Μικροί και μεγάλοι, όλοι φοβόμαστε από κάτι. Είναι σημαντικό όμως να αγκαλιάσουμε αυτό το συναίσθημα του παιδιού και να το διαβεβαιώσουμε πως ο φόβος, είναι κάτι που αισθανόμαστε όλοι. Είναι απαραίτητο για την συναισθηματική του ισορροπία να γνωρίζει πως το συναίσθημα του φόβου δεν δηλώνει αδυναμία και κυρίως δεν πρέπει να κρύβεται ή να μην εκφράζεται.  Η ψυχική ευφορία εξάλλου ενός παιδιού και αργότερα ενός ενήλικα, αποδεικνύεται από τον τρόπο που εκφράζει τα συναισθήματά του δίχως ίχνος ενοχής ή ντροπής.

Αφού λοιπόν διασφαλίσουμε μια τέτοια επικοινωνία με το παιδί μας, τότε υπάρχουν μερικά βιβλία που ίσως βοηθήσουν στο να ξεπεραστεί ο παιδικός φόβος που βιώνει. Βέβαια, αν δεν υπάρχει ήδη κάποια υπόνοια φόβου, καλό θα ήταν να μην καταφύγουμε σε τέτοιου είδους ιστορίες, διότι μπορεί να έχουμε το αντίθετο αποτέλεσμα.

Ας δούμε λοιπόν, τα παρακάτω βιβλία,  που όλα έχουν αποδειχτεί χρήσιμα για τον σκοπό που εξυπηρετούν αλλά είναι ταυτόχρονα και διασκεδαστικά!

Μια ιστορία για παιδιά 3+ από τις εκδόσεις  Πατάκη και τη σειρά Λογοτεχνία με Πολύχρωμη Εικονογράφηση. Ο Κέβιν, ένα μικρό κοάλα, φοβάται τις αλλαγές στη ζωή του. Όταν όμως αλλάξει η ζωή του ξαφνικά, συνειδητοποιεί πως όλα μπορούν και πάλι να είναι όμορφα και μαγικά. Ένα βιβλίο για όλα εκείνα τα παιδιά που φοβούνται κάθε αλλαγή που έρχεται στη ζωή τους. Γραμμένο με έμμετρο στίχο, υπέροχη εικονογράφηση του Φιλντ Τζιμ και ένα μήνυμα που βγαίνει με χιούμορ μέσα από τις πολύχρωμες σελίδες.

2. Ποιος φοβάται τα τσακάλια, του Φίλιππου Μανδηλαρά.

Το βιβλίο αυτό από τις εκδόσεις Πατάκη για παιδιά 3+ μιλά για το φόβο της διαφορετικότητας, του ασυνήθιστου, του αγνώστου. Οι ήρωες του βιβλίου, ο Λέλο, η Στρουθ φεύγουν φοβισμένοι από το πάρκο κάθε φορά που τα τσακάλια κάνουν την εμφάνισή τους. Όλοι έχουν στοχοποιήσει τα τσακάλια λόγω της άγριας εμφάνισής τους και οι κατηγορίες προς εκείνα θα πέφτουν σαν βροχή. Όμως, η Στρούθ έχει άλλη άποψη και όσο το ψάχνει, θα καταλάβει πως τα τσακάλια είναι φιλικά και απλώς είχαν πέσει θύματα των προκαταλήψεων. Ο Φίλιππος Μανδηλαράς προσεγγίζει με ευαισθησία με απλά λόγια που κάνουν ρίμα, το δύσκολο αυτό θέμα που θα είναι επίκαιρο όποτε και να διαβαστεί. Ειδικά σε μια χώρα που η διαφορετικότητα δεσπόζει και ο φόβος μεγαλώνει εξαιτίας των προκαταλήψεων.

3. Θα τα καταφέρω μόνος μου, της Κάτιας Πινό

Καμιά φορά φοβόμαστε να στηριχτούμε στις δικές μας δυνάμεις, στις δικές μας ικανότητες. Θέλουμε κάποιον να μας στηρίζει, οπισθοχωρούμε, δειλιάζουμε και καταφεύγουμε στις εύκολες και ασφαλείς λύσεις. Αυτό το θέμα διαπραγματεύεται το βιβλίο «Θα τα καταφέρω μόνος μου» από τις εκδόσεις Κόκκινη κλωστή δεμένη για παιδιά 4+. Ο Πίτι, ένα κίτρινο πουλάκι γνωρίζει μια καταγάλανη σταγόνα βροχής και της ζητάει να το βοηθήσει να ταξιδέψει ψηλά στον ουρανό, που είναι και το όνειρό του. Έτσι ξεκινάει ένα όμορφο ταξίδι, μέχρι που η σταγόνα εγκαταλείπει τον Πίτι και μένει μόνος του φοβισμένος. Τι θα κάνει για να τα κατεφέρει; Μια αλληγορία για τη ζωή και τα εμπόδια που συναντάμε για να πετύχουμε το στόχο μας.

4. Η Λελέκα σηκώνει κεφάλι, του Ανδρέα Αρματά

Τι γίνεται όταν μια καμηλοπάρδαλη φοβάται το ύψος; Η Λελέκα προχωράει σκυφτή και τρέμει κάθε φορά που η μαμά της πλησιάζει για να μετρήσει το ύψος της. Όμως σύντομα θα ανακαλύψει πως δεν είναι η μόνη που φοβάται. Η μαιμού φοβάται το σκοτάδι, η γάτα το νερό και ένα σωρό άλλα ζώα έχουν φοβίες. Η Λελέκα χρησιμοποιεί το μυαλό της και τη φαντασία της για να ξεπεράσει το φόβο της και να αποδιώξει από πάνω της την ταμπέλα «φοβητσιάρα». Μια ιστορία από τις εκδόσεις Πατάκη για παιδιά 3+, όπου συγγραφέας και εικονογράφος συνεργάζονται άψογα κάνοντας το αποτέλεσμα συναρπαστικό. Δεν είναι κακό, λοιπόν, να έχει φοβίες.

5. Το σχολείο φοβάται τον Νικόλα, του Αντώνη Παπαθεοδούλου

Η πρώτη μέρα στο σχολείο είναι συνήθως μια μέρα που τα παιδιά φοβούνται. Φοβούνται να αποχωριστούν τους γονείς τους και τη ρουτίνα τους. Έτσι και ο Νικόλας τη μέρα που ετοιμάζεται να πάει στο σχολείο αρνείται κατηγορηματικά. Ο μπαμπάς του συμφωνεί και του προτείνει να πάνε σε ένα μέρος γεμάτο ιστορίες αληθινές και φανταστικές για να ακούσει, γεμάτο παιχνίδια για να παίξει αλλά και μυστικά για να ανακαλύψεις και γρίφους για να λύσει, γεμάτο κόλπα με αριθμούς και γράμματα και μουσικές για να μάθει. Ο Νικόλας ενθουσιάζεται, μα αυτό που του περιέγραψε είναι το σχολείο. Έτσι σιγά σιγά συνειδητοποιεί πως το σχολείο δεν είναι τρομακτικό και πως η ρουτίνα του και οι γονείς του θα τον περιμένουν κάθε φορά μετά το σχόλασμα. Στο πρόλογο του βιβλίου υπάρχουν οδηγίες και συμβουλές προς τους γονείς, για την εξοικείωση των παιδιών με το σχολικό περιβάλλον και τη σωστή διαχείριση των φόβων τους από την ψυχολόγο και ψυχοθεραπεύτρια Φιλιώ Τσουκαλά. Γραμμένο με ευαισθησία και χιούμορ για να αντιμετωπίσουν τα παιδιά πιο ομαλά τη δύσκολη διαδικασία της πρώτης γνωριμίας τους με το άγνωστο περιβάλλον του σχολείου. Στην ίδια σειρά κυκλοφορούν και το «Το σκοτάδι φοβάται τον Νικόλα» και το «Ο γιατρός φοβάται τον Νικόλα».

6. Πηγαίνοντας στον γιατρό, της Anne Civardi

Ο γιατρός είναι συνήθως μια μεγάλη φοβία των μικρών παιδιών, ειδικά όταν δεν ξέρουν τι ακριβώς θα συμβεί εκεί. Έτσι, για να ξεπεραστεί αυτός ο φόβος, είναι σημαντικό να τα ενημερώνουμε για την όλη διαδικασία. Ένα τέτοιο βιβλίο είναι το «Πηγαίνοντας στον γιατρό» της Anne Civardi από τις εκδόσεις Παρισιάνου.  Ανήκει στη σειρά «Μαθαίνοντας ανάγνωση – Πρώτες εμπειρίες» του εκδοτικού κι απευθύνεται σε παιδιά 3+. Μέσα από αυτή τη σειρά, τα παιδιά εισάγονται µε διασκεδαστικό και φιλικό τρόπο, σε καταστάσεις στις οποίες ενδέχεται να βρεθούν για πρώτη φορά. Η ελαφρώς χιουµοριστική εικονογράφηση του Stephen Cartwright βρίθει πραγµάτων που τα παιδιά µπορούν να κοιτάξουν, να µάθουν και να συζητήσουν, ενώ το απλό κείµενο παρέχει τη δυνατότητα σε λίγο µεγαλύτερα παιδιά να διαβάσουν τα βιβλία µόνα τους.

7. Το μεγάλο ΑΑΑ – ΟΟΟ, του Jonny Lambert

Ένα υπέροχο χιουμοριστικό βιβλίο για τους φόβους που όλοι έχουμε –μεγάλοι και μικροί– είναι «Το μεγάλο ΑΑΑ – ΟΟΟ»  του Jonny Lambert από εκδόσεις Τζιαμπίρης – Πυραμίδα κι απευθύνεται σε παιδιά από 3+.

Σκοτάδι έχει πέσει στο δάσος και τα ζώα ετοιμάζονται να κοιμηθούν. Τι είναι όμως αυτό το φοβερό «ΑΑΑ-ΟΟΟ» που ακούγεται ξαφνικά από το πουθενά; Όλοι το φοβούνται, τα ζώα τα μικρά αλλά και τα ζώα τα μεγάλα. Μόνο όταν σπάσει το κλαδί από το δέντρο στο οποίο ανέβηκαν επειδή φοβήθηκαν, θα καταλάβουν ποιος έκανε αυτόν τον θόρυβο. Ένα διασκεδαστικό βιβλίο για τον φόβο που βρίσκεται μόνο μέσα στο μυαλό μας αλλά και μια αγκαλιά που πάντα βοηθά.

8. Φόβος, της Τρέις Μορόνι

Ένα από τα κλασικά βιβλία γενικότερα για τον φόβο, είναι ο «Φόβος» της Τρέις Μορόνι που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Απευθύνεται σε παιδιά από 2+ κι ανήκει στη σειρά «Αγγίζω κι αισθάνομαι – Τα συναισθήματα». Είναι ένα βιβλίο που δίνει με απλά λόγια στο παιδί να καταλάβει πως δεν είναι κακό να φοβόμαστε κι πως όλοι φοβόμαστε κάποιες φορές. Είναι ιδανικό για μικρά χεράκια, καθώς το παιδί μπορεί να ψηλαφίσει και να νιώσει το κουνελάκι που τρέμει, που κρύβεται κτλ κι έτσι να ταυτιστεί με τα συναισθήματά του κι ως αποτέλεσμα, να μπορέσει να διαχειριστεί καλύτερα τα δικά του. Στο τέλος του βιβλίου, υπάρχουν συμβουλές για τους γονείς από εξειδικευμένο παιδοψυχολόγο.

«Ο Ωρίονας και το σκοτάδι» της Έμα Γιάρλετ, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός κι είναι ένα βιβλίο διασκεδαστικό και γεμάτο περιπέτεια που απευθύνεται σε παιδιά 4+. Ο Ωρίονας φοβάται τα τέρατα, τις αποθήκες, τα κορίτσια και τις καταιγίδες, μα πιο πολύ… φοβάται το σκοτάδι! Μέσα από τον ιδιαίτερο τρόπο που προσεγγίζει το θέμα και την παιγνιώδη εικονογράφηση, τα παιδιά παρασύρονται με την ιστορία και τελικά γνωρίζουν το σκοτάδι μαζί με τον Ωρίονα, μια νύχτα που αποφασίζει να κατέβει από το ταβάνι και να του συστηθεί. Είναι τόσο φοβερό όσο δείχνει;

10. Φον ο φοβερός, της Γιώτας Αλεξάνδρου

Πολλά τα βιβλία για τον φόβο αλλά σε κανένα μέχρι σήμερα δεν είχαμε δει τον φόβο να είναι ο αφηγητής και να μιλάει σε πρώτο πρόσωπο. Αυτό συμβαίνει στο βιβλίο της Γιώτας Αλεξάνδρου «Φον ο φοβερός» από εκδόσεις Ελληνοεκδοτική που απευθύνεται σε παιδιά 3-4+. Μας λέει, λοιπόν, ο φόβος: Μόλις φύτρωσε ένα ακόμη κεφάλι στους ώμους μου. Ένα τεράστιο κεφάλι. Με πέντε μάτια και τρία στόματα. Η φαγούρα στους ώμους το έδειχνε καθαρά. Να είναι καλά ο Γιάννης. Δεν πρόλαβα να συνηθίσω το κεφάλι δράκου με τα έξι χέρια που μου πρόσθεσε ο Νίκος χθες βράδυ και τσουπ… ένα ακόμη. Αλλά ούτε κι αυτό θα το χαρώ. Σε λίγο κάτι καινούριο θα ξεφυτρώσει πάλι. Ούτε μάγος να ήμουνα με τόσες μεταμορφώσεις. Κάθε στιγμή αλλάζω μορφή… Γεννήθηκα μαζί με τη ζωή. Έχω διαφορετικά πρόσωπα. Όσα και αυτοί που με βλέπουν… Όλοι φοβούνται κάτι. Κάποιον. Εμένα. Εμένα με τα πολλά πρόσωπα και το ένα κι ανατριχιαστικό όνομα. Το ξέρεις. Φον…

Με λόγο ποιητικό και παραδείγματα μέσα από την καθημερινή ζωή των παιδιών όλου του κόσμου, γνωρίζουμε τις διάφορες φοβίες που υπάρχουν και πώς μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε. Ποιό είναι το κοινό μυστικό; Το βιβλίο περιέχει και QR code που αν σαρωθεί μέσα από μια δωρεάν εφαρμογή του κινητού ή του τάμπλετ, το παιδί μπορεί να ακούσει την αφήγηση της ιστορίας από την ίδια τη συγγραφέα με μουσική υπόκρουση!