Αζίζ Νεσίν

aziz nesin

Ένας σύγχρονος ποιητής για μια σύγχρονη ειρήνη.

 

Σώπα, μη μιλάς, είναι ντροπή

κόψ’ τη φωνή σου

σώπασε επιτέλους

κι αν ο λόγος είναι αργυρός

η σιωπή είναι χρυσός.

Τα πρώτα λόγια που άκουσα από παιδί

έκλαιγα, γέλαγα, έπαιζα μου λέγανε:

“σώπα”.

Στο σχολείο μου κρύψαν την αλήθεια τη μισή,

μου λέγανε :”εσένα τι σε νοιάζει ; Σώπα!”

Με φιλούσε το πρώτο κορίτσι που ερωτεύτηκα και μου λέγανε:

“κοίτα μην πεις τίποτα, σσσσ….σώπα!”

Κόψε τη φωνή σου και μη μιλάς, σώπαινε.

Και αυτό βάσταξε μέχρι τα είκοσί μου χρόνια.

Ο λόγος του μεγάλου

η σιωπή του μικρού.

Έβλεπα αίματα στο πεζοδρόμιο,

“Τι σε νοιάζει εσένα;”, μου λέγανε,

“θα βρεις το μπελά σου, σώπα“.

Αργότερα φωνάζανε οι προϊστάμενοι

“Μη χώνεις τη μύτη σου παντού,

κάνε πως δεν καταλαβαίνεις, σώπα

Παντρεύτηκα, έκανα παιδιά,

η γυναίκά μου ήταν τίμια κι εργατική και

ήξερε να σωπαίνει.

Είχε μάνα συνετή, που της έλεγε “Σώπα“.

Σε χρόνια δίσεκτα οι γονείς, οι γείτονες με συμβουλεύανε :

“Μην ανακατεύεσαι, κάνε πως δεν είδες τίποτα. Σώπα

Μπορεί να μην είχαμε με δαύτους γνωριμίες ζηλευτές,

με τους γείτονες, μας ένωνε , όμως, το Σώπα.

Σώπα ο ένας, σώπα ο άλλος σώπα οι επάνω, σώπα οι κάτω,

σώπα όλη η πολυκατοικία και όλο το τετράγωνο.

Σώπα οι δρόμοι οι κάθετοι και οι δρόμοι οι παράλληλοι.

Κατάπιαμε τη γλώσσά μας.

Στόμα έχουμε και μιλιά δεν έχουμε.

Φτιάξαμε το σύλλογο του “Σώπα“.

και μαζευτήκαμε πολλοί

μία πολιτεία ολόκληρη, μια δύναμη μεγάλη, αλλά μουγκή!

Πετύχαμε πολλά, φτάσαμε ψηλά, μας δώσανε παράσημα,

τα πάντα κι όλα πολύ

εύκολα, μόνο με το Σώπα.

Μεγάλη τέχνη αυτό το “Σώπα“.

Μάθε το στη γυναίκα σου, στο παιδί σου, στην πεθερά σου

κι όταν νιώσεις ανάγκη να μιλήσεις ξερίζωσε τη γλώσσά σου

και κάν’ την να σωπάσει.

Κόψ’ την σύρριζα.

Πέτα την στα σκυλιά.

Το μόνο άχρηστο όργανο από τη στιγμή που δεν το μεταχειρίζεσαι σωστά.

Δεν θα έχεις έτσι εφιάλτες , τύψεις κι αμφιβολίες.

Δε θα ντρέπεσαι τα παιδιά σου και θα γλιτώσεις από το βραχνά να μιλάς ,

χωρίς να μιλάς να λες “έχετε δίκιο, είμαι σαν κι εσάς”

Αχ! Πόσο θα ‘θελα να μιλήσω ο κερατάς.

Και δεν θα μιλάς,

θα γίνεις φαφλατάς,

θα σαλιαρίζεις αντί να μιλάς.

Κόψε τη γλώσσά σου, κόψ’ την αμέσως.

Δεν έχεις περιθώρια.

Γίνε μουγκός.

Αφού δε θα μιλήσεις , καλύτερα να το τολμήσεις. Κόψε τη γλώσσά σου.

Για να είμαι τουλάχιστον σωστός στα σχέδια και στα όνειρά μου

ανάμεσα σε λυγμούς και σε παροξυσμούς κρατώ τη γλώσσά μου,

γιατί νομίζω πως θα’ ρθει η στιγμή που δεν θα αντέξω

και θα ξεσπάσω και δεν θα φοβηθώ και θα ελπίζω

και κάθε στιγμή το λαρύγγι μου θα γεμίζω με ένα φθόγγο ,

με έναν ψίθυρο , με ένα τραύλισμα , με μια κραυγή που θα μου λέει:

ΜΙΛΑ!….

 

 

(απόδοση Γιάννη Ρίτσου;)

 

Υπάρχουν ποιήματα που περνούν αδιάφορα μπροστά απ’ τα μάτια μας και άλλα που θέλουμε να τα διαβάσουμε ξανά και ξανά, έχοντας την ίδια συγκίνηση και το ίδιο συναίσθημα που είχαμε όταν τα διαβάσαμε πρώτη φορά. Αυτό άλλωστε είναι που κάνει την ποίηση μια άκρως υποκειμενική μα και μοναδική τέχνη.

 

Ωστόσο, υπάρχουν δημιουργήματα ποιητών όπως το παρατιθέμενο, για το οποίο δύσκολα θα βρεθεί κάποιος να ασκήσει αρνητική κριτική. Και αυτό γιατί έχει έναν ιδιαίτερο τρόπο να μιλάει κατευθείαν μέσα στην καρδιά μας.

 

Δημιουργός δεν θα μπορούσε να ήταν άλλος από τον Αζίζ Νεσίν. Γεννημένος και μεγαλωμένος στην Τουρκία του 20ου αιώνα, ήταν κατά βάση ένας αντιπολεμικός ποιητής, που καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του μαχόταν για την αποκατάσταση των σχέσεων Ελλάδας-Τουρκίας. Για αυτή τη «μάχη» δεν δίστασε να μιλήσει και σε ένα από τα λίγα βιβλία του που εκδόθηκαν στα Ελληνικά:

 

«Αγαπητοί Έλληνες αναγνώστες μου,

Θέλησα να γράψω ένα πρόλογο στο βιβλίο μου που για πρώτη φορά κυκλοφορεί στα Ελληνικά. Αυτό το ζήτησα για τον εξής λόγο: Επιθυμώ τα διηγήματά μου, που ένα μέρος απ’ αυτά μεταφράστηκε στα Ελληνικά, να συντείνουν στο να ζήσουν συμφιλιωμένοι οι δύο λαοί μας και αντί να αναζητάμε φιλίες με μακρινότερους και άγνωστους σ’ εμάς λαούς, είναι προτιμότερο να προηγηθούμε εμείς οι κοντινοί γείτονες σε μίαν ειρηνική και με πνεύμα αδερφικής συνύπαρξης ζωή.»

 

(από το έργο: Ο Καφές και η Δημοκρατία, εκδόσεις Θεμέλιο)

Ακολουθήστε μας

Να είμαι ο γονιός που θα ήθελα να είχα αν γινόμουν πάλι παιδί

Να είμαι ο γονιός που θα ήθελα να είχα αν γινόμουν πάλι παιδί

_ γράφει η Τρισεύγενη Γκοτσίνου -    Ας υποθέσουμε πως βρισκόμαστε σε ένα σεμινάριο ενημέρωσης και στήριξης γονέων. Ο εμψυχωτής μας δείχνει σε ένα κομμάτι χαρτί τρεις απλές και σύντομες προτάσεις καλώντας μας να επιλέξουμε αυτή που χαρακτηρίζει καλύτερα τον τρόπο με...

Ήταν ο Καραγάτσης μισογύνης;

Ήταν ο Καραγάτσης μισογύνης;

_ γράφει ο Ηρακλής Μίγδος - Για άλλη μια φορά οι Έλληνες βρήκαν λόγο για να διχαστούν και να λογομαχήσουν στα social media. Αυτή τη φορά αφορμή ήταν ο Καραγάτσης. Όλα ξεκίνησαν από ένα άρθρο, δεν αναφέρω το όνομα του/της συντάκτη/ριας καθώς δε θέλω να κάνω διαφήμιση....

Ακολουθήστε μας στο Google News

Επιμέλεια άρθρου

Διαβάστε κι αυτά

Ήταν ο Καραγάτσης μισογύνης;

Ήταν ο Καραγάτσης μισογύνης;

_ γράφει ο Ηρακλής Μίγδος - Για άλλη μια φορά οι Έλληνες βρήκαν λόγο για να διχαστούν και να λογομαχήσουν στα social media. Αυτή τη φορά αφορμή ήταν ο Καραγάτσης. Όλα ξεκίνησαν από ένα άρθρο, δεν αναφέρω το όνομα του/της συντάκτη/ριας καθώς δε θέλω να κάνω διαφήμιση....

Για το “Κατηγορώ” του Ρένου Αποστολίδη

Για το “Κατηγορώ” του Ρένου Αποστολίδη

_ γράφει ο Ηρακλής Μίγδος - Ρένος Αποστολίδης. Το άκουσμα του ονόματος και μόνο διχάζει τους αναγνώστες. Ένας λογοτέχνης, φιλόλογος, ανθολόγος, φιλόσοφος, δημοσιογράφος, κριτικός που έχει τόσους φανατικούς υποστηρικτές όσο και εχθρούς. Εδώ όμως δε θα μιλήσουμε για τον...

Σκέψεις για την 20η ΔΕΒΘ

Σκέψεις για την 20η ΔΕΒΘ

γράφει η Γεωργία Βασιλειάδου Ιστορίες ενός νέου συγγραφέα στην πόλη ή πως ανακαλύπτεις τον χαοτικό κόσμου του βιβλίου. Ας το παραδεχτούμε, είναι εντελώς διαφορετικό να είσαι αναγνώστης, βιβλιόφιλος ή  βιβλιοφάγος και να βρίσκεσαι στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης...

2 σχόλια

2 Σχόλια

  1. Βάσω Αποστολοπούλου

    “Φτιάξαμε το σύλλογο του “Σώπα”.
    και μαζευτήκαμε πολλοί
    μία πολιτεία ολόκληρη,
    μια δύναμη μεγάλη, αλλά μουγκή!”

    Μια δύναμη άχρηστη αν παραμείνει μουγγή… αν δεν βροντοφωνάξει τα δίκια της!

    Απάντηση
  2. Ανώνυμος

    Η δύναμη του λόγου της αρθρογράφου…απλά αφοπλιστική. ο Συνδυασμός του κειμένου και της προσέγγισης δε σου αφήνει ερωτηματικά ή κενά στην κατανόηση. Γι αυτό και μόνο το άρθρο αξίζει να επισκεπτόμαστε ολόκληρο το σαιτ! Ευγε

    Απάντηση

Υποβολή σχολίου