γράφει ο Κατερίνα Σιδέρη

Το βιβλίο που θα σας παρουσιάσω σήμερα, με συγκλόνισε για πολλούς και διαφορετικούς λόγους. Ο τίτλος του, οι γρήγορες εναλλαγές σκηνικών χωρίς άσκοπες λεπτομέρειες, η τροπή της ιστορίας και οι πολυσχιδείς ήρωές του, δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις έτσι ώστε να διαβάσεις το βιβλίο απνευστί χωρίς χρονοτριβές, χωρίς αναβολές, χωρίς καθυστερήσεις.

Η αυλαία ανοίγει με δυο άγνωστες μεταξύ τους οικογένειες. Η Γιαννούλα είναι παντρεμένη με τον Αντώνη και έχουν έναν γιο τον Κωνσταντίνο και στον αντίποδα της ιστορίας η Τρισεύγενη είναι παντρεμένη με τον Φοίβο και έχουν και εκείνοι αποκτήσει έναν γιο τον Μενέλαο. Κατά τη διάρκεια της ιστορίας, θα προστεθούν κάποια ακόμη πρόσωπα, μα δεν έχει έρθει η στιγμή να τα αναφέρω.

Τα δυο ζευγάρια είναι άνθρωποι του μόχθου, άνθρωποι του μεροκάματου. Πασχίζουν να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες της εποχής, εργάζονται σκληρά για το μεροκάματο και ανησυχούν για την πολιτική κατάσταση της χώρας, ενόσω πλέον διοικεί η χούντα.

Κάποιοι από τους ήρωες θα μας απασχολήσουν έντονα. Το σθένος τους, ο ψυχισμός τους, ο προβληματικός χαρακτήρας τους δεν περνάει απαρατήρητος. Με αφορμή αυτό, θα ρίξω φως στον χαρακτήρα του Μενέλαου, ενός προβληματικού παιδιού που απασχολεί τη μητέρα του Τρισεύγενη και όχι μόνο. Από τις πρώτες γραμμές γίνεται αντιληπτό ότι, είναι ένας πεισματάρης, ατίθασος, ετοιμόλογος και επίμονος άνθρωπος. Δεν μπορεί να υπακούσει σε κανόνες, εκφράζεται με φωνές και βιαιότητα και συνεχώς δημιουργεί προβλήματα σε όλους. Ο Μενέλαος κρατά γερά στα χέρια του κομβικά κομμάτια από το πολυσχιδές παζλ του βιβλίου. Πολλές φορές θα κατευθύνει την ιστορία, άλλες πάλι θα προβληματίσει τον αναγνώστη με τις επιλογές του και βέβαια θα πληρώσει ακριβά πολλές από τις πράξεις του.   

…θέλω όλα τα αύριο να τα ζήσουμε μαζί… 

Θα διαβάσουμε για ένα εργατικό ατύχημα με αποδέκτη τον Φοίβο, για την άξια και στοργική Μαρίτσα στήριγμα για μια κατατρεγμένη γυναίκα, για το δημοψήφισμα του Παπαδόπουλου με αναμενόμενο αποτέλεσμα στην κάλπη, για την ευκαιρία που παρέχεται στον κοσμάκη να επισκεφτεί τα πάτρια εδάφη του, αλλά και για τα ασφυκτικά γεμάτα κόσμο βαγόνια που αποπνέουν ιδρώτα, πνιγηρή ατμόσφαιρα αλλά και ταπείνωση.

Σειρά έχει μια εκδρομή στο Σούνιο για τρεις, μια απόφαση ζωής για την άμοιρη Τρισεύγενη, η μικρή Κοραλία που πρώτη φορά ταξιδεύει με τρένο, μια μάνα που βλέπει για τελευταία φορά τις κόρες της, αλλά και η επιστροφή για πολλούς στον τόπο διαμονής τους που ποτέ δεν έγινε πράξη.

Σε αυτό το σημείο, μια μοίρα τρίβει τα χέρια της. Η Κλωθώ ή ίσως η Λάχεσις κίνησαν τα νήματα και η λιποθυμία ενός επιβάτη θα γίνει αφορμή έτσι ώστε το τρένο να σταματήσει, να αλλάξει ρότα η ιστορία και να λάβει χώρα μια δυστυχώς αναπόφευκτη συγκυρία γράφοντας στις σιδερένιες ράγες, τους τίτλους τέλους για πολλές ζωές…

…το καλύτερο αύριο χτίζεται από ανθρώπους με δύσκολο χθες…

Με δυσκολία διάβασα τα εκτεινόμενα. Ένας κόμπος στο λαιμό μου δεν έλεγε να φύγει. Ένα πλάκωμα στο στήθος μου στερούσε την αναπνοή και ένα δάκρυ στην άκρη των ματιών με δυσκόλευε να συνεχίσω. Στο μυαλό μου σκάλωσαν οι μνήμες από τα πρόσφατα ανάλογα γεγονότα. Έκλεινα και άνοιγα το βιβλίο χωρίς να μπορώ να αποφασίσω τι θέλω να κάνω. Η συγκίνηση με είχε κατακλύσει μα η αγωνία κρατούσε τα σκήπτρα και με ωθούσε να συνεχίσω την ανάγνωση της πολύκροτης ιστορίας.

Το δωμάτιο Νο 315 του Λαϊκού Νοσοκομείου Αθηνών, οι 34 ψυχές που ταξίδεψαν απροετοίμαστες για τον Παράδεισο, η οδύνη των συγγενών μπροστά στα γεγονότα, το δράμα της Τρισεύγενης που υπομένει στωικά πόνους στο σώμα μα και στην ψυχή, ο Μενέλαος που απαγκιστρώνεται μια για πάντα από την οικογενειακή του θαλπωρή, αλλά οι νέοι ήρωες που εισβάλλουν στην ιστορία ο Μανόλης και η Ναυσικά που στην καρδιά τους φωλιάζει μια άγονη και άνυδρη γη, κρατούν δέσμιο το ενδιαφέρον του αναγνώστη και τον δέχονται συνοδοιπόρο τους στο μονοπάτι της συνέχειας.      

Το σκηνικό για κάποιους αλλάζει. Ανατέλλει μια σπίθα ελπίδας πλάι σε δυο τσάντες ξέχειλες δώρα από το κατάστημα Minion μα για άλλους συνεχίζει να τους κατακλύζει το σκοτάδι αλλά και ο θυμός που μέσα στον Μενέλαο κοχλάζει επικίνδυνα.   

Λίγο πριν πέσει με εκκωφαντικό κρότο η αυλαία, θα διαβάσουμε για τον καφετζή με τις ‘καλές’ προθέσεις, για την εμφάνιση του προφήτη Ηλία που γεμίζει ελπίδα έναν απαρηγόρητο πιστό, για τη σπασμένη μύτη ενός νταή, αλλά και για την παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων.

Από τα βιβλία που διαβάζω, επιλέγω μια φράση που μου κίνησε το ενδιαφέρον για να την μοιραστώ μαζί σας. Από το βιβλίο του Θοδωρή Δεύτου, ένα σύντομο βιογραφικό του οποίου θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, επέλεξα την παρακάτω:

…η απόσταση από το γοητεύω μέχρι το απογοητεύω είναι μόνο τρία γράμματα… 

Όλα όσα με φειδώ ή και όχι ανέφερα, αναδύονται στο μίξερ της ελληνικής κοινωνίας κατά τις δεκαετίες  ̉60 &  ̉70. Τα πολιτικά γεγονότα αναμοχλεύονται με τους ήρωες, επηρεάζουν τη ζωή τους και τους στερούν πολλές φορές το δικαίωμα της επιλογής. Ο επίλογος της ιστορίας με συγκλόνισε. Σε καμία περίπτωση δεν τον περίμενα και διαβάζοντας τις τελευταίες σελίδες, έμεινα κυριολεκτικά μετέωρη με το βιβλίο να πέφτει από τα χέρια μου.

Τα τρία χρόνια νοσηλείας μιας γυναίκας, η σύνταξη κοροϊδίας του ελληνικού κράτους, ένα κελί φυλακής αλλά και οι καρδιές που διψούν για στοργή, χάδι και αγάπη δεν εγγυώνται νηνεμία ψυχής, κάθε άλλο θα έλεγα. Προβληματίστηκα πολύ με τις εξελίξεις. Κάποιες ήταν αναμενόμενες, μα όχι όλες. Ο συγγραφέας επιλέγει ένα τέλος συγκλονιστικό από πολλές απόψεις, ένα τέλος που σοκάρει, ένα τέλος ικανό να σε ταρακουνήσει συθέμελα.   

