Αντι-Μακιαβέλι, του Φρειδερίκου του Μέγα και του Βολταίρου

«Ο Ηγεμόνας» (Il Principe) είναι πολιτικό δοκίμιο του διπλωμάτη και φιλοσόφου Νικολό Μακιαβέλι. Γράφτηκε το 1513 αλλά δημοσιεύθηκε το 1532, μετά τον θάνατο του δημιουργού του. Ο Μακιαβέλι (1469-1527) ορίστηκε καγκελάριος της φλωρεντινής δημοκρατίας και έτσι ήλεγχε τις περιοχές που ήταν υπό την κυριαρχία της. Οι αποστολές του τον έφεραν σε επαφή με ισχυρές πολιτικές προσωπικότητες της εποχής κι όλη αυτή η τριβή αποτέλεσε τον πυρήνα του έργου του. Το 1512 οι Μέδικοι κατέλυσαν τη δημοκρατία και φυλάκισαν και βασάνισαν τον Μακιαβέλι ως ύποπτο για συνωμοσία εναντίον τους. Αποσύρθηκε στο πατρικό του κτήμα, έγραψε τον «Ηγεμόνα» και άλλα κείμενα κι όταν κέρδισε την εύνοια των Μεδίκων, επέστρεψε η δημοκρατία κι έχασε τη θέση του. Στο εμβληματικό του έργο σημειώνει ωμά και ρεαλιστικά με ποιον τρόπο πρέπει ένας μονάρχης να δράσει για να κρατήσει την εξουσία του, πολλές φορές χωρίς ηθικούς φραγμούς και όρια. Το έργο έχει τραβήξει το ενδιαφέρον πολλών μελετητών και έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης για αυταρχικούς πολιτικούς και δικτάτορες. Εξ αυτού προέκυψε και ο όρος μακιαβελισμός, δηλαδή η πολιτική θεωρία σύμφωνα με την οποία μια κυβέρνηση ή ένας ηγεμόνας μεταχειρίζεται οποιοδήποτε μέσο, ακόμη και μη ηθικά ορθό, για να προστατεύσει το κράτος του. Ευρύτερα, μακιαβελισμός θεωρείται η άρση κάθε ηθικού φραγμού και οι δολοπλοκίες για την επίτευξη προσωπικών στόχων, ακόμη και άνομων.

Δύο αιώνες μετά, ο Φρειδερίκος Ντερ Γκρόσε (1712-1786), γνωστός ως Φρειδερίκος ο Μέγας, μετέπειτα βασιλιάς της Πρωσίας, έγραψε το έργο «Αντι-μακιαβέλι», το οποίο ζήτησε από τον Βολταίρο να το σχολιάσει και να το ελέγξει. Το κείμενο εκδόθηκε το 1740 και στις σελίδες του η σκέψη και η γραφή του Φρειδερίκου αντανακλούν τις αρχές του Διαφωτισμού. Ο Φρειδερίκος καταρρίπτει τις απόψεις του Μακιαβέλι και υποστηρίζει έντονα και τεκμηριωμένα πως δε χρειάζεται να κυβερνά κανείς με τόση ωμότητα και δολοπλοκίες. Και τα δύο έργα θεωρείται ότι συνετέλεσαν στη διαμόρφωση της σύγχρονης ευρωπαϊκής πολιτικής επιστήμης κι η καλαίσθητη, εύληπτη, εμπλουτισμένη έκδοση που κυκλοφόρησε πρόσφατα βοηθάει ακόμη και τον μέσο αναγνώστη να κατανοήσει βασικές αρχές της πολιτικής ιδεολογίας που έχουν εφαρμογή ακόμη και σήμερα.

Ο Νικόλας Βερνίκος και η Σοφία Δασκαλοπούλου μετέφρασαν και επιμελήθηκαν την έκδοση και των δύο έργων, τα οποία παρατίθενται μαζί ανά κεφάλαιο, ώστε η σύγκριση να είναι ευκολότερη, η μελέτη στοχευμένη και τα σχόλια και οι παραπομπές να ολοκληρώνουν το σκεπτικό που αναλύεται σε κάθε περίπτωση. Ας σημειωθεί εδώ πως ο «Αντι-Μακιαβέλι» κυκλοφορεί για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα (πρόκειται για απόδοση της μεταγενέστερης του πρωτοτύπου γαλλικής έκδοσης του 1753), συμπληρώνοντας έτσι κατά σημαντικό βαθμό τη βιβλιογραφία περί της πολιτικής φιλοσοφίας και ιδεολογίας γενικότερα, του Μακιαβέλι και της εποχής του ειδικότερα.

Ο συγγραφέας αναφέρει και δέχεται κριτική για τις κληρονομικές ηγεμονίες, για το πώς πρέπει να κυβερνώνται οι πόλεις που είχαν δικούς τους νόμους πριν κατακτηθούν, για τις νέες ηγεμονίες που αποκτώνται με την αξία και τα όπλα, με τις δυνάμεις άλλου ή από ευτυχή συγκυρία ή ακόμη και μετά από εγκλήματα, για τους μισθοφόρους και τα εθνικά στρατεύματα, για τους δίκαιους λόγους που υπάρχουν για να γίνει πόλεμος κ. π. ά. Περιέχονται επίσης ο βίος και τα έργα του Μακιαβέλι, πρόλογος του Βολταίρου, σημειώσεις των επιμελητών, συμπερασματικός επίλογος και βιβλιογραφικές αναφορές, υλικό δηλαδή που καθιστά το βιβλίο πολύτιμο και σημαντικό.

Ακολουθήστε μας

Οι προσφορές των εφημερίδων για το Σαββατοκύριακο 20 – 21 Απριλίου 2024

Οι προσφορές των εφημερίδων για το Σαββατοκύριακο 20 – 21 Απριλίου 2024

Real News Καθημερινή Πρώτο Θέμα Το Βήμα της Κυριακής Δώστε μας το email σας και κάθε Παρασκευήθα έχετε στα εισερχόμενά σας τις προσφορές των εφημερίδων (Δεν στέλνουμε ανεπιθύμητη αλληλογραφία ενώ μπορείτε να διαγραφείτε με ένα κλικ και δεν θα...

Στον κόσμο των ονείρων, της Κατερίνας Δουκάκη

Στον κόσμο των ονείρων, της Κατερίνας Δουκάκη

- γράφει η Κατερίνα Σιδέρη - Το έτος 2018 στη Νάπολη η Μπιάνκα Αλταμούρα στα 88 της χρόνια, ζει μόνη της με μια νεαρή που τη βοηθά και τη φροντίζει. Έχει έναν γιο τον Αλεσάντρο έναν μοναχικό άνδρα από τον γάμο της με τον αδικοχαμένο Σαβέριο, πολλά χρόνια πριν. Τόσο ο...

Σπύρος Ζαχαράτος: ‘Φύλακας Φυλαχτών’

Σπύρος Ζαχαράτος: ‘Φύλακας Φυλαχτών’

Σπύρος Ζαχαράτος Φύλακας Φυλαχτών _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Από τις εκδόσεις Οδός Πανός, κυκλοφόρησε το 2015 η ποιητική συλλογή του Επτανήσιου ποιητή Σπύρου Ζαχαράτου, που εν προκειμένω φέρει τον τίτλο ‘Φύλακας Φυλαχτών. Στα χαρακώματα των ηττημένων’. Εύλογα...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Επιμέλεια άρθρου

Διαβάστε κι αυτά

Βιβλιοκριτικές
Στον κόσμο των ονείρων, της Κατερίνας Δουκάκη
Στον κόσμο των ονείρων, της Κατερίνας Δουκάκη

Στον κόσμο των ονείρων, της Κατερίνας Δουκάκη

- γράφει η Κατερίνα Σιδέρη - Το έτος 2018 στη Νάπολη η Μπιάνκα Αλταμούρα στα 88 της χρόνια, ζει μόνη της με μια νεαρή που τη βοηθά και τη φροντίζει. Έχει έναν γιο τον Αλεσάντρο έναν μοναχικό άνδρα από τον γάμο της με τον αδικοχαμένο Σαβέριο, πολλά χρόνια πριν. Τόσο...

Βιβλιοκριτικές
Σπύρος Ζαχαράτος: ‘Φύλακας Φυλαχτών’
Σπύρος Ζαχαράτος: ‘Φύλακας Φυλαχτών’

Σπύρος Ζαχαράτος: ‘Φύλακας Φυλαχτών’

Σπύρος Ζαχαράτος Φύλακας Φυλαχτών _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Από τις εκδόσεις Οδός Πανός, κυκλοφόρησε το 2015 η ποιητική συλλογή του Επτανήσιου ποιητή Σπύρου Ζαχαράτου, που εν προκειμένω φέρει τον τίτλο ‘Φύλακας Φυλαχτών. Στα χαρακώματα των ηττημένων’. Εύλογα...

Βιβλιοκριτικές
Τα αηδόνια της σιωπής, του Στέφανου Δάνδολου
Τα αηδόνια της σιωπής, του Στέφανου Δάνδολου

Τα αηδόνια της σιωπής, του Στέφανου Δάνδολου

Ένας άντρας και μια γυναίκα ζουν την κομψή belle-epoque της Αθήνας, ερωτεύονται ο ένας τον άλλον αλλά κανείς δεν κάνει το πρώτο βήμα, κανείς δεν εξομολογείται το αισθήματά του. Κι έρχονται τα μαύρα χρόνια της Κατοχής που τα ακολουθούν τα ματωμένα των Δεκεμβριανών,...

ΒιβλιοκριτικέςΠαιδική λογοτεχνία
Ο Μπλε Σκύλος, της Nadja
Ο Μπλε Σκύλος, της Nadja

Ο Μπλε Σκύλος, της Nadja

Ένας μεγάλος σκύλος με μπλε τρίχωμα και πράσινα μάτια κάνει παρέα στη μικρή Σαρλότ κι αυτό δυσαρεστεί τους γονείς της και τους χωρίζουν. Μια μέρα όμως το κοριτσάκι τους χάνεται στο δάσος και τότε… Το ανατρεπτικό και τρυφερό παραμύθι της Nadja είναι ένας φόρος τιμής...

Βιβλιοκριτικές
Ο Ελβετός, της Μαρίας Τζιρίτα
Ο Ελβετός, της Μαρίας Τζιρίτα

Ο Ελβετός, της Μαρίας Τζιρίτα

- γράφει η Κατερίνα Σιδέρη - «Ο Ελβετός», είναι μια αληθινή ιστορία η οποία χρωματίζεται με την πένα της Μαρίας Τζιρίτα που απώτερο της σκοπό έχει να μας παρασύρει στο ταξίδι της, ένα ταξίδι με σταθμούς τη Ζυρίχη, την Αιθιοπία, αλλά και την Ελλάδα. Ξεχώρισα τις...

ΒιβλιοκριτικέςΠαιδική λογοτεχνία
Το δικό μας 1821, της Αναστασίας Ευσταθίου
Το δικό μας 1821, της Αναστασίας Ευσταθίου

Το δικό μας 1821, της Αναστασίας Ευσταθίου

Σε αυτό το καλογραμμένο βιβλίο, εφτά αντικείμενα αφηγούνται αντίστοιχες ιστορίες της Ελληνικής Επανάστασης, με τρόπο κατάλληλο για παιδιά από 6 ετών και πάνω. Συναρπαστικές ιστορίες για το 1821 δίνονται μέσα από μια πρωτότυπη ματιά και αφήγηση και μας ταξιδεύουν σε...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου