Ο Κώστας Κρυστάλλης (1868-1894), σημαντικός ποιητής και πεζογράφος, γεννήθηκε στο Συρράκο της Ηπείρου που ακόμη δεν είχε απελευθερωθεί από τον τουρκικό ζυγό. Το 1887 έγραψε το ποίημα «Αι σκιαί του Άδου» που αναφερόταν σε επεισόδια της Επανάστασης του 1821 και πυρπόλησε τις καρδιές των σκλαβωμένων συμπατριωτών του, με αποτέλεσμα να διωχθεί από τις τουρκικές αρχές και να καταφύγει στην Αθήνα. Το δεύτερο βιβλίο της σειράς «Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα» φωτίζει αυτήν την άγνωστη σε πολλούς πτυχή της ηπειρώτικης ιστορίας και συνδέει ευρηματικά το χτες με το σήμερα.

Η Ηπειρώτισσα Ιφιγένεια Μαστρογιάννη, που ήδη αγαπούσε τον τόπο της, τον αγκάλιασε ακόμη περισσότερο όταν έμαθε για την ιστορία του Κώστα Κρυστάλλη και την έγραψε με επαινέσιμο μυθιστορηματικό τρόπο. Ο Οδυσσέας, μαθητής του γυμνασίου, ορφανός από μητέρα όπως κι ο ποιητής, έρχεται στο Συρράκο για τις καλοκαιρινές του διακοπές κι ανυπομονεί να ξαναβυθιστεί στον κόσμο της ξυλογλυπτικής όπου διέπρεψε ο παππούς του, ο καλύτερος ταγιαδόρος (=ξυλογλύπτης) του Μετσόβου. Το μεγάλο όνειρο του μαστρο-Κωνσταντή είναι να φτιάξει τη Σφραγίδα, μόνο που νιώθει πως παραγέρασε και τα μάτια και τα χέρια δεν τον βοηθάνε. Πόσο σημαντική είναι αυτή η ξύλινη αποτύπωση σε προσωπικό και εθνικό επίπεδο; Τι συμβολίζει και τι απεικονίζει; Θα καταφέρει ο μικρός Οδυσσέας να βοηθήσει στο όραμα του παππού του; Πώς θα δώσει την απαραίτητη έμπνευση ο Κώστας Κρυστάλλης;

Η συγγραφέας κατέγραψε με τρυφερότητα και αγάπη τη σχέση παππού και εγγονού και με συγκίνηση και σεβασμό την ανάγκη της ελευθερίας που ένιωθαν οι Ηπειρώτες και που θέριεψε με την πένα του ποιητή. Οι ενδιαφέρουσες παρομοιώσεις και μεταφορές («Σκούντησε απαλά τις μικρές ευχάριστες αναμνήσεις του…», σελ. 19), τα υπέροχα νοήματα για την ομορφιά, για τη σημασία της προσπάθειας και την αρνητική επιρροή της απελπισίας και της παραίτησης, για τις θετικές επιρροές της τέχνης στην ψυχολογία μας, η άκρως ρεαλιστική και συνάμα τρυφερή γραφή που με ταξίδεψε στο Συρράκο («…την ώρα που ο ήλιος άπλωνε λευκόχρυσες γραμμές στα μακρινά σύννεφα», σελ. 42) και μ’ έβαλε στον χώρο όπου μεγαλουργούσε ο παππούς είναι μερικά μόνο από τα πλεονεκτήματα του αξιέπαινου αυτού βιβλίου. Το κείμενο συνοδεύουν στίχοι και ολόκληρα ποιήματα του Κώστα Κρυστάλλη, καθώς και κρίσεις για το έργο του σημαντικού αυτού λογοτέχνη από ομοτέχνους του.

Οι συναρπαστικές λεπτομέρειες και το απλό αλλά καθόλου απλοϊκό κείμενο συνοδεύονται από μια όμορφη, σχεδόν τρισδιάστατη ασπρόμαυρη εικονογράφηση του Φίλιππου Φωτιάδη που σέβεται την εποχή και τον άνθρωπο και ξαναζωντανεύει με το προσωπικό στυλ του καλλιτέχνη την καθημερινότητα στο Συρράκο. Οι ενδιαφέρουσες αρχιτεκτονικές αποτυπώσεις των σπιτιών (εσωτερικά και εξωτερικά) και των βουνών της Πίνδου, η εικόνα του ποιητή και το όνειρο του Οδυσσέα στήνουν ένα εξίσου υπέροχο κάδρο που συνοδεύει ιδανικά την αφήγηση.

Η σειρά «Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα» «είναι στραμμένη στους νεαρούς αναγνώστες και φιλοξενεί κείμενα με λογοτεχνική αφήγηση». Η κεντρική ιδέα κάθε βιβλίου είναι ένα πραγματικό γεγονός και η εξιστόρησή του οδηγεί στη μεγαλύτερη εικόνα της εποχής, των ιστορικών προσώπων και των πράξεών τους. Στο δεύτερο βιβλίο της σειράς μαθαίνουμε για την προσωπικότητα και το έργο του Κώστα Κρυστάλλη με επιμορφωτικό και συναρπαστικό τρόπο.