γράφει ο Κατερίνα Σιδέρη

Το κόκκινο χρώμα μαλλιών, είναι κάτι που δεν περνάει απαρατήρητο. Όποια το διαθέτει, τραβάει τα βλέμματα το δίχως άλλο. Αυτό συνέβη και στην ηρωίδα της ιστορίας μας. Ένα κορίτσι με κόκκινα μαλλιά θα γίνει ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα σε άλλα πρόσωπα και μαζί τους θα μοιραστεί κομβικά κομμάτια της ζωής της.

Πολλές γυναίκες θα μας απασχολήσουν, πολλές θα σκαλώσουν στη μνήμη μας και θα περιμένουν όλες από τον αναγνώστη ένα χάδι που τόσο έχουν ανάγκη. Η Νίτσα στα 13 της είναι μια περήφανη και αξιοπρεπής νεαρή. Είναι κοκκινομάλλα με καταγωγή από τη Σμύρνη. Η μοίρα της δεν είναι διανθισμένη με γέλια και χαρές, μα με δάκρυα και πόνο. Θυμάται την αντάρα μέσα από την οποία αποκόπηκε από την οικογένειά της, τη μεταφορά της στη Χίο, τις πολλές βάρκες με τους άμοιρους θνητούς, μια προσευχή που έχει το σθένος να παρασύρει κάθε ταλαιπωρημένο και διωγμένο πρόσφυγα και δηλώνεται στα κρατικά κιτάπια με λάθος όνομα. 

Η Νίτσα μοχθεί, πεισμώνει, γίνεται έρμαιο της ταλαιπωρίας και της αγανάκτησης μα υπομένει τον πόνο, κάνει το δάκρυ της δύναμη και προσπαθεί να ζήσει όπως μπορεί. Με ψίχουλα, με περισσεύματα, με βάσανα. Θα περπατήσει σε δύσβατο μονοπάτι, θα χαθεί και θα χάσει το μυαλό της, μα θα υπάρξουν και άνθρωποι που θα της απλώσουν το χέρι, θα την προστατέψουν από πολλούς κινδύνους και θα την σώσουν με μεγάλο κόστος και τίμημα.

Η Δωροθέα, δεν νιώθει πως είναι ένα δώρο Θεού. Είναι μια δύσμορφη γυναίκα. Είναι χειροδύναμη, ευκίνητη και άσχημη. Είναι για όλους η Ντώτα. Η ντροπή της γυναικείας φύσης. Το άτομο που χλευάζεται από όλους και που αντιμετωπίζεται άσχημα ακόμη κι από την ίδια της την οικογένεια. Θα δέχεται αγόγγυστα τα τολμηρά χάδια ενός άνδρα, θα βρίσκει παρηγοριά στην καταπραϋντική αγκαλιά του ούζου και η ‘τιμωρία’ του παπά – Νικόλα θα μείνει αθέατη και καλά κρυμμένη.

Περνάμε στην επόμενη γυναίκα η οποία αξίζει να αναφερθεί πριν σας μυήσω στα άδυτα της ιστορίας. Είναι η Λενιώ. Είναι για γυναίκα μόνη, χήρα, η οποία θα γίνει το απάνεμο λιμάνι της Δωροθέας. Δεν θα πω περισσότερα για καθεμιά τους. Θα αναμοχλεύσω κομμάτια της ιστορίας τους και με γνώμονα τα κόκκινα μαλλιά της Νίτσας, θα σας ταξιδέψω από τη Σμύρνη, στη Χίο, τον Πειραιά αλλά και τα Κύθηρα. Καθίστε αναπαυτικά γιατί τούτο το ταξίδι, προκαλεί ναυτία.

Οι τρεις μποτίλιες με οινόπνευμα, μια άτακτη φυγή μιας κόρης, δυο χούφτες αιματοβαμμένες, το κακό στην εκκλησιά της Γιάτρισσας, ένα λιμάνι ξέχειλο προσφυγιά, μια άνανδρη πράξη μπρος στα μάτια του Χαμολιά, αλλά και ένα υπόγειο δωμάτιο υπηρεσίας το οποίο κλειδώνει απ’ έξω, ανοίγουν την αυλαία της ιστορίας και δίνουν το στίγμα τους για τη συνέχεια.

