γράφει ο Κατερίνα Σιδέρη

Το σημερινό βιβλίο που επέλεξα να σας παρουσιάσω, είναι ένα υπέροχο ταξίδι με σταθμούς τη Σμύρνη, τη Χίο, την Ερεσό, την Άνδρο και την Αθήνα. Σε κάποιους από τους προορισμούς θα περάσουμε για λίγο, μα σε άλλους θα σταθούμε να ξαποστάσουμε, θα συναντήσουμε τους ήρωες της Ελένης Γαληνού, να αναμοχλευτούμε μαζί τους και όταν πια φτάσουμε στο τέλος του ταξιδιού, να είστε σίγουροι ότι θα είμαστε συναισθηματικά φορτισμένοι και ψυχικά πλήρεις.

Λατρεύω τη γραφή της συγγραφέως. Έχει ένα μοναδικό χάρισμα ικανό να με παρασέρνει. Μεστή γραφή, ποιητικός εκεί που απαιτείται λόγος, ικανός να σε ταξιδέψει και να σε φορτίσει και αβίαστα να σε κάνει κομμάτι της ιστορίας.

Το βιβλίο της Ο Κήρυκας, ας μου επιτραπεί να αναφέρω ότι είναι πλέον ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία της Ελένης. Όπως και ο κεντρικός του ήρωας, διακατέχεται από πραότητα που δεν μένει απαρατήρητη. Μα ας μη μακρηγορώ. Ήρθε η ώρα να αρχίσουμε το κοινό μας ταξίδι, να γνωρίσουμε την ιστορία τους και πρωτίστως να υποκλιθούμε στο μεγαλείο ψυχής του Δαμιανού.

…δεν χρειάζεται να τα βλέπεις όλα. Άσε να σε οδηγήσουν τα μάτια της ψυχής… 

Ο Δαμιανός, ένας πράος, αγνός, φιλεύσπλαχνος, καλοσυνάτος, ταπεινός, αξιοπρεπής και πολιτισμένος άνδρας, είναι από τους ήρωες που σκαλώνει επάνω τους το βλέμμα του αναγνώστη και όχι άδικα. Είναι ο ήρωας που διαβάζοντας την πορεία του, νιώθεις ότι ήταν ευλογημένος. Νιώθεις ότι, συνοδοιπόρος του ήταν μια θεία ύπαρξη, μια ανώτερη δύναμη που τον συντρόφευε σε όλη την πορεία της ζωής του. Ήταν μορφωμένος, διάβαζε συνεχώς, λάξευε εικόνες σε ξύλα, έβλεπε όνειρα και οράματα και προσευχόταν με όλη τη δύναμη της ψυχής του. Δεν ξέρω σήμερα αν αυτός ο άνθρωπος μπορούσε να συνυπάρξει μαζί μας, μα για την εποχή που έζησε το κατάφερε σε μεγάλο βαθμό. Ναι, υπήρξαν κάποιοι που τον έβλεπαν με δυσπιστία μα, ήταν αρκετοί και ακόμη περισσότεροι εκείνοι που αγκάλιασαν το χάρισμά του και ζήτησαν πολλές φορές τη βοήθεια και τη συμβουλή του. 

Η αυλαία ανοίγει με έναν ταλαιπωρημένο γέροντα που διαθέτει βιβλική μορφή και σκορπά προφητικά λόγια, με μια ιδιάζουσα ευωδία θυμιάματος σε ένα λιβανιστήρι που κανείς δεν άναψε, με τη συνάντηση του Δαμιανού με τους συγγενείς του αλλά και με τη νύχτα της 13^ης Σεπτεμβρίου και το ξέσπασμα μιας καταστροφικής φωτιάς.

Ο Δαμιανός αφήνει τα πάτρια εδάφη και αναζητά τους λιγοστούς εναπομείναντες συγγενείς του. Το ταξίδι του είναι προ των πυλών. Με βαριά καρδιά ξεκινά το οδοιπορικό του και με πίστη στον Θεό πορεύεται όχι πάντα σε άγνωστους δρόμους.

Θα διαβάσουμε για ένα ολόχρυσο βελανίδι, για μια πρόωρη γέννα, για την εικόνα της Αγίας Ελεούσας φτιαγμένη από άξια χέρια, για την υγεία της Χαρίκλειας που δεν βελτιώνεται, για το ολιγόλεξο γράμμα ενός καπετάνιου, αλλά και για το δράμα μιας  14χρονης κοπέλας. Ο Ζαφείρης είναι καπετάνιος και σύζυγος της Χαρίκλειας, είναι η οικογένεια του Κήρυκα, είναι το απάνεμο λιμάνι του που θα τον αγκαλιάσει και θα του προσφέρει στέγη, γιατί η τροφή δεν του είναι απαραίτητη. Τρέφεται ελάχιστα, εργάζεται αγόγγυστα και προσφέρει όπως μπορεί. Η οικογένεια έχει τρία παιδιά. Την κακομαθημένη, απαιτητική και παραχαϊδευμένη Ανδρομάχη, τη συνετή, μετρημένη και άξια Σαπφώ και τον βενιαμίν Ανδρέα, ένα αγόρι φοβισμένο, απόμακρο με καλοσύνη ψυχής. Όλοι τους κρατούν στα χέρια ένα κομμάτι από το παζλ της ιστορίας. Όλοι τους έχουν τον δικό τους ρόλο στις εξελίξεις. Όλοι ή σχεδόν όλοι μπαίνουν κάτω από τη σκέπη του Δαμιανού για να δαμάσουν τις αντάρες τους μα και για να κατευνάσουν τις πίκρες.

Η ζωή τους αλλάζει. Ένα απρόσμενο γεγονός στέκεται αφορμή για αλλαγή πλεύσης, για εισβολή νέων προσώπων και για κραδασμούς ικανούς να προκαλέσουν δυνατές ανατροπές σε όλους.

Η ανοιχτή αγκαλιά ξέχειλη φιλοξενία και καλοσύνη της Ελπινίκης και του Αυγουστή για τον Έλληνα, μια έκρυθμη και χαοτική οικογενειακή κατάσταση, ο Κήρυκας που πασχίζει να κρατήσει ενωμένη την οικογένεια της ανιψιάς του, μια νέα αρχή για κάποιους  κατατρεγμένους στην απρόσωπη Αθήνα, μια αποθήκη που μετονομάζεται κάμαρη, οι μανάβηδες της γειτονιάς που ξεπουλούν γρήγορα την πραμάτεια τους, αλλά και η όμορφη ιστορίας της παπαρούνας, είναι κομβικά σημεία του βιβλίου που πραγματικά δεν θα αφήσουν κανέναν ασυγκίνητο.

Το θαύμα παίρνει σάρκα και οστά. Συντελείται μπροστά στα μάτια τους και οι προσευχές που χρόνια έλεγαν, έπιασαν τόπο. Για λίγο όλα άλλαξαν, μα ο Κήρυκας όχι. Χωμένος στα βιβλία του, χωμένος στις γραφές του, εξακολουθεί να προσεύχεται, να τρέχει εκεί που τον έχουν ανάγκη, να διαβάζει ευχές και να φτιάχνει εικόνες. Μια καρδιά δεν μπορεί να γλυκάνει ενόσω τίποτα δεν έχει να του προσάψει. Απλά τον αποφεύγει, τον περιφρονεί και όσο εκείνος δεν αντιδρά, τόσο φουντώνει από πείσμα και θυμό.

Από τα βιβλία που διαβάζω, επιλέγω μια φράση που μου κίνησε το ενδιαφέρον για να την μοιραστώ μαζί σας. Από το βιβλίο της Ελένη Γαληνού, ένα σύντομο βιογραφικό της οποίας θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, επέλεξα την παρακάτω:

…κάποιες φορές η αλήθεια δεν βρίσκεται σ’ αυτά που λέμε, αλλά σ’ αυτά που δεν λέμε…                                      

Λίγο πριν πέσει η αυλαία και αφού ένας ακόμη κύκλος έχει ολοκληρωθεί, οι γραφές και οι εικόνες του Κήρυκα θα γίνουν βορά του φόβου, οι τάφοι ο μοναδικός προορισμός μιας μετανιωμένης γυναίκας και η Αθήνα μια αγκαλιά έτοιμη να δεχτεί τους νέους της φιλοξενούμενους.

Τον Κήρυκα τον λάτρεψα. Ένιωσα αγαλλίαση διαβάζοντας την ιστορία του και πείστηκα για το φως της ψυχής του. Η ταπεινότητά του άγγιξε κάθε ευαίσθητη χορδή μου και λυπήθηκα πραγματικά για την τελευταία πράξη της ζωής του. Αυτοί οι άγιοι άνθρωποι που τίποτα δε ζήτησαν για τον εαυτό τους και θεώρησαν χρέος τους να συνδράμουν τον συνάνθρωπο, είναι ένα παράδειγμα προς μίμηση για όλους.

Πέραν του Κήρυκα, η Σαπφώ ή Σαπφούλα με κέρδισε από την πρώτη στιγμή που εμφανίστηκε στο βιβλίο και σίγουρα ο δυναμικός Αυγουστής. Χωρίς να θέλω να υποτιμήσω κάποιον ήρωα μιας και ο καθένας τους είναι σμιλεμένος περίτεχνα από τα χέρια της συγγραφέως, ο πρωταγωνιστής, θα με συντροφεύει για πολύ ακόμα καιρό. Πολύ θα ήθελα να μάθω τη συνέχεια της ιστορίας και ελπίζω Ελένη να σκεφτείς σοβαρά να μας τη χαρίσεις.

Κλείνοντας να πω ότι το βιβλίο είναι ξέχειλο ανιδιοτελή αγάπη, ξέχειλο οικογενειακές καταστάσεις, συναισθήματα και προβληματισμούς και αν του δώσετε μια ευκαιρία, από τις πρώτες του σελίδες είναι δεδομένο πως θα σας κερδίσει!

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου αναφέρει:

Σ’ έναν κόσμο ορατών και αοράτων μην περιμένεις να δεις για να πιστέψεις.

Η ζωή δεν ρωτάει πώς τα θες, σ’ τα φέρνει όπως αυτή αποφασίσει, ξαφνιάζοντάς σε ευχάριστα ή οδυνηρά. Κάποιοι θεωρούν ότι όσα τους συμβαίνουν είναι θέλημα Θεού, άλλοι πως είναι η μοίρα τους και ορισμένοι ότι είναι αποτέλεσμα των επιλογών τους, πως τα προκάλεσαν με τις πράξεις και τις αποφάσεις τους.

Για την πολυμελή οικογένεια του Ζαφείρη και της Χαρίκλειας στην Ερεσό της Λέσβου, η μπίλια γυρίζει πολλές φορές μέχρι να καθίσει για τον καθένα ξεχωριστά εκεί που θα τον οδηγήσουν ο Θεός, η ζωή, η μοίρα, οι πράξεις και οι αποφάσεις του.

Μετά την καταστροφή της Σμύρνης καταφεύγει στην Ερεσό ο Δαμιανός, θείος της Χαρίκλειας. Όμως ο άντρας αυτός κουβαλάει ανεξήγητα μυστήρια…

Ένας γέροντας μοναχός είχε προφητέψει στον πατέρα του: «Βαρύ πεπρωμένο περιμένει τον γιο σου, μα θα έχει την ευλογία. Και… όποιο όνομα και να πάρει, με άλλο θα τον αποκαλούν οι άνθρωποι».

Και πράγματι, μεγαλώνοντας, όλοι τον φώναζαν Κήρυκα.

Τι ήταν άραγε αυτός ο άνθρωπος;

Άγιος, σοφός ή αγαθός;

Τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται. Το κάθε μυαλό αλλιώς τα μετράει, η κάθε ψυχή αλλιώς τα αισθάνεται. Οι άνθρωποι δυσπιστούν με ό,τι δεν μπορούν να δουν με τα μάτια τους, τρομάζουν με το άγνωστο. Και η λογική δεν είναι πάντα το κλειδί που τα ερμηνεύει όλα. Είμαστε ακόμη ατελείς. Όλοι φτιαγμένοι από ένα κομμάτι πηλού που έπεσε πάνω του η Θεϊκή Ανάσα και το ζωντάνεψε. Εκείνος αποφάσισε να είμαστε κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσίν Του για να μας εξυψώσει. Όμως από τον πηλό ως τον Θεό είναι μακρύς και δύσβατος ο δρόμος. Ελάχιστοι πλησιάζουν κι αν…

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα του βιβλίου.

Η Ελένη Γαληνού γεννήθηκε στην Αθήνα, κατάγεται από τη Μυτιλήνη και κατοικεί στο Μαρούσι. Σπούδασε στη Σχολή Βακαλό Διακοσμητική και Γραφικές Τέχνες. Δημιούργησε δύο προσωπικές σειρές χιουμοριστικών σκίτσων που έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά. Ασχολείται με τη φωτογραφία, τη ζωγραφική, την ποίηση και τη στιχουργική. Το 2007 πραγματοποίησε την πρώτη ατομική έκθεση ζωγραφικής με θέμα Σύννεφα. Ακολούθησαν δύο ομαδικές εκθέσεις στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων. Από τις εκδόσεις Διόπτρα κυκλοφορούν τα μυθιστορήματα: Όσα δεν έγιναν λέξεις (2016), Μυστική Διαθήκη (2018), Αιώνιοι Ψίθυροι (2019), Η Κατάρα των Μάγιερ (2020), Σε Μαύρο Φόντο (2021), Χρυσάφι και μέλι (2022), Δώδεκα ημέρες θύελλας (2023), Έρωτες από πηλό (2024), Η Σπηλιά του Νοτιά (2025).

Παλιότερα μυθιστορήματά της είναι: Όταν στέρεψε η αντοχή (2013), Πέρα από τις κόκκινες γραμμές (2014), Ακόμη θυμάμαι (2015). Συμμετοχή σε συλλογικά έργα: Η Πόλη Φοβάται, με το διήγημα «…για ένα τσιγάρο», Η κρυφτή γυναίκα, με το διήγημα «Η μαγική εικόνα», Εκεί που θροΐζουν οι ελαιώνες, με το διήγημα «Σκονισμένα παπούτσια».

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο, θα βρείτε εδώ.