Καινούργια μέρα, του Νίκου Χρυσού

2.03.2022

σχόλια

γράφει η Ανθή Λεκάτη

H ιδέα: Μία συμμορία ατόμων του περιθωρίου με αρχηγό τον Χόρορ πυρπολεί έναν άστεγο πολύ αγαπητό, μορφωμένο και με το χάρισμα να αφηγείται ευφάνταστες ιστορίες, τον Σεβαστιανό. Το νεότερο μέλος αυτής της συμμορίας, ο Παύλος, μετανιώνει για την πράξη του και αποφασίζει να ξορκίσει τις ενοχές του. Εισχωρεί σιγά- σιγά στον κύκλο των κλοσάρ του λιμανιού, προσεγγίζει την παρέα του θύματος χωρίς να αποκαλύψει τη δική του συμμετοχή στο θάνατό του και καταγράφει τις μαρτυρίες του καθενός, με σκοπό να μάθει περισσότερα γι’ αυτόν, να δώσει πάλι ζωή στο νεκρό τους φίλο και να τον κρατήσει ζωντανό στις μνήμες τους. Και όσο περισσότερα μαθαίνει γι’ αυτόν, όσο περισσότερο χρόνο αφιερώνει σε αυτή την αποστολή, τόσο περισσότερο χάνει τα όρια μεταξύ πραγματικού και φανταστικού και καταβυθίζεται στον δικό τους συγκεχυμένο κόσμο.

Τι να πρωτοπεί κανείς για ένα βιβλίο που ολοκληρώθηκε μετά από οκτώ χρόνια έρευνας και συγγραφής, για ένα βιβλίο εφτακοσίων περίπου σελίδων, για ένα βιβλίο που απέσπασε το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης  για το 2019 και το Ειδικό Κρατικό Λογοτεχνικό Βραβείο για το 2020;

Ο πλούτος ίσως είναι ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά αυτού του μυθιστορήματος. Πλούτος στην αφήγηση, στα νοήματα, στους συμβολισμούς, στους χαρακτήρες, στη φαντασία. Ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με μία δαιδαλώδη αφήγηση που θα τον συνεπάρει. Σε ένα πρώτο επίπεδο, οι σύντροφοι του Σεβαστιανού, ο Μαρκόνης, ο Λάκυ, ο Τέως και ο Γιάννης, αφηγούνται στον Παύλο τη δική τους προσωπική ιστορία μέχρι την «πτώση» τους, τα πρόσωπα και τις καταστάσεις που τους ώθησαν να περιφέρονται άστεγοι στο λιμάνι. Σε αυτές τις μαρτυρίες, έρχονται να προστεθούν οι σκέψεις του καθενός για τον αγαπημένο τους φίλο, για το ποιος ήταν και τι μπορεί να του συνέβη, ενώ παράλληλα παρεμβάλλονται αυτούσιες οι ιστορίες του Σεβαστιανού, άλλες από το στόμα του ίδιου, άλλες από την ανάμνηση που άφησαν στον καθένα, άλλες πιο εκτεταμένες, άλλες πιο σύντομες. Και όλα αυτά διαδραματίζονται σ’ ένα τέταρτο επίπεδο αφήγησης που εξιστορεί τα περιφερειακά γεγονότα που συμβαίνουν στο λιμάνι, στους κακόφημους δρόμους και στα σκοτάδια του περιθωρίου. Διηγήσεις που εφάπτονται, μπερδεύονται, αντιφάσκουν, συμφωνούν και παίζουν μονίμως με τα θολά όρια του αληθινού και του φανταστικού, της αλήθειας και του ψέματος, της πραγματικότητας και του μύθου. Ο Χρυσός δημιουργεί ένα λογοτεχνικό σύμπαν που ξεχειλίζει από αφηγήσεις και το κλειδί στην ανάγνωση του βιβλίου είναι ν’ αφεθεί κανείς στην υπέροχη γραφή του συγγραφέα, να βυθιστεί μέσα της, για να διαπιστώσει την συντέλεια μιας σταδιακής μεταμόρφωσης που θα τον σπρώξει γλυκά στον ανοίκειο κόσμο αυτής της παρέας, θα τον οδηγήσει δίπλα στον Τέως και τον Μαρκόνη γύρω από τη φωτιά, μια κρύα χειμωνιάτικη νύχτα, ν’ ακούει τις ιστορίες του Σεβαστιανού.

