…γράφει ο Θεόφιλος Γιαννόπουλος

Το βιβλίο «Γκάτερ» της Ντορίνας Παπαλιού, το ξεκίνησα με την προοπτική να με ξεκουράσει έπειτα από μια δύσκολη μέρα. Κι είναι γεγονός πως έφερε σε πέρας την αποστολή του!

Το διάβαζα ανά δύο ή τρεις μέρες, μα δεν ήταν καθόλου δύσκολο να συνδεθώ κάθε φορά με την πλοκή που είχε προηγηθεί. Ο λόγος ήταν πως η συγγραφέας έχει την ικανότητα και το χάρισμα να αποτυπώνει με ευκολία στο νου του αναγνώστη τα συμβάντα της πλοκής της.

Κι αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο. Μια ματιά στο βιογραφικό της, αρκεί για ν’ αντιληφούμε τα εφόδια που χρησιμοποίησε στο πρώτο της μυθιστόρημα: Η γεννημένη στην Αθήνα Ντορίνα Παπαλιού, σπούδασε Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Brown, ενώ έκανε και μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, στην κοινωνική ανθρωπολογία. Η διατριβή της στάθηκε ως βάση του CD-ROM “Καραγκιόζης: η μαγεία του Θεάτρου Σκιών”. Επίσης, έχει εκδώσει το βιβλίο “Άκου μια ιστορία: η παραδοσιακή τέχνη της προφορικής αφήγησης και η αναβίωσή της στις μέρες μας”. Αλλά και τέσσερα παιδικά εικονογραφημένα βιβλία. Όσον αφορά τα μυθιστορήματα, πέραν του “Γκάτερ” (Κέδρος, 2007) έχει κυκλοφορήσει και “Το απαραίτητο φως” (Ίκαρος, 2013).

Μα ας επιστρέψουμε στο βιβλίο που θα εξετάσουμε σε αυτό το άρθρο. Καταρχήν, επικεντρώνοντας στο τίτλο, στην 7^η σελίδα μας εξηγείται η σημασία του: «Γκάτερ (gutter): (…) χρησιμοποιείται στη γλώσσα των δημιουργών των κόμικς (…) για να δηλώσει το κενό ανάμεσα σε δυο διαδοχικές εικόνες. Είναι ο χώρος όπου ο αναγνώστης ενώνει νοηματικά το ένα πάνελ με το άλλο».

Προχωρώντας τώρα στη θεματολογία της υπόθεσης, ο πρωταγωνιστής μας είναι ο 18χρονος Αλέξανδρος Δαμιανός. Οι γονείς του είναι χωρισμένοι, κι αυτός μένει μαζί με τον πατέρα του. Οι σχέσεις τους δεν είναι και οι καλύτερες. Ο νεαρός λατρεύει να σχεδιάζει κόμικς, ενώ εκείνος ονειρεύεται να τον στείλει να σπουδάσει σε κάποιο γνωστό Πανεπιστήμιο του εξωτερικού.

Ο περίγυρος του Αλέξανδρου είναι μικρός. Σ’ αυτόν όμως που βασίζεται περισσότερο, είναι ο κολλητός του, ο Φίλλιπος.  Όπως μας λέει χαρακτηριστικά ο ίδιος ο ήρωας στη σελίδα 43: «Ο Φίλλιπος ήταν ο κολλητός μου στο σχολείο (…) ήταν πρώτος μαθητής και αστέρι στους υπολογιστές (…) αλλά ήταν και τρομερός ποδοσφαιριστής».

Μα στη ζωή του υπάρχει κι ακόμη ένας φίλος, μεγαλύτερος σε ηλικία. Ο Ερρίκος. Όπως παραδέχεται ο Αλέξανδρος στη σελίδα 9: «Ο Ερρίκος ήταν ο μέντοράς μου. Επαγγελματίας κομίστας και ιδιοκτήτης του «Krazy Kat»,ενός μικρού βιβλιοπωλείου συλλεκτικών κόμικς».

Η συγγραφέας μας βυθίζει στα αλυσιδωτά γεγονότα, από το πρώτο κεφάλαιο. Εκεί, όπου ο Ερρίκος παίρνει μαζί του τον 18χρονο ήρωά μας, σε μια συνάντηση δημιουργών κόμικς. Πραγματοποιήθηκε ένα βράδυ του Νοέμβρη στη καφετέρια του «Τζίμη» κι όπως έμελλε, οι περισσότεροι που συμμετείχαν ήταν 30ριδες.

Σύντομα το ενδιαφέρον του Αλέξανδρου ατόνησε και ξεστράτισε. Για κάποιο αδιόρατο λόγο, εστιάζει στον άγνωστο άνδρα που κάθεται στο απέναντι τραπέζι. Πρόσεξε πως είχε κρεμασμένο στο αυτί ένα σταυρουδάκι.

Καθώς συνήθιζε να σκιτσάρει τα πρόσωπα τριγύρω του, αποτύπωσε και τον άντρα αντίκρυ.  Διέθετε ένα κλασικό, ελληνικό πρόσωπο. Με ίσια μύτη, κοφτές γωνίες και φουντωτά μαλλιά. Το επόμενο που του έκανε εντύπωση, αφορούσε το τασάκι του. Ήταν γεμάτο με αποτσίγαρα. Επίσης, έπαιζε νευρικά στα χέρια του ένα κουτάκι σπίρτων.

Τα υπόλοιπα γεγονότα συνέβησαν σχεδόν κινηματογραφικά: 2 περίεργοι τύποι μπήκαν στην καφετέρια , σήκωσαν τον άντρα και τον στρίμωξαν ανάμεσά τους. Τον τράβηξαν έπειτα προς τα έξω. Ο Αλέξανδρος πιστεύει πως τον ανάγκασαν, χρησιμοποιώντας την απειλή όπλου. Σημασία είχε πως τελικά ο άγνωστος τους ακολουθά. Πρώτα όμως, δίχως να τον αντιληφθούν, πετάει προς τον ήρωά μας το σπιρτόκουτο που κρατούσε.

Από ΄κει και πέρα ο πρωταγωνιστής μας μπλέκει σε μια απρόσμενη περιπέτεια. Προσπαθώντας ν’ απαντήσει σε όλα τα πως και γιατί που ταλανίζουν το κεφάλι του. Ξεκινώντας με αυτό που περιέχεται στο κουτί από τα σπίρτα.

Οι παράτολμες έρευνες και οι αυθόρμητες αποφάσεις του Αλέξανδρου, ελκύουν σα μαγνήτης τον κίνδυνο. Συνηγορώντας ακριβώς σε αυτό που αναφέρεται και στο κείμενο του οπισθόφυλλου: «Η πραγματικότητα όμως είναι πολύ πιο επικίνδυνη από τα κόμικς».

Γι’ αυτό άλλωστε, δεν είναι λίγες οι φορές που  νιώθει σαν έντομο πιασμένο στον ασφυκτικό ιστό της αράχνης.

Η τελική εντύπωση που μου άφησε το βιβλίο, είναι πως παρακολούθησα μια αυτοτελή αστυνομική σειρά. Κατά τη διάρκεια της οποίας συμπεριλαμβανόταν και εκείνες οι απαιτούμενες λογοτεχνικές υπερβάσεις, χάριν της γρήγορης εναλλαγής των γεγονότων.

Γενικά, ήταν ένα ευχάριστο αναγνωστικό ταξίδι, που δεν άφησε κανένα αναπάντητο ερώτημα στο τέλος του.

Εφόσον το έχετε διαβάσει, θα αναμένω με χαρά τις εντυπώσεις σας!