Θα διαβάσουμε για την απαξίωση μιας κυρίας και τις βαριές δουλειές του σπιτικού της, για ένα όνομα που σκορπά περιέργεια, για μια στείρα γυναίκα ξέχειλη μίσος και μένος, για ένα κρασοβάρελο – καταφύγιο από το κρύο και τις βροχές, αλλά και για το λουκούλλειο γεύμα μιας ωμής μα τόσο νόστιμης πατάτας.

Το κορίτσι με τα κόκκινα μαλλιά, πασχίζει να ζήσει. Στο δρόμο της υποβόσκουν πολλές κακοτοπιές, μα εκείνη δεν το γνωρίζει. Αγωνίζεται, μοχθεί και επιβιώνει όπως – όπως. Κάποιοι θα την προσεγγίσουν με δόλο. Άλλοι θα την προστατέψουν και κάποιοι λίγοι θα την αγαπήσουν.

Σειρά έχει η εργασία της κουβαδιάστρας στο Ίδρυμα, ένα αγρίμι το οποίο θα μεταλλαχθεί σε άνθρωπο, η τεχνική που εφαρμόζει η μαντάμ Ρενέ με το φτερό της χήνας, ένα απρόσμενο γεγονός καταμεσής του Ιδρύματος, αλλά και ένα αρχοντικό στην Κέρκυρα το οποίο ανοίγει τις πύλες του στην αρπαγή και το ψέμα.

Η γυναίκα γίνεται ασπίδα στη γυναίκα που κινδυνεύει. Γίνεται λύκαινα έτοιμη να ορμίζει σε εκείνους που θέλουν να την κατασπαράξουν. Γίνεται φάρος και φωτίζει τα σκοτάδια της ψυχής άλλων γυναικών που υποφέρουν. Υποστηρίζει την αδύναμη και προστατεύει την κατατρεγμένη. Έτσι θα γίνει και στην ιστορία μας. Οι γυναίκες θα ενωθούν για να προστατέψουν, θα ενωθούν για να διώξουν το κακό, θα ενωθούν για να καταφέρουν να ανθίσει η αγάπη και ο αγνός έρωτας σε βάρος του αγοραίου, σε βάρος του αισχρού πόθου. Μη με ρωτάτε αν θα καταφέρουν κάτι. Όλα βρίσκονται στις σελίδες του βιβλίου και περιμένουν να τα ανακαλύψετε.

Από τα βιβλία που διαβάζω, επιλέγω μια φράση που μου κίνησε το ενδιαφέρον για να την μοιραστώ μαζί σας. Από το βιβλίο του Βασίλη Κασσάρα, ένα σύντομο βιογραφικό του οποίου θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, επέλεξα την παρακάτω:

…σαν έχεις δουλειά και στομάχι γιομάτο, η ζωή είναι ωραία! Αυτά μόνο αρκούν!…

Κάπου εδώ θα εμφανιστεί ένα μικρό και τρυφερό αηδόνι. Το λένε Γιαγκίνι και τραγουδάει τον πόνο, την αγάπη, τους καημούς. Δεν μιλάει, μονάχα τραγουδάει και εξαφανίζεται πίσω από τους ακοίμητους φρουρούς του. Είναι μέσα σε ένα κλουβί, μα όχι μόνο του. Είναι φυλακισμένο, μα υπάρχει ελπίδα. Αυτό το αηδόνι νιώθει λειψό, νιώθει αδύναμο, νιώθει από τη μοίρα παραγκωνισμένο, μα εκείνη δεν έχει ακόμη πει την τελευταία της λέξη.

Λίγο πριν πέσουν οι τίτλοι τέλους, μια βροχή είναι έτοιμη να ξεπλύνει ντροπή και αμαρτήματα, μια μάνα και ένα όνειρο θα προσπαθήσουν να προστατέψουν ένα παιδί και η προσφορά σε τσάι και κονιάκ, θα πιάσει τόπο.

Κύκλοι θα κλείσουν άτσαλα, μα κάποιοι άλλοι θα κλείσουν όμορφα. Ζωές θα χαθούν και άλλες θα γεννηθούν από τις στάχτες τους. Το κορίτσι με τα κόκκινα μαλλιά θα μεγαλώσει, θα μεστώσει και δεν θα αφήσει την τύχη να της πάρει το καλύτερο κομμάτι της. Θα τα καταφέρει να αναμετρηθεί μαζί της κι αν ναι, πόσες απώλειες θα χρειαστεί να θυσιάσει;

Μην περιμένετε να προβώ σε άλλες αποκαλύψεις. Η σκυτάλη πλέον είναι στα χέρια σας και εσείς θα αποφασίσετε αν θέλετε να φτάσετε στο τέρμα της διαδρομής. Να θυμάστε μόνο ότι ο πήχης των εμποδίων, είναι ψηλά τοποθετημένος.

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου αναφέρει:

Η Νίτσα, ώριμη γυναίκα πια, αφήνει τα Κύθηρα και επιστρέφει στον Πειραιά, στο λιμάνι όπου κάποτε έφτασε δεκατριών χρονών, προσφυγοπούλα από τη Σμύρνη. Το ταξίδι γίνεται αφορμή να ξετυλίξει το νήμα της ζωής της: τις μνήμες από τη φρίκη του ξεριζωμού, την απώλεια της μάνας και του αδερφού της, την πείνα και τον φόβο που βίωσε στους δρόμους του Πειραιά αλλά και την άγρια κακοποίηση που την οδήγησε στο Ίδρυμα.

«Γεμάτο θυγατέρες στέκει πολλά χρόνια εκεί το Ίδρυμα… Έχει μουσκέψει ο σοβάς του απ’ τον ιδρώτα και τα δάκρυα, από γέλια κι από λύπες, απ’ όνειρα κι απ’ εφιάλτες, από φιλίες κι από έχθρες· κυρίως όμως απ’ τον πληρωμένο έρωτα».

Εκεί, μέσα στο σκοτάδι, βρίσκει απρόσμενους φύλακες: την Ντώτα και τη μαντάμ Ρενέ. Θα γίνει η θρυλική Γιαγκίνι -η πεντάμορφη με τα κόκκινα μαλλιά και τα πράσινα μάτια, το κορίτσι με τη γλυκιά φωνή που έγινε μύθος. Όλοι τη θέλουν…, αλλά εκείνη αγαπά μόνο έναν: τον Φώτη, τον ναυτικό, που την ερωτεύτηκε βαθιά και είδε πίσω από τη λάμψη.

«Σαν μπεις στο Ίδρυμα, δεν βγαίνεις ξανά ποτέ από εκεί· κι αν κάποια γυναίκα το θελήσει, έχει μόνο τρεις τρόπους: Αν παντρευτεί. Αν το σκάσει. Αν πεθάνει».

Ώσπου μια εξομολόγηση, λίγο πριν από το τέλος, αποκαλύπτει την αλήθεια που της στέρησαν…

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα του βιβλίου.

Ο Βασίλης Κασσάρας γεννήθηκε το 1974. Μεγάλωσε στη Λιβαδειά Βοιωτίας, ενώ πλέον ζει στην Αθήνα ελπίζοντας κάποτε να μετακομίσει μόνιμα στο νησί των Κυθήρων, όπου περνά τα καλοκαίρια του, εξασκώντας τα δύο πράγματα που από παιδί αγαπούσε: να κάνει όνειρα πλάθοντας δικούς του κόσμους και να τους ενσαρκώνει με τη μεταφορά τους στο χαρτί.

Σπούδασε δημοσιογραφία με εξειδίκευση στο διεθνές ρεπορτάζ και σεναριογραφία. Εργάστηκε τόσο στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο ως ρεπόρτερ, συντάκτης και εκφωνητής ειδήσεων, όσο και στον έντυπο τύπο ως αρθρογράφος, μέχρι που αποφάσισε να αλλάξει τις επαγγελματικές του επιλογές, προκειμένου να αποκτήσει «ζωή», και χρόνο, ώστε να φροντίσει περισσότερο το «παιδί μέσα του».

Έργο του ιδίου: «Μοίρες». Για ποιήματά του έχει λάβει τιμητική διάκριση από την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΕΞΗ.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο, θα βρείτε εδώ.