Οι χαρακτήρες είναι ζωντανοί, απτοί, με σκοτάδια, νίκες, ήττες, ηθικούς κανόνες, διλήμματα, λάθη, έγνοιες, αισθήματα αλληλεγγύης, ανθρωπιάς αλλά και απανθρωπιάς. Είναι άνθρωποι όπως όλοι μας, γι’ αυτό και οι αφηγήσεις τους, όσο επώδυνες, δυσάρεστες, καυστικές ή σκληρές κι αν είναι, δεν παύουν να μας υπενθυμίζουν ότι θα μπορούσαν να είναι και δικές μας ιστορίες. Όπως είπε και ο ίδιος ο Χρυσός σε μία παρουσίαση του βιβλίου του: «από ένα σημείο και μετά τους έβλεπα περισσότερο σαν ανθρώπους παρά σαν άστεγους ανθρώπους». Μόνη εξαίρεση ο Σεβαστιανός, ο οποίος παίρνει μια μυθική, απόκοσμη διάσταση μέσα στις ιστορίες που ξεδιπλώνονται στο βιβλίο και αυτό βέβαια συμβαίνει για κάποιο λόγο. Οι αναφορές στην Καινή Διαθήκη είναι διάσπαρτες, αν και όχι όλες ευδιάκριτες από την πρώτη ανάγνωση. Η πιο ξεκάθαρη είναι τα ονόματα των χαρακτήρων, τα οποία σχετίζονται με τους τέσσερεις Ευαγγελιστές. Ο Λάκυ με τον Λουκά, ο Μαρκώνης με τον Μάρκο, ο Γιάννης με τον Ιωάννη, ο Τέως με τον Ματθαίο. Ο Παύλος παραπέμπει στον μετανοημένο Σαούλ που ασπάστηκε τον Χριστιανισμό μετά το θάνατο του Χριστού και έγινε ο Απόστολος Παύλος που έβαλε στόχο να διαδώσει το έργο του Χριστού, όπως και ο νεαρός Παύλος που θέλησε να κρατήσει ζωντανό τον Σεβαστιανό τις μνήμες όλων, ενώ η μυθική διάσταση του Σεβαστιανού παραπέμπει στην μορφή του Χριστού.

Ο Χρυσός πέτυχε να μιλήσει για ένα ευαίσθητο θέμα, αυτό των αστέγων και μάλιστα σε περίοδο οικονομικής κρίσης, και κατάφερε να μας βάλει στον μικρόκοσμό τους που διέπεται από άλλους κανόνες, σ’ ένα σύμπαν αλλοπρόσαλλο, διαφορετικό, θαυμαστό, δύσκολο, συγκινητικό, επικίνδυνο, ελεύθερο, περιθωριοποιημένο, έναν κόσμο που είναι τόσο κοντά μα και τόσο μακριά από εμάς, αυτόν που βλέπουμε αλλά αρνιόμαστε να κατανοήσουμε, αυτόν που προσπερνάμε ξυστά και γυρίζουμε αλλού το βλέμμα.

Ακολουθήστε μας

Club 23.4 – Ντίνος Γιώτης

Club 23.4 – Ντίνος Γιώτης

γράφει η Βάλια Καραμάνου - Τι είναι ο άνθρωπος απέναντι στον χρόνο; Ένα μικρό σπουργίτι με μαύρο λοφίο που κείτεται άψυχο στο μπαλκόνι δίπλα στα σκόρπια ψίχουλα. Αιώνια ηττημένος και τα σχέδιά του, ό,τι ονειρεύτηκε, «αφορούν μόνον εκείνον και ούτε πρόκειται να τα...

Πέρα από την αιωνιότητα, της Ιουλίας Ιωάννου

Πέρα από την αιωνιότητα, της Ιουλίας Ιωάννου

Στη Σέριφο της δεκαετίας του 1910 ζει και μεγαλώνει ο Μενέλαος Γαλανός που αγωνίζεται να τελειώσει το σχολείο για να σπουδάσει και να βοηθήσει τους γονείς του μακριά από τα ορυχεία του νησιού που έχουν στοιχίσει τον θάνατο σε τόσους εργάτες. Ταυτόχρονα ο πατέρας του...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Επιμέλεια άρθρου Ομάδα σύνταξης

Επιμέλεια άρθρου

Διαβάστε κι αυτά

Πέρα από την αιωνιότητα, της Ιουλίας Ιωάννου

Πέρα από την αιωνιότητα, της Ιουλίας Ιωάννου

Στη Σέριφο της δεκαετίας του 1910 ζει και μεγαλώνει ο Μενέλαος Γαλανός που αγωνίζεται να τελειώσει το σχολείο για να σπουδάσει και να βοηθήσει τους γονείς του μακριά από τα ορυχεία του νησιού που έχουν στοιχίσει τον θάνατο σε τόσους εργάτες. Ταυτόχρονα ο πατέρας του...

Η ευαισθησία είναι η νέα δύναμη, της Anita Moorjani

Η ευαισθησία είναι η νέα δύναμη, της Anita Moorjani

γράφει η Κατερίνα Σιδέρη - Ένα ακόμη δυνατό βιβλίο προσωπικής ανάπτυξης, από την Ανίτα Μούρτζανι, τη συγγραφέα που έζησε μια επιθανάτια εμπειρία με απώτερο σκοπό της μέσα από αυτό το εγχειρίδιο, να μας συμβουλέψει και να μας μυήσει, στον κόσμο της ενσυναίσθησης, που...

Οχτώ ντετέκτιβ, του Alex Pavesi

Οχτώ ντετέκτιβ, του Alex Pavesi

Οχτώ ντετέκτιβ ονομάζεται το συγγραφικό ντεμπούτο του Alex Pavesi, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Οχτώ γρίφοι για δυνατούς λύτες, που όλοι μαζί συνθέτουν ένα ευφυέστατο νουάρ αστυνομικό θρίλερ, που υπόσχεται να κλέψει τις εντυπώσεις. Στα τέλη της δεκαετίας...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου