Και το Νόμπελ Λογοτεχνίας…

14.10.2016

Και το Νόμπελ Λογοτεχνίας για πρώτη φορά παραδίδεται σε έναν... τραγουδοποιό. Προσπαθώ να συλλάβω την έκπληξη ορισμένων σχολιαστών που προσπαθούν να διακρίνουν τον τραγουδιστή από τον στιχουργό ή τραγουδοποιό... Δημοσιογράφοι μένουν έκπληκτοι επειδή έχουν μία σχηματοποιημένη άποψη για τους στιχουργούς/τραγουδοποιούς, που τους διακρίνουν από τους λογοτέχνες.

Κι όμως για πρώτη φορά επισήμως η Σουηδική Ακαδημία με την παγκόσμια ακτινοβολία της αναγνωρίζει την τραγουδοποιία ως μορφή της λογοτεχνίας, πέρα από τα σχηματικά ταμπού και τον υποβιβασμό που επιχειρούσαν ποιητές και κριτικοί. Αυτόκλητοι ταγοί του πολιτισμού μας δίδασκαν επί δεκαετίες ότι η ποίηση είναι σε κρίση, ότι η στιχουργία προς μελοποίηση είναι σε δεύτερη μοίρα, δίπλα περίπου στην "κακή/μη σοβαρή ποίηση" και στο σκυλάδικο. Για τους ίδιους οι στίχοι του Γκάτσου και τόσων άλλων σύγχρονών μας υποβιβάζονταν σε υποκατηγορία (ή ενίοτε έβλεπαν μία εξαίρεση).

Κι όμως ο "μουσικός" στίχος αποτελεί σαφή λογοτεχνική έκφραση. Ούτε απλός είναι, ούτε υποδεέστερος (άλλωστε σκυλάδικο έχουμε και στο τραγούδι και στο βιβλίο και στις καλές τέχνες).

Η απόφαση της Ακαδημίας βέβαια δεν συνδέεται άμεσα με τη μουσική (φολκ ή ροκ κλπ), αλλά με τη λογοτεχνική έκφραση ενός συγκεκριμένου προσώπου. Δεν μπορούμε να παραβλέψουμε τη σχέση της μουσικής με τη λογοτεχνία, μία σχέση αλληλοτροφοδότησης. Γιατί η μουσική δεν συνδέεται μόνο με το λόγο, αλλά και με την αισθητική του δρόμου και τα βιώματα του λαού, του περιθωρίου αν μιλήσουμε για ροκ ή τζαζ νωρίτερα ή ρεμπέτικο στον ελλαδικό χώρο.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Πρόκειται για μία λογοτεχνική έκφραση με τα περιθωριακά/εξωκοινωνικά της χαρακτηριστικά όμως δεν μπήκε στα "σαλόνια" και δεν ανθολογήθηκε ποτέ ακριβώς γιατί δεν λειτούργησε ως συστημική λογοτεχνία. Κι όμως ο μουσικός ποιητικός λόγος όχι μόνο συχνά τροφοδοτείται από τη λογοτεχνική παράδοση όμως κάθε ποιητική σύνθεση, αλλά και συχνά τροφοδοτεί την "επίσημη" ποίηση. Και ειδικά σήμερα με την εμφάνιση των "ποιητών της αγανάκτησης" η σχέση αυτή γίνεται φανερή, ακόμα και σαν όχημα κοινωνικής κριτικής κι αντίδρασης.

Ο μουσικός λόγος δεν είναι ούτε "χυδαίος" ούτε φτωχός εκφραστικά. Είναι δομημένος ακριβώς για έναν σκοπό κι ακολουθώντας τη βαθιά λαϊκή ανάγκη στροφής προς τη μουσική έκφραση των βιωμάτων του. Αποτελεί ένα ιδιαίτερο καινούριο κράμα λόγου όπου η καθημερινότητα, ο δρόμος/περιθώριο, ο ερωτισμός/αισθησιασμός, το κοινωνικό βίωμα εν γένει, το όνειρο συνθέτουν έναν λόγο εκρηκτικό που απέχει πολύ από τις θεωρίες περί "απλότητας".

Και αυτά χωρίς φυσικά να προσπεράσουμε το σκεπτικό της ανακοίνωσης και τη σχέση του πανάρχαιου ποιητικού λόγου με τη μουσική και το μέτρο.

 

 

 

Ακολουθήστε μας

Ο Ουγκώ για την Ελληνική Επανάσταση

Ο Ουγκώ για την Ελληνική Επανάσταση

Το όνομα του Βίκτωρος Ουγκώ (1802-1885) είναι περισσότερο συνδεδεμένο με τα μυθιστορήματά του, όπως «Η Παναγία των Παρισίων» και «Οι Άθλιοι», ωστόσο το έργο του περιλαμβάνει, επίσης, δοκίμια, διηγήματα, θεατρικά  και ποιήματα, με μία ευρεία θεματολογία γύρω από τις...

Οι μικροί γαλαξίες – Νικηφόρος Βρεττάκος

Οι μικροί γαλαξίες – Νικηφόρος Βρεττάκος

γράφει η Άντια Αδαμίδου - Οι μικροί γαλαξίες Του Νικηφόρου Βρεττάκου Πᾶνε κι ἔρχονται οἱ ἄνθρωποι πάνω στὴ γῆ. Σταματᾶνε γιὰ λίγο, στέκονται ὁ ἕνας ἀντίκρυ στὸν ἄλλο, μιλοῦν μεταξύ τους. Ἔπειτα φεύγουν, διασταυρώνονται, μοιάζουν σὰν πέτρες ποὺ βλέπονται. Ὅμως, ἐσύ, δὲ...

15 Απριλίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι

15 Απριλίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι

- γράφει η Άννα Αργύρη - Οι μορφές χάνονται η μια μέσα στην άλλη, καθώς οι χρωματικοί τόνοι μεταβαίνουν απαλά από τη σκιά στο φως, "σαν τον καπνό που διαλύεται" (Sfumato). Τα περιγράμματα σβήνουν και δημιουργείται το ασαφές. Το αίνιγμα. 15 Απριλίου 1452 γεννιέται ο...

Πληγωμένη Άνοιξη

Πληγωμένη Άνοιξη

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Η Άνοιξη, ως περίοδος Αναγέννησης και άνθησης, συχνά αποτελεί συνώνυμο της ζωής και της ευτυχίας. Ωστόσο, καμιά γέννα δεν προκύπτει χωρίς ωδίνες και μάλιστα – σε ορισμένες περιπτώσεις- ο πόνος ξεπερνά κατά πολύ και επισκιάζει την ακμή της...

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

- γράφει η Άννα Αργύρη - 1888. Ο Σερά απασχολεί με τον Pointillism τα φιλότεχνα καφενεία στη Rive Gauche του Παρισιού. Ο Σεζάν από την άλλη απομονώνεται δημιουργικά στο Αιξ. Κι ένας νέος με ασκητική μορφή και γεμάτος πάθος αναχωρεί από το Παρίσι για τη Νότια Γαλλία....

Διαβάστε κι αυτά

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

- γράφει η Άννα Αργύρη - 1888. Ο Σερά απασχολεί με τον Pointillism τα φιλότεχνα καφενεία στη Rive Gauche του Παρισιού. Ο Σεζάν από την άλλη απομονώνεται δημιουργικά στο Αιξ. Κι ένας νέος με ασκητική μορφή και γεμάτος πάθος αναχωρεί από το Παρίσι για τη Νότια Γαλλία....

Ο Τζόναθαν Κόου, ο κ. Γουάιλντερ και η Ελλάδα

Ο Τζόναθαν Κόου, ο κ. Γουάιλντερ και η Ελλάδα

Ο Τζόναθαν Κόου είναι ένας ευφυής συγγραφέας που δεν αρκείται στο να αφηγηθεί απλώς μια ιστορία. Καταβάλλει πάντα κόπο ως προς την επιλογή και τη δόμηση των χαρακτήρων του, στην επιλογή της γλώσσας και τη διερεύνηση των πολιτικών γεγονότων που συνιστούν τη συνήθη...

Το 1821, η ιστορία, και η πρόσληψη του από τον ποιητή Βαγγέλη Χρόνη

Το 1821, η ιστορία, και η πρόσληψη του από τον ποιητή Βαγγέλη Χρόνη

  Βαγγέλης Χρόνης Κωνσταντίνος Μπούρας ‘Μελλοντική ελευθερία’   «Ο χορευτής αφού λειτούργησε στην σκηνή υπό τον ήχο των στίχων αποχώρησε εξαντλημένος. Είχε καταφέρει να προσθέσει νέες λέξεις όπως δεν τις είχε διανοηθεί ο ποιητής. Γράφει και ο χορευτής...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου