκείνη της Μαλαματής αλλά και των οικείων της.

Η Μαλαματή, είναι μια δυναμική γυναίκα. Άξια, τίμια και συνάμα πολύ βασανισμένη. Έχασε τον άνδρα της την ημέρα που γέννησε το στερνοπούλι της και πλέον είναι μάνα και πατέρας για τα παιδιά της, την Αργυρώ, την Καλλιρόη και τον Κωνσταντή, μα και για την ψυχοκόρη της τη Διαλεχτή. Πασχίζει με νύχια και με δόντια να τα φέρει βόλτα. Ορθώνει το ανάστημά της στα παιδιά της για να γίνουν τίμια και εργατικά. Δουλεύει σκληρά και στην καρδιά της τρέφει μίσος για τους εχθρούς της.

Τον καιρό του αδελφοπόλεμου, το σπίτι της κάηκε και παραλίγο να καεί και ο Κωνσταντής της. Ευτυχώς, βρήκε απάνεμο λιμάνι στην οικία του Ευστράτιου Κατσαρού. Παντρεμένος ο τελευταίος με τη Θάλεια, μια απόμακρη και ήρεμη γυναίκα, πήρε στη δούλεψη του την οικογένεια της Μαλαματής και πλέον μαζί τους, έχουν ριζώσει.

Τα παιδιά μεγαλώνουν, βοηθούν στις δουλειές του σπιτιού, η Αργυρώ μένει πια στο δικό της σπίτι και η Μαλαματή πλάι στην καρδιακή φίλη Αγνή, αναμοχλεύει με κάθε ευκαιρία την καλή της τύχη στο σπίτι του Κατσαρού. Η Καλλιρόη και η Διαλεχτή, δυο αχώριστες νεαρές, ονειρεύονται τον έρωτα, νιώθουν τα πρώτα σκιρτήματα στις καρδιές τους, ανθίζουν σαν όμορφες αμυγδαλιές, μα η Μαλαματή έχει τα δικά της σχέδια για τις ζωές τους. Ναι, είναι μια γυναίκα που θέλει όλα να τα αποφασίζει, θέλει όλα να τα ελέγχει μα διαβάζοντας το βιβλίο ο αναγνώστης αποκομίζει ότι η πρόθεσή της είναι τις περισσότερες φορές, αθώα.  

…η θέση της γυναίκας είναι δύσκολη απ’ τη μέρα που θ’ ανοίξει τα μάτια της στον κόσμο…

Μια χρυσή λίρα για πληρωμή σε γέννα, μια συμφέρουσα λύση για όλους μα πιότερο για το μωρό, το μυστικό της Θάλειας που επιλέγει να μοιραστεί σε ανύποπτο χρόνο με τη Μαλαματή, τα πικρά παράπονα της Αργυρώς που δεν βρίσκουν αποδέκτη, και η επιστροφή του εχθρού Θόδωρου στα πάτρια εδάφη ικανή να σκορπίσει θύελλες, ανοίγουν την αυλαία και μας καλωσορίζουν στο δώμα των ηρώων, εκεί που θα διαδραματιστούν πολλές από τις σκηνές της ιστορίας.

Η Μαλαματή οργίζεται με την επιστροφή του τρισκατάρατου. Γυρίζει εκεί που βασάνισε και σκότωσε ψυχές συμπατριωτών μου, μα έτσι είναι ο εμφύλιος πόλεμος. Ο αδερφός σκοτώνει αδερφό και το αστείρευτο μίσος όλο και ορθώνεται… Μαζί του φέρνει τη γυναίκα και τον γιο του. Θα ανοίξει το μπακάλικο του πατέρα του ‘η Αφθονία’ και θα προσπαθήσει να αφήσει πίσω του τα λάθη του παρελθόντος. 

Θα διαβάσουμε για έναν έρωτα που καίει μια καρδιά και για έναν ακόμη που πρέπει να μείνει αθέατος από όλους, για μια αποκάλυψη ικανή να παραγκωνίσει τη γλυκιά μέθη της αγάπης, για ένα ζευγάρωμα που ισορροπεί σε τεντωμένο σχοινί, αλλά και μια βασανιστική αναμονή 10 ετών. Η ζωή του κάθε ήρωα έχει κάτι να εναποθέσει στην ιστορία. Όλες τους έχουν πόνο, όλες τους έχουν δάκρυα. Κάποιες εξ αυτών έχουν και κρυμμένα μυστικά και κάποιες άλλες κυοφορούν αγάπη και έρωτα. Τέλος, μία έχει μέσα της άσβεστο μίσος, μίσος που δεν καταλαγιάζει, μίσος που δεν θεραπεύεται.

Θα διαβάσουμε για ένα μικρό κομμάτι γης μοναδική κληρονομιά της Μαλαματής, για τα ‘πρέπει’ της κοινωνίας που αιχμαλωτίζουν τις ζωές τους, για ένα λευκό νυφικό από μουσελίνα, για έναν καμένο πήχη από κάρβουνα τζακιού, για δυο παγούρια με πετρέλαιο αναμοχλευθέντα με οργή αλλά και για μια άδικη συμφωνία ερήμην του έρωτα.

…να κάμεις τα πικρά γλυκά και να τα καταπιείς…

Πολλά είναι τα μέτωπα του βιβλίου. Κάθε ήρωας περιμένει από τον αναγνώστη να τον συνδράμει. Αδημονεί να μοιραστεί μαζί του τα εσώψυχά του και να βρει επιτέλους τη νηνεμία της ψυχής. Τα νήματα τα κινεί η μοίρα αλλά και η Μαλαματή. Η μοίρα τα κινεί με χάρη, κρυφογελώντας για τα όνειρά τους. Η Μαλαματή τα κινεί με γνώμονα τα δικά της μέτρα και σταθμά, ποτισμένα με ινάτι και θυμό προσδοκώντας έτσι να μην πέσουν οι δικοί της άνθρωποι στο στόμα της κοινωνίας.

Σειρά έχει ένα κοκκινάδι σε ανδρικό γιακά, μια τούφα μαύρες μπούκλες, ένας γάμος με χαρά και αντάρα, η Εκάβη και η πνοή ανεξαρτησίας της, η αποκάλυψη καλά κρυμμένων μυστικών, αλλά και ο αρραβωνιαστικός Φώτης έτοιμος να μακελεύσει μια αθώα και τρυφερή ύπαρξη.  

Από τα βιβλία που διαβάζω, επιλέγω μια φράση που μου κίνησε το ενδιαφέρον για να την μοιραστώ μαζί σας. Από το βιβλίο της Φρειδερίκης Αναγνωστοπούλου, ένα σύντομο βιογραφικό της οποίας θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, επέλεξα την παρακάτω:

…οι σκιές, οι εντός και οι εκτός, μας μικραίνουν και εξαφανίζονται στο δυνατό φως… 

Μπορεί κάποιος να βάλει φρένο σε προσχεδιασμένα σχέδια;

Μπορεί η αγάπη να κερδίσει το μίσος;

Μπορεί ο έρωτας να ανθίσει κάτω από αντίξοες συνθήκες;

Όλα μπορούν να συμβούν, όλα μπορούν να γίνουν, όλα μπορούν να συνεχίσουν τον κακοτράχαλο δρόμο τους. Λίγο πριν διαβάσουμε με κομμένη την ανάσα τους τίτλους τέλους, ένα βασανισμένο πλάσμα που ήξερε να διαβάζει τις ψυχές θα σβήσει σαν κεράκι, θα λυτρώσει και θα λυτρωθεί, ένα θυμιατήρι θα χάσει τον δρόμο του και ένα μωρό με τη γέννησή του θα σηματοδοτήσει μια νέα εποχή για τους εναπομείναντες ήρωες.

Μπορεί το βιβλίο να κατακλύζεται από βάσανα, μυστικά, προδοσίες και απάτες, μπορεί οι τσακισμένες αμυγδαλιές να βιάστηκαν να ανθίσουν, μπορεί ο έρωτας να σκόνταψε και να γέμισε πληγές, όμως η μοσχοβολιά των ανθισμένων αμυγδαλιών κατάφερε χώρο στις καρδιές τους, κατάφερε χαμόγελα στα πρόσωπά τους, κατάφερε συγγνώμες να βγουν από στόματα και έναν επίλογο ικανό να κατευνάσει τους χτύπους της καρδιάς.

