Η φράση «terra incognita» χρησιµοποιήθηκε, ιδιαίτερα, την εποχή των µεγάλων γεωγραφικών ανακαλύψεων από τους χαρτογράφους, χαρακτηρίζοντας µε αυτόν τον τρόπο αχαρτογράφητες ή άγνωστες περιοχές. Θεωρείται ότι ως φράση πρωτοεµφανίστηκε στο έργο του Κλαύδιου Πτολεµαίου «Γεωγραφική Υφήγησις» τον 2ο αιώνα µ.Χ. «Terra incognita», λοιπόν, και το ερώτηµα εύλογο… Τι σχέση µπορεί να έχει, άραγε, αυτή η φράση των χαρτογράφων µε τις Βιβλιοθήκες;

Στην είσοδο κάθε Βιβλιοθήκης θα έπρεπε να υπάρχει πινακίδα µε αυστηρή προειδοποίηση. «Εισέρχεσαι µε δική σου ευθύνη!». Είναι να απορείς, πως δεν το έχει σκεφτεί κανείς ακόµα! Πράγµατι, χρειάζεται εξαιρετική προσοχή και εγρήγορση. Μπαίνεις σε µία «terra incognita» γεµάτη απολαύσεις και κινδύνους! Αν έχεις µάτια και αυτιά ανοιχτά, αλλά κυρίως νου ανοιχτό, τότε θα δεις, θα ακούσεις και θα µάθεις πράγµατα· πράγµατα που θα σου αρέσουν αλλά και πράγµατα που δεν θα σου αρέσουν. Εισέρχεσαι στη Βιβλιοθήκη και σε περιµένουν αλήθειες και ψέµατα. Αλήθειες που πρέπει να πιστέψεις και ψέµατα που πρέπει να αµφισβητήσεις! Αλλά και αλήθειες που πρέπει να αµφισβητήσεις και ψέµατα που πρέπει να πιστέψεις! Βιβλιοθήκη, όχι µόνο «terra incognita» αλλά και «terra pericolosa»…

Καµία Βιβλιοθήκη δεν είναι ίδια Δευτέρα και Παρασκευή. Τη Δευτέρα η Βιβλιοθήκη πιστεύει στον Έρωτα και την Παρασκευή τον αποµυθοποιεί. Την Τρίτη στη Βιβλιοθήκη µπορεί να βρεθείς 20000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα και την Τετάρτη να ζήσεις µια Οδύσσεια στο διάστηµα. Την Πέµπτη δε, µια τρέλα… εκεί που συνοµιλείς µε τον Πλάτωνα, ο Λιούις Κάρολ σου κλείνει το µάτι και σε καλεί να µπεις σε µια κουνελότρυπα. Ακούγεται, πραγµατικά, παράδοξο αλλά στη Βιβλιοθήκη συνυπάρχουν η λογική και ο παραλογισµός σε απόλυτη αρµονία. Τις καθηµερινές η Βιβλιοθήκη χτίζει και τα Σαββατοκύριακα γκρεµίζει.

Ψάχνουν ακόµα και σήµερα οι επιστήµονες να βρουν τον τρόπο να ταξιδέψουν στον χρόνο. Μα είναι αστείο! Αφού µπορείς να πας σε µια Βιβλιοθήκη! Επισκέψου µια Βιβλιοθήκη και πριν το καταλάβεις θα βρεθείς στο 480 π.Χ. δίπλα στους 300 πιο γενναίους στρατιώτες της ιστορίας. Αν, πάλι, σε φοβίζει η µάχη, λίγο παρακάτω, στον 18ο αιώνα δηλαδή, σε περιµένει ένας Γάλλος, που ακόµα κι αν δεν συµφωνήσει σε τίποτα µε όσα του πεις, θα υπερασπιστεί και µε τη ζωή του ακόµα το δικαίωµά σου να τα πεις! Όσο για ταξίδια στο µέλλον; Όρεξη να έχεις! Μόνο πρόσεξε, γιατί ο θαυµαστός καινούριος κόσµος που φαντάζεσαι ότι θα βρεις κάπου στο έτος 2540, µπορεί να µην είναι και τόσο θαυµαστός…

Αξίζει, βέβαια, να σηµειωθεί και τούτο. Οι Βιβλιοθήκες είναι εξαιρετικά πολύπλοκοι ζωντανοί οργανισµοί µε µια τάση να προσαρµόζονται σε νέα περιβάλλοντα και να εξελίσσονται πολυδιάστατα. Εκεί, λοιπόν, που είσαι περικυκλωµένος από χαρτί και µελάνι, ξαφνικά µπορεί να βρεθείς περικυκλωµένος από µικρές και µεγάλες οθόνες, από άσους και µηδενικά. Εκεί που επικρατεί απόλυτη ησυχία, ξαφνικά µπορεί να ακουστεί ένα πιάνο να µελαγχολεί υπό το φως της σελήνης! Πραγµατικά, δεν ξέρεις τι σε περιµένει σε µια Βιβλιοθήκη! Αυτό, όµως, που δεν θα αλλάξει ποτέ, είναι ο σκοπός· η δηµιουργία δρόµων που οδηγούν στη Γνώση.

Τελικά, όσες φορές και αν επισκεφθείς µια Βιβλιοθήκη, πάντα, θα έχεις την ευκαιρία να εξερευνήσεις µια νέα, άγνωστη γη. Θα την επισκεφθείς ξανά και ξανά, ωστόσο, ποτέ δεν θα καταφέρεις να τη χαρτογραφήσεις. Θα µπερδευτείς, θα πιστέψεις ότι την κατάλαβες, ότι έµαθες πια τα µυστικά της! Μα αυτή κρυφογελάει, γιατί κάνεις λάθος!

Βιβλιοθήκη… Terra Incognita.

_

γράφει ο Νίκος Σιδέρης