γράφει ο Πάνος Τουρλής

Μια παρέα παιδιών, με αφορμή την έρευνα για τη δολοφονία της 18χρονης Ήβης Αθανασιάδου κατά τη διάρκεια της Κατοχής από Αυστριακό κατακτητή, ζουν βήμα προς βήμα τις συνθήκες που επικρατούσαν τότε στο Φάληρο και σύντομα ανακαλύπτουν πως ο δολοφόνος ήταν μπλεγμένος με παράνομες ανασκαφές αρχαιοτήτων. Πώς κατάφερε να διαφύγει από τη χώρα, πού βρίσκεται και κυρίως πού είναι κρυμμένη η λεία του, ένας σημαντικός θησαυρός για την ελληνική και όχι μόνο αρχαιολογία;

Ο Ιωάννης και ο Σίμος, που γνωρίσαμε στο «Άγαλμα του Πραξιτέλη», αποφασίζουν μια μέρα να κάνουν κοπάνα από το σχολείο και παρακολουθούν μια ξενάγηση στο Παλαιό Φάληρο όπου μένουν. Εκεί γνωρίζουν τη Μαρία Ιωάννα και τον Ελληνοδανό Μάρκο και μαθαίνουν για την τραγική ιστορία της Ήβης Αθανασιάδου. Έτσι, αρχίζουν να ψάχνουν περισσότερες πληροφορίες και ο Ιωάννης βάζει σκοπό να ανακαλύψει τι απέγινε ο δολοφόνος της κοπέλας, ο Αυστριακός Gohfried Keller. Αυτή θα είναι η αρχή μιας σειράς αποκαλύψεων που θα τους οδηγήσει σε έναν αρχαίο θησαυρό για τον οποίο κανείς δεν ήξερε τίποτα! Κοντά τους έρχεται, εν όψει των χριστουγεννιάτικων διακοπών, η φίλη των παιδιών, Τσάρλι, με την αρχαιολόγο μητέρα της, Αντρέα Ρίτερ, της οποίας ζητάνε τη βοήθεια για τον εντοπισμό του Keller. Ο δόλιος ο Ερμής αναγκάστηκε ν’ ακολουθήσει τους γονείς του στην Κομοτηνή κι έτσι χάνει όλη την περιπέτεια!

Ο Κώστας Στοφόρος έγραψε άλλη μια υπέροχη, συναρπαστική περιπέτεια γεμάτη ανατροπές και σημαντικές εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες που αναβιώνει το κατοχικό Φάληρο, τις συνθήκες δολοφονίας της Ήβης Αθανασιάδου και τη ζωή του Gohfried Keller τότε. Μαθαίνουμε για τον Βασίλη Λάσκο, για την επίταξη και για την καθημερινότητα επί Κατοχής, για το θωρηκτό Αβέρωφ, για τα υδροπλάνα και τον τρελο-Καμπέρο, για τον Αριστοτέλη Κουτσουμάρη και το αρχείο του που φυλάσσεται στο ΕΛΙΑ του ΜΙΕΤ αλλά και για σημαντικά κτερίσματα από το αρχαίο φαληρικό νεκροταφείο και πολλά άλλα. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί με έξυπνο τρόπο το περιεχόμενο σημαντικών μονογραφιών για την εποχή και τον τόπο και δείχνει πόσο σημαντική είναι η αναγραφή των πηγών σε ένα κείμενο ενώ τονίζει πως σε μια έρευνα ποτέ δεν ξέρεις τι θα προκύψει, αφού άλλοτε αποτυγχάνεις κι άλλοτε βρίσκεις ανέλπιστα στοιχεία. Μου άρεσαν πολύ η επίσκεψη των παιδιών στα αρχεία του ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ, μιας και οι πρωτογενείς πηγές είναι πολύτιμες και σημαντικές και ο ευφάνταστος τρόπος με τον οποίο συνυπάρχουν πραγματικά πρόσωπα, όπως ο δήμαρχος του Φαλήρου, με τους φανταστικούς χαρακτήρες του βιβλίου.

Μέσα από πρωθύστερα, επιστρέφουμε στις μέρες της Κατοχής και παρακολουθούμε τη ζωή του Gohfried Keller, πού έμενε, πώς ζούσε, με ποιους συναναστρεφόταν, ποια ήταν η σχέση του με τον Αντώνη Μαρίνη, με τον οποίο επιδίδονταν σε παράνομες ανασκαφές και μ’ ένα τρίτο, υπεράνω υποψίας πρόσωπο, πώς διέφυγαν χωρίς να τους ενοχλήσει κανείς και ατιμώρητοι. Χρόνια αργότερα, η λύση του μυστηρίου θα γεμίσει οργή τον εγγονό του και θα τον φέρει αντιμέτωπο μ’ ένα ηθικό δίλημμα, κάτι που θα δώσει στον συγγραφέα την αφορμή να τονίσει πόσο σημαντική είναι η αγάπη προς την πολιτιστική κληρονομιά του εκάστοτε τόπου και πόσο άδικη είναι η υφαρπαγή πολύτιμων αρχαιοτήτων.

Η παρέα των παιδιών που γνωρίσαμε στο «Άγαλμα του Πραξιτέλη», μαζί με νέους φίλους κι έναν πανέξυπνο σκύλο Αγίου Βερνάρδου, τον Λεωνίδα, θα λύσουν ένα καινούργιο μυστήριο, με το χιούμορ να εμφανίζεται αναπάντεχα σε σκηνές όπως αυτή στο βιβλιοπωλείο «Λογοπαίγνια» και να ελαφραίνει την ατμόσφαιρα: «-Κοίτα, έχει μια σειρά «Τόποι Μυστηρίου», καλή φαίνεται…-Σιγά, φαντασίες. Εμείς λύνουμε πραγματικά μυστήρια» (σελ. 80). Για άλλη μια φορά μαθαίνουμε σημαντικά και κάπως αφανή γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας μέσα από μια έξυπνη πλοκή ενώ οι ανατροπές, οι εκπλήξεις και οι αλληλοεπιδράσεις μεταξύ των χαρακτήρων με κράτησαν με κομμένη ανάσα ως το τέλος.