Όταν σμιλεύει το μελάνι

Γαβριέλλα Νεοχωρίτου

Εκδόσεις Κούρος 2025

–

γράφει η Βάλια Καραμάνου

–

Η νέα ποιητική συλλογή της Γαβριέλλας Νεοχωρίτου φέρει τον τίτλο «όταν σμιλεύει το μελάνι». Σκέφτομαι πως ο τίτλος κρύβει όλη την ουσία της γραφής της, της γραφής γενικότερα. Τα γράμματα όπως αποτυπώνουν τις λέξεις «σμιλεύουν», χαράσσουν, αποδίδουν τα συναισθήματα, που γδέρνουν κάθε ψυχή. Οι λέξεις αποτελούν συνενοχή, υποκατάστατο παρουσίας. Υποδηλώνουν τον εσωτερικό πόνο- αδύνατο να σμιλευτεί κάτι χωρίς να σκαφτεί βαθιά και οδυνηρά- αλλά ταυτόχρονα αποτελούν και φάρμακο. Οι λέξεις κρύβουν κι όμως παράλληλα αποκαλύπτουν, γεμίζουν το κενό, «συνομιλούν» μυστικά με τον Άλλο.

Η νοσταλγία, η διττή αισθητική του Φωτός ως πηγή ζωής και ως σκιά απώλειας, η μνήμη και η Φύση ολόκληρη ζωντανεύουν στα ποιήματα της συλλογής, που είναι γεμάτα θροΐσματα, ήχους, μυρωδιές. Θάλασσες απλώνονται στα μάτια του αναγνώστη- πάντα το Αιγαίο- καλοκαίρια που πέρασαν ή δεν ήρθαν ποτέ, γλυκά, μελαγχολικά φθινόπωρα. Η ποιήτρια πιστεύει στην ανθρώπινη φύση, δεν εγκαταλείπει την αγάπη και την τρυφερότητα που ξεχειλίζουν στους στίχους. Αποφεύγει την έκθεση του εσωτερικού της πόνου, όπως η αχρείαστη φωτογραφία σε έναν στίχο της, ωστόσο ελπίζει, περιμένει στωικά την ένωση με όσους έφυγαν, αλλά έμειναν εκεί για πάντα αφήνοντας το χνάρι τους στην μνήμη.

Τελικά, η Ποίηση δεν είναι απλά στίχοι, εικόνες, περιγραφές, είναι «σμίλη», ένα ιερό τελετουργικό μνήμης, ένας τόπος αντάμωσης με όσους αγαπά. Αποτελεί το σημείο όπου η Φύση λατρεύεται, όπου δεν υπάρχουν όρια που χωρίζουν τους ανθρώπους.

Η γλώσσα λιτή, κατανοητή, γεμάτη ηχητικές και οπτικές περιγραφές συγκινεί τον αναγνώστη και τον οδηγεί να κάνει το προσωπικό του ταξίδι μέσα από την δική του πορεία σμίλευσης. Οι ιδέες δεν φθίνουν ποτέ, μένουν πάντα υψηλές.

«Σ’ αγαπώ», είναι το τέλος ενός ποιήματος σαν σφαίρα που σε διαπερνά. Δύο λέξεις τελειωτικές, απόλυτες, διαχρονικές, που νικούν ακόμα και την απώλεια. Η αγάπη και η μνήμη αποτελούν την αέναη ένωση με τον Άλλον πέρα από κάθε νοητό σύνορο, πέρα από κάθε φυσικό νόμο.

Κλείνοντας, παραθέτω δύο ρητά που μου ήρθαν στο νου διαβάζοντας την συγκεκριμένη συλλογή:

«Η απώλεια είναι κατοικία αγάπης» (Ρίλκε)

«Η Φύση είναι η αντίσταση το παράλογο του πένθους» (Καμύ)

 Η Γαβριέλλα Νεοχωρίτου δεν αναπολεί απλά την φυσική παρουσία, έχει ενωθεί μαζί της. Κάνοντας ένα βήμα παραπέρα με το νέο της έργο, βρίσκεται ήδη εκεί. Στο «μαζί» και για πάντα.