γράφει η Κατερίνα Σιδέρη

Είχα πολύ καιρό να διαβάσω νουβέλα, αλλά η επιλογή της πραγματικά με χαροποίησε ιδιαίτερα. Μεστό κείμενο, γρήγορες εξελίξεις και μια κεντρική ιδέα άξια λόγου και ανάγνωσης.

Είναι το πρώτο βιβλίο των εκδόσεων Συρτάρι το οποίο θα παρουσιάσω και ελπίζω να ακολουθήσουν κι άλλα. Το παρθενικό αυτό βήμα, στέφτηκε με επιτυχία και οι ήρωες του βιβλίου βρήκαν μια θέση στην καρδιά μου.

Παγωτό τριαντάφυλλο λοιπόν, δεν ήξερα ότι υπάρχει και δεν το έχω δοκιμάσει, μα έπειτα από την ανάγνωση του βιβλίου, σίγουρα θα το επιδιώξω, μιας και οι περιγραφές της Ελπίδας σχετικά με το παγωτό της γιαγιάς της με δελέασαν πολύ.

…αν άξιζε σε αυτήν τη ζήση να περπατήσω, ήταν για να σε αγαπήσω…  

Η Ελπίδα είναι μια νεαρή φοιτήτρια. Μένει με τη μητέρα της και υπεραγαπάει τη γιαγιά της Ελένη. Η γιαγιά η οποία κοντεύει τα 80, είναι διακριτική, είναι ρομαντική, φτιάχνει μόνη της το παγωτό τριαντάφυλλο, το μόνο που έμαθε από τη μητέρα της πριν ‘φύγει’, το τρατάρει στην εγγονή της και συνοδεύει τα μεταξύ τους καφεδάκια. Επιδιώκει τη συντροφιά και απρόσμενα αποφασίζει να διηγηθεί στη νεότερη, μια ιστορία αισθαντική, ξέχειλη συναίσθημα και αγάπη.

Κρατώντας γερά την άκρη του νήματος της ιστορίας, μεταφερόμαστε στο Κάιρο, εκεί που γεννήθηκε ένα κορίτσι η Λένα, εκεί που καλά κρατεί ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος και κανέναν δεν αφήνει αμέτοχο. Η Λένα, είναι ένα άβουλο παιδί, ταπεινό που μέσα του όμως κρύβει δύναμη. Είναι παραιτημένη από όλα, δέχεται παθητικά όλα όσα ο πατέρας της αποφασίζει, και δυστυχώς γίνεται για όλους θυσία αφήνοντας τον εαυτό της να μαραίνεται και να φυτοζωεί.

Η γιαγιά αρχίζει να ξεδιπλώνει το κουβάρι της Λένας και η Ελπίδα αγγιστρώνεται από κάθε λέξη, από κάθε περιγραφή. Αδημονεί για την εξέλιξη της ιστορίας, για τη ζωή της Λένας και τα επιτεύγματά της και συγκινείται με τα δεινά της τύχης του άμοιρου αυτού κοριτσιού.

Ένα σκουριασμένο καρφί μιας απλωμένης μπουγάδας, ένα δυνατό χαστούκι σε παιδικό μάγουλο, μια 9χρονη ορφανή από μάνα, το Chocolat σημείο συνάντησης της Ηλιούπολης του Καΐρου, η γνωριμία με έναν περίεργο επαναστάτη αλλά και η λατρεία μιας νεαρής που διψάει για μάθηση προς την γαλλική γλώσσα, ανοίγουν την αυλαία, υποδέχονται τον αναγνώστη και εναποθέτουν στα χέρια του μια μπάλα παγωτό τριαντάφυλλο για να γλυκάνει την ψυχή του από τα όσα πικρά διάβασε μα και από εκείνα που τον περιμένουν. 

…δε θα αφήσω τα όνειρά μας να παραμείνουν όνειρα…

Οι δυο ιστορίες αναμοχλεύονται με τρόπο περίτεχνο, χωρίς να προξενούν σύγχυση στον αναγνώστη. Από το παρόν και το διαμέρισμα της Ελένης, μεταφερόμαστε στο παρελθόν και την πολυτάραχη ζωή της Λενιώς. Ο αναγνώστης γίνεται δέσμιος των λέξεων και διαβάσει με σθένος τα κεφάλαια, χωρίς περιθώρια απόκλισης από το βιβλίο.

Η διαμάχη μιας μάνας με την κόρη της, οι έριδες ανάμεσα σε Αιγύπτιους και Έλληνες, ένα 3μηνο πλάνο εκμάθησης μιας ξένης γλώσσας, μια εσπευσμένη αλλαγή σχεδίων που αφήνει τη Λένα άδεια από ζωή, γράμματα που αναζητούν τον παραλήπτη τους και οι πρώτοι μήνες σε ένα νέο και υποσχόμενο περιβάλλον, μας οδηγούν στα άδυτα της ιστορίας, μας γνωρίζουν νέους ήρωες και εξακολουθούν να μας κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον.

Η ιστορία ξεδιπλώνεται με διακοπές. Η Ελπίδα αγωνιά μεν για τη συνέχεια, μα η γιαγιά Ελένη δεν βιάζεται να την ολοκληρώσει. Την αφηγείται σιγά – σιγά, ίσως γιατί μονάχα έτσι να πονάει λιγότερο ή ίσως γιατί με αυτό τον τρόπο να νιώθει κοντά της όλο και περισσότερο τη Λένα.

Σειρά έχει ένας αντιπαθητικός γείτονας  ο οποίος υπερασπίζεται ένα νέο και πονεμένο κορίτσι, ένα γεύμα στον Μαγεμένο Αυλό, μια αβίαστη εξέλιξη για δυο που κανείς δεν περίμενε, η Τίτη μια χαριτωμένη σκυλίτσα και ένα κουδούνι το οποίο χτυπάει επίμονα και φέρνει νέα.

Θα ήθελα να σταθώ λίγο στον Περικλή, έναν αγροίκο, μισάνθρωπο και ανάξιο άνδρα, ο οποίος βρήκε πρόσφορο έδαφος πλάι στην άκαρδη και συμφεροντολόγα Φρόσω. Κάθε φορά που γινόταν αναφορά στο πρόσωπό του, προσπαθούσα να σκιαγραφήσω το προφίλ του και να βγω ψήγματα αγάπης, χωρίς αποτέλεσμα. Πραγματικά το μακρύ του χέρι με πόνεσε πολλές φορές κι ας μην με χτυπούσε. Τα λόγια του αλλά και οι πράξεις του με προβλημάτισαν σε μεγάλο βαθμό. Η χολή που κουβαλούσε μέσα του και η ευκολία με την οποία τη διοχέτευε σε ανυπεράσπιστα άτομα, θα σας συγκλονίσει, όπως κι εμένα άλλωστε.     

Από τα βιβλία που διαβάζω, επιλέγω μια φράση που μου κίνησε το ενδιαφέρον για να την μοιραστώ μαζί σας. Από το βιβλίο της Μυρτώς Κατσουλάρη, ένα σύντομο βιογραφικό της οποίας θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, επέλεξα την παρακάτω:

…είναι κάποιες μικρές στιγμές στη ζωή κάθε ανθρώπου που όταν τις ζει, νιώθει πως η μοναδικότητά τους είναι ικανή να αλλάξει τα πάντα…

Στο βιβλίο γίνεται λόγος για τα πολιτικά γεγονότα της εποχής, τα οποία αναμοχλεύονται με την καταπίεση, την πατριαρχία, την αγάπη αλλά και τον έρωτα. Ο επίλογος της ιστορίας, εναπόθεσε ένα χαμόγελο στο πρόσωπό μου. Δυο ζωές παράλληλες χωρίς προοπτικές να συναντηθούν, εμπόδια τοποθετημένα από τρίτους, η δύναμη της συγχώρεσης και η φλόγα της πρώτης αγάπης που σιγοκαίει όσα χρόνια κι αν περάσουν, γράφουν τους τίτλους τέλους της σημερινής νουβέλας.

Λάτρεψα τη Λένα και πόνεσα με τον πόνο της. Γεύτηκα τη γλύκα από το παγωτό της Ελένης, ζήλεψα τον ιδιαίτερο ελληνικό καφέ που σέρβιρε με κάθε ευκαιρία και εύκολα θα της άνοιγα την αγκαλιά μου αν είχα τη δυνατότητα.

Πολλές φορές το κακό που έχουμε εισπράξει γίνεται βορά του χρόνου και χάνει τη δύναμή του, μα όχι πάντα. Αυτό που σίγουρα μπορεί να κονταροχτυπηθεί μαζί του είναι η αγάπη, ικανή να σβήσει τα κατάλοιπα από τη ψυχή μας και τη θέση του να τη δώσει στην καλοσύνη και την ανιδιοτέλεια. Αυτό έκαναν οι ηρωίδες τις ιστορίας μας, καταφέρνοντας να φωλιάσουν στις καρδιές τους μονάχα αγνά συναισθήματα, όμορφες αναμνήσεις και μια μικρή πίκρα για τα χαμένα τους όνειρα. 

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου αναφέρει:

Η γιαγιά της Ελπίδας την προσκαλεί στο σπίτι της με σκοπό να της διηγηθεί μια ιστορία, αυτήν της Λένας, η οποία ξεκινά το 1944 στην ελληνική κοινότητα του Καΐρου και τελειώνει το 1974 σε ένα διαμέρισμα στο κέντρο της Αθήνας. Τελειώνει όμως πραγματικά τότε; Η ιστορία μιας γυναίκας που γράφτηκε από χέρια άλλων μέχρι τη στιγμή που θέλησε να γράψει τον δικό της επίλογο.

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα του βιβλίου.

Η Μυρτώ Κατσουλάρη γεννήθηκε το 1991 στο Μαρούσι.

Σπούδασε Οικονομικά στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και ∆ιοίκηση Υπηρεσιών στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 2024 κυκλοφόρησε η πρώτη της νουβέλα, με τίτλο «Θ-έρως Τήνος», από τις Εκδόσεις Συρτάρι.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Συρτάρι.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο, θα βρείτε εδώ.