Δεν θα πω περισσότερα. Έχω αφήσει αιχμές ικανές να σας δελεάσουν, ικανές να κεντρίσουν το ενδιαφέρον σας για να αναζητήσετε και να διαβάσετε το βιβλίο. Κλείνοντας θα πω ότι λυπήθηκα πολύ για τη ζωή της Θάλειας, πόνεσα για την τύχη της Διαλεχτής και σεβάστηκα ως έναν βαθμό τη στάση της Μαλαματής.

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου αναφέρει:

Δυτική Μακεδονία, τέλη της δεκαετίας του ’50

Η Μαλαματή είναι μια γυναίκα που πορεύεται με το βάρος μιας προδοσίας που τη στιγμάτισε, αλλά και με τα «πρέπει» μιας κλειστής κοινωνίας που ορίζουν τη ζωή της. Συνάμα, έχει την έγνοια του μοναχογιού της, των δύο θυγατέρων και της ψυχοκόρης της, καθώς δεν ήθελε τα παιδιά της να ξεπέσουν όπως εκείνη. Όμως, ο πόνος και τα βάσανα που περνούσε μια ολάκερη ζωή, δεν την αφήνουν να δει καθαρά. Μα τα βέλη του έρωτα δεν κοιτάνε ποιον λαβώνουν. Δεν κοιτάνε αν είναι αφεντικό ή υπηρέτης, φίλος ή εχθρός, μόνο στρέφονται στην κατεύθυνση που υποδεικνύει η καρδιά.

Η αναπάντεχη επιστροφή του αυτοεξόριστου Θόδωρου Ζερβού απ’ τη Σοβιετική Ένωση στέκεται αφορμή ν’ αναδυθεί μια παλιά έχθρα. Παρ’ ότι ο ίδιος λαχταρά να εκπληρώσει ένα ιερό χρέος και συγχρόνως να στερέψει το ποτάμι του αίματος και των ενοχών που κουβαλάει, σκοντάφτει στο λιθάρι του ασίγαστου μίσους της Μαλαματής.

Μπορεί μια κουβέντα να γίνει αφορμή για τη σκληρότερη εκδίκηση;

Ένα καλά φυλαγμένο μυστικό θα ανοίξει τον δρόμο στην αγάπη, μα και στο μίσος, και τότε όλοι θα αναμετρηθούν με τον εαυτό τους, αλλά και με όσους έβλαψαν άθελά τους ή ηθελημένα. Όλοι τους φαντάζουν με τσακισμένες αμυγδαλιές. Όμως, βαθιά μέσα τους σιγοκαίει η φλόγα ότι θα ξανανθίσουν, ελπίζοντας ότι το φαρμάκι δεν κατέκαψε για πάντα τη ρίζα τους…

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα του βιβλίου.

Η Φρειδερίκη Αναγνωστοπούλου γεννήθηκε στο χωριό Μηλίτσα της Καστοριάς. Μεγαλώνοντας κοντά σε παππούδες, γοητεύτηκε πολύ νωρίς από τις διηγήσεις τους για τα περασμένα, και πολύ περισσότερο από την ιδιωματική γλώσσα που χρησιμοποιούσαν. Τότε έσταξε μέσα της το μεράκι για τη γραφή, με την οποία ασχολήθηκε ήδη από νεαρή ηλικία. Σπούδασε στη Μαιευτική Σχολή Θεσσαλονίκης και αφότου αποφοίτησε, ασκεί το λειτούργημα της μαίας. Πιστεύει πως η φύση του επαγγέλματός της είναι μοναδική. Στην καθημερινότητά της έρχεται σε επαφή με ανθρώπινες συμπεριφορές και συγκινήσεις που τροφοδοτούν την έμπνευση. Έτσι, μέσω της παρατήρησης, του στοχασμού και της φαντασίας «γεννιέται» η ανάγκη να αποτυπωθεί ένας ολόκληρος κόσμος, ένα βιβλίο.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΕΞΗ.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο, θα βρείτε εδώ.