Τι σημαίνει «αλυσιτελής»; Πώς χρησιμοποιείται σωστά

Αλυσιτελής είναι αυτός που δεν ωφελεί, που δεν φέρνει αποτέλεσμα. Λέμε αλυσιτελείς προσπάθειες, αλυσιτελές μέτρο. Τη λέξη τη συναντάμε συχνά σε νομικά και διοικητικά κείμενα.

Με απλά λόγια

Κάτι που το κάνεις και δεν βγαίνει τίποτα. Κόπος χαμένος, μια τρύπα στο νερό.

Από πού βγαίνει

Από το στερητικό α- και το λυσιτελής, που σημαίνει ωφέλιμος. Το λυσιτελής προέρχεται από το αρχαίο λύω με τη σημασία «ξεπληρώνω» και το τέλος («δαπάνη, τίμημα»). Λυσιτελές είναι ό,τι αποδίδει περισσότερα απ’ όσα κόστισε. Το αλυσιτελές δεν βγάζει ούτε τα έξοδά του.

Σε μια σειρά

Στο Squid Game οι παίκτες ψηφίζουν να σταματήσει το παιχνίδι και γυρίζουν στα σπίτια τους. Η ψηφοφορία αποδεικνύεται αλυσιτελής, γιατί τα χρέη τούς περιμένουν εκεί που τα άφησαν και οι περισσότεροι ξαναμπαίνουν στο παιχνίδι με τη θέλησή τους.

Στην έκθεση

Ταιριάζει όταν κρίνεις ένα μέτρο ή μια προσπάθεια που δεν απέδωσε. Συνήθως πάει μαζί με τα ρήματα αποδεικνύεται και αποβαίνει.

Η αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού αποκλειστικά με ποινές αποδεικνύεται αλυσιτελής, όσο δεν συνοδεύεται από ουσιαστική αγωγή και διάλογο.

Μία φορά στο κείμενο αρκεί. Είναι λόγια λέξη και, αν την επαναλάβεις, φαίνεται επιτηδευμένη.

Συνώνυμα και αντίθετα

Συνώνυμα: ατελέσφορος, ανώφελος, άκαρπος, μάταιος.
Αντίθετα: λυσιτελής, επωφελής, αποτελεσματικός, πρόσφορος.

Πρόσεξε

• Δεν έχει σχέση με την αλυσίδα, όσο κι αν της μοιάζει. Το α- είναι στερητικό και η λέξη χωρίζεται α-λυσιτελής.
• Κλίνεται όπως το συνεχής: ο και η αλυσιτελής, το αλυσιτελές, οι αλυσιτελείς, τα αλυσιτελή. Γράφουμε αλυσιτελείς προσπάθειες και αλυσιτελή μέτρα.
• Αλυσιτελές είναι κάτι που γίνεται αλλά δεν αποδίδει. Για κάτι που δεν μπορεί να γίνει λέμε ανέφικτο.

Μικρό κουίζ

Ποια πρόταση χρησιμοποιεί σωστά τη λέξη; Πάτησε σε κάθε απάντηση για να δεις.