Η ανεργία ως φθοροποιός διαδικασία
Γλώσσα και Λογοτεχνία Γ΄ Λυκείου
Κριτήριο Αξιολόγησης
–
Κείμενο 1: Η ανεργία ως φθοροποιός διαδικασία
Η ανεργία αποτελεί, κυρίως, μία αρνητική εμπειρία για τους ανθρώπους με πολλές δυσάρεστες, ατομικές και κοινωνικές, επιπτώσεις στην ψυχολογική τους ευζωία. Ωστόσο, η σχετική έρευνα για την ανεργία είναι, ιδιαίτερα, εστιασμένη στην «ανδρική» εμπειρία της ανεργίας, με αποτέλεσμα η υπάρχουσα γνώση για την αντίστοιχη «γυναικεία» εμπειρία να είναι πολύ περιορισμένη και, σε μεγάλο βαθμό, προκατειλημμένη. Συγκεκριμένα, θεωρείται ότι η εμπειρία της ανεργίας διαφέρει σε άνδρες και γυναίκες, καθώς υποστηρίζεται ότι η ψυχολογική της επίδραση είναι λιγότερο αρνητική για τις γυναίκες, λόγω της διαθεσιμότητας των εναλλακτικών ρόλων (νοικοκυρά, σύζυγος, μητέρα) που εκείνες έχουν. Αντιθέτως, σύμφωνα με τον Hammer (2000), οι «παραδοσιακές» εξηγήσεις για τη λιγότερο αρνητική αντιμετώπιση της ανεργίας από τις γυναίκες, δεν ισχύουν. Άλλωστε, ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι σύγχρονες γυναίκες παρουσιάζουν ισχυρή δέσμευση απέναντι στην αμειβόμενη εργασία και, άρα, βιώνουν με τον ίδιο αρνητικό τρόπο την εμπειρία της ανεργίας. Τονίζει, επίσης, την αναγκαιότητα διερεύνησης των γυναικείων εμπειριών σχετικά με την απασχόληση και την ανεργία.
Στην παρούσα μελέτη, οι άνδρες και γυναίκες που έλαβαν μέρος στις συνεντεύξεις κλήθηκαν να μιλήσουν για το πώς νιώθουν ψυχολογικά και τι αισθήματα βιώνουν, καθώς και πόσο ικανοποιημένοι ή δυσαρεστημένοι νιώθουν γενικά, κατά το διάστημα της ανεργίας τους. Η πλειονότητα των άνεργων ανδρών και γυναικών κινητοποιεί το ρεπερτόριο της «ψυχολογικής δυσφορίας», στα πλαίσια του οποίου, η ανεργία κατασκευάζεται ως μία ψυχολογικά επιβαρυντική κατάσταση. Ωστόσο, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, παρά τις στερεότυπες υποθέσεις περί θετικότερης αντιμετώπισης της ανεργίας από τις γυναίκες, συνολικά τα άνεργα άτομα, γυναίκες και άνδρες, της παρούσας μελέτης, αντιλαμβάνονται την ανεργία ως μία, ιδιαίτερα, φθοροποιό διαδικασία.
Γιώργος (απόφοιτος Λυκείου, άνεργος ηλεκτρολόγος): Καταρχήν, η ζωή σου αλλάζει γιατί στερείσαι κάποια χρήματα, αλλά και πέρα από αυτό και ψυχολογικά. Η διάθεσή μου όλη επηρεάζεται, όχι μόνο η δική μου αλλά όλων των ανέργων. Με πνίγει αυτή η κατάσταση (..) εφιάλτης σκέτος. Να βλέπεις γύρω σου οι άνθρωποι να γελούν, να χαίρονται κι εσύ να είσαι απόμακρος. όσο και να προσπαθείς να μη σε «ρίξει κάτω», να μην τα καταφέρνεις. Δηλαδή δεν είναι ότι αδικαιολόγητα στενοχωριέμαι… είναι μία πραγματικότητα η φοβερή κατάσταση που βιώνω. Όσο και να προσπαθώ να το δω ψύχραιμα, δεν μπορώ να σταματήσω την αγωνία που νιώθω και με βασανίζει. Μερικές φορές κάθομαι και αυθόρμητα αρχίζω και αναστενάζω, μετά προσπαθώ να συγκεντρωθώ και να ηρεμήσω. Αλλά δεν είναι τόσο εύκολο!
Βάνα (απόφοιτη Λυκείου, άνεργη ιδιωτική υπάλληλος): … και ψυχολογικά βλέπω στον εαυτό μου τώρα συγκρίνοντάς τον με τότε που δούλευα διαφορές. Είμαι πολύ απογοητευμένη. Δημιουργείς φίλους, έχεις αυτοπεποίθηση, ανεξαρτησία. άλλο πράγμα, μόνο που συνεισφέρεις νιώθεις ότι κάτι κάνεις, σκέφτομαι ότι έχω φτάσει τα 34 και δεν έχω κάνει τίποτα· και δεν μπορώ να βρω δουλειά. Χώρια όταν βλέπεις τις αδικίες που γίνονται σε βάρος σου· συχνά τώρα κάθομαι σπίτι και κλαίω, σκέφτομαι το μέλλον και δε βλέπω κάτι καλύτερο. Μάλλον μια ζωή θα είμαι στο σπίτι με το παιδί, νιώθω τόσο απογοητευμένη. Αλλά νιώθω αποκλεισμένη κατά κάποιο τρόπο από όλα αυτά που γίνονται γύρω μου, έξω από το σπίτι.
Παύλος (απόφοιτος ΤΕΙ, άνεργος ηλεκτρονικός): Πώς νιώθω; Ψάχνω-ψάχνω και δεν βρίσκω τίποτα. Έχω φοβερή νευρικότητα και απομόνωση (…) ψυχολογικά απομονώθηκα. Νιώθω τελείως αδύναμος, ούτε να βγω θέλω. Ενώ όταν δουλεύεις αλλάζει. Βασικά τότε αισθάνομαι πιο χαρούμενος, όταν δε δουλεύω συνέχεια νευριάζω, νιώθω νευρικότητα, ίσως από τη βαρεμάρα, δεν ξέρεις τι να κάνεις. διαπίστωσα ότι είναι δύσκολο να μη δουλεύεις. Είμαι σε μία κατάσταση παρακμής (..) αυτό νομίζω τα λέει όλα!
Ευανθία Τάζογλου, Ανεργία και έμφυλες διαπραγματεύσεις: Μια κριτική κοινωνικό-ψυχολογική προσέγγιση σε άνεργους/ες έγγαμους/ες άνδρες και γυναίκες. Διδακτορική διατριβή, Θεσσαλονίκη 2007
Για να δείτε ολόκληρο το κριτήριο κλικ εδώ!
Για να δείτε όλα τα κριτήρια αξιολόγησης κλικ εδώ!
–