Δεν θα πω περισσότερα. Διάβασα το βιβλίο σχεδόν σε μια μέρα, η ιστορία του ακόμη είναι μέσα μου νωπή και είμαι σίγουρη ότι στο μέλλον θα βρεθεί ξανά στα χέρια μου όχι από συγκυρία μα από συνειδητή επιλογή.

Το κείμενο σε τραβά σαν μαγνήτης. Οι λέξεις μοιάζουν αγκίστρια που ‘παγιδεύουν’ τον αναγνώστη. Κατακλύζεσαι από συναισθήματα και αυτό είναι που αναζητούμε από ένα κείμενο. Θυμός, οργή, στοργή, σεβασμός, συμπόνια, όλα αναδύονται ανοίγοντας το βιβλίο.

Κλείνοντας να πω ότι λάτρεψα την Τρισεύγενη, μια πραγματική ηρωίδα, μια γυναίκα με πείσμα, σθένος και γινάτι, μια γυναίκα παράδειγμα προς μίμηση προς όλους μας που με την πρώτη ευκαιρία παραιτούμαστε και σκύβουμε το κεφάλι.

Αν επιλέξετε να διαβάσετε το βιβλίο, προτείνω να έχετε μπροστά σας αρκετό ελεύθερο χρόνο γιατί σίγουρα δεν θα καταφέρετε να το αφήσετε από τα χέρια σας!

Τελικά για τους περισσότερους ήρωες, τα τρένα δεν έφτασαν ποτέ. Κάποια στη διαδρομή αποπροσανατολίστηκαν, άλλα εκτροχιάστηκαν και κάποια λίγα ακινητοποιήθηκαν μια για πάντα…

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου αναφέρει:

Στο τρένο της Μοίρας κανένας δεν μπορεί να αλλάξει πορεία… Σεπτέμβριος 1968. Όταν οι ράγες σμίγουν στο Δερβένι, γεννιέται μια ιστορία που ταξιδεύει μέσα στον χρόνο, την ενοχή και την επιθυμία. Σε μια Ελλάδα που σωπαίνει, δύο τρένα συγκρούονται, προκαλώντας ρωγμές που δεν γεμίζουν. Μια γυναίκα με σώμα σημαδεμένο θα αφήσει ένα κομμάτι της ζωής της στα συντρίμμια.

Δύο αδέλφια θα αναγκαστούν να τραβήξουν χωριστούς δρόμους, με ένα κενό να τους ακολουθεί. Ο Μενέλαος βαδίζει σε σκοτεινά μονοπάτια, τα οποία τον οδηγούν σε παραβατικές συμπεριφορές. Η Κοραλία μεγαλώνει μέσα στην ασφάλεια μιας υπέροχης θετής οικογένειας, που όμως της στερεί το παρελθόν, μέχρι που στα δεκατέσσερά της μαθαίνει ότι έχει έναν μεγαλύτερο αδελφό. Η ανάγκη της να τον βρει και να τον πλησιάσει θα τη φέρει αντιμέτωπη με τα πιο σκοτεινά βάθη της ψυχής της.

Ένα μυθιστόρημα για όσα δεν ειπώθηκαν, για τα τραύματα που κληρονομούνται και για την αγάπη που δεν οδηγεί πάντα στη λύτρωση.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα του βιβλίου.

Ο Θοδωρής Δεύτος γεννήθηκε στα Γιάννενα. Έχει δύο κόρες, τη Μαριλίζα και την Ασπασία. Σπούδασε Μαθηματικά στο Εθν. Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και υπηρέτησε τη δημόσια εκπαίδευση επί τριάντα δύο έτη. Διετέλεσε πρόεδρος στην Ένωση Ηπειρωτών Ιλίου (2001-2011). Εκλέχτηκε Δημοτικός σύμβουλος στον Δήμο Ίλίου (2006-2018) και υπηρέτησε ως πρόεδρος του Πολιτιστικού & Αθλητικού Oργανισμού για τέσσερα χρόνια. Επίσης, το 2006 εκλέχτηκε στο Δ.Σ της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδος.

Εμφανίστηκε στα γράμματα το 2004 με το λαογραφικό του έργο «Ο Ηπειρώτικος γάμος. Έκτοτε, ακολούθησαν αρκετά ιστορικά μυθιστορήματα.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Χάρτινη Πόλη.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο, θα βρείτε εδώ.