Και το Νόμπελ Λογοτεχνίας…

14.10.2016

Και το Νόμπελ Λογοτεχνίας για πρώτη φορά παραδίδεται σε έναν... τραγουδοποιό. Προσπαθώ να συλλάβω την έκπληξη ορισμένων σχολιαστών που προσπαθούν να διακρίνουν τον τραγουδιστή από τον στιχουργό ή τραγουδοποιό... Δημοσιογράφοι μένουν έκπληκτοι επειδή έχουν μία σχηματοποιημένη άποψη για τους στιχουργούς/τραγουδοποιούς, που τους διακρίνουν από τους λογοτέχνες.

Κι όμως για πρώτη φορά επισήμως η Σουηδική Ακαδημία με την παγκόσμια ακτινοβολία της αναγνωρίζει την τραγουδοποιία ως μορφή της λογοτεχνίας, πέρα από τα σχηματικά ταμπού και τον υποβιβασμό που επιχειρούσαν ποιητές και κριτικοί. Αυτόκλητοι ταγοί του πολιτισμού μας δίδασκαν επί δεκαετίες ότι η ποίηση είναι σε κρίση, ότι η στιχουργία προς μελοποίηση είναι σε δεύτερη μοίρα, δίπλα περίπου στην "κακή/μη σοβαρή ποίηση" και στο σκυλάδικο. Για τους ίδιους οι στίχοι του Γκάτσου και τόσων άλλων σύγχρονών μας υποβιβάζονταν σε υποκατηγορία (ή ενίοτε έβλεπαν μία εξαίρεση).

Κι όμως ο "μουσικός" στίχος αποτελεί σαφή λογοτεχνική έκφραση. Ούτε απλός είναι, ούτε υποδεέστερος (άλλωστε σκυλάδικο έχουμε και στο τραγούδι και στο βιβλίο και στις καλές τέχνες).

Η απόφαση της Ακαδημίας βέβαια δεν συνδέεται άμεσα με τη μουσική (φολκ ή ροκ κλπ), αλλά με τη λογοτεχνική έκφραση ενός συγκεκριμένου προσώπου. Δεν μπορούμε να παραβλέψουμε τη σχέση της μουσικής με τη λογοτεχνία, μία σχέση αλληλοτροφοδότησης. Γιατί η μουσική δεν συνδέεται μόνο με το λόγο, αλλά και με την αισθητική του δρόμου και τα βιώματα του λαού, του περιθωρίου αν μιλήσουμε για ροκ ή τζαζ νωρίτερα ή ρεμπέτικο στον ελλαδικό χώρο.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Πρόκειται για μία λογοτεχνική έκφραση με τα περιθωριακά/εξωκοινωνικά της χαρακτηριστικά όμως δεν μπήκε στα "σαλόνια" και δεν ανθολογήθηκε ποτέ ακριβώς γιατί δεν λειτούργησε ως συστημική λογοτεχνία. Κι όμως ο μουσικός ποιητικός λόγος όχι μόνο συχνά τροφοδοτείται από τη λογοτεχνική παράδοση όμως κάθε ποιητική σύνθεση, αλλά και συχνά τροφοδοτεί την "επίσημη" ποίηση. Και ειδικά σήμερα με την εμφάνιση των "ποιητών της αγανάκτησης" η σχέση αυτή γίνεται φανερή, ακόμα και σαν όχημα κοινωνικής κριτικής κι αντίδρασης.

Ο μουσικός λόγος δεν είναι ούτε "χυδαίος" ούτε φτωχός εκφραστικά. Είναι δομημένος ακριβώς για έναν σκοπό κι ακολουθώντας τη βαθιά λαϊκή ανάγκη στροφής προς τη μουσική έκφραση των βιωμάτων του. Αποτελεί ένα ιδιαίτερο καινούριο κράμα λόγου όπου η καθημερινότητα, ο δρόμος/περιθώριο, ο ερωτισμός/αισθησιασμός, το κοινωνικό βίωμα εν γένει, το όνειρο συνθέτουν έναν λόγο εκρηκτικό που απέχει πολύ από τις θεωρίες περί "απλότητας".

Και αυτά χωρίς φυσικά να προσπεράσουμε το σκεπτικό της ανακοίνωσης και τη σχέση του πανάρχαιου ποιητικού λόγου με τη μουσική και το μέτρο.

 

 

 

Ακολουθήστε μας

Πότε γράφτηκαν τα ομηρικά έπη; Οι φιλόλογοι απαντούν

Πότε γράφτηκαν τα ομηρικά έπη; Οι φιλόλογοι απαντούν

Σύμφωνα με το ενδιαφέρον άρθρο του Βαγγέλη Κανσίζογλου στο lavart.gr, "η απόλυτη χρονολόγηση συγκρότησης των ομηρικών επών είναι αδύνατη, εικάζεται ότι αυτά, στη μνημειώδη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα, συντέθηκαν ήδη κατά τον 8o προχριστιανικό αιώνα, δηλαδή ακριβώς την...

Ερωτικό

Ερωτικό

  γράφει η Άντια Αδαμίδου - Ερωτικό oι πόλεις συντρίβονται λίγο πριν εκτοξευθούμε στο φως μη με κοιτάζεις έτσι μόνο δώσε μου ένα μενεξέ του απρίλη -μα είναι χειμώνας- μια σταγόνα της αυγής -μα εδώ είναι έρημος- κοίταξε από το παράθυρό σου βλέπεις ό,τι βλέπεις δεν...

Παρ’ ολίγον μέλλον!

Παρ’ ολίγον μέλλον!

Είναι εξόχως αυθαίρετη η σκέψη πως η επιλογή και η ‘διαλογή’ μπορεί να λειτουργήσει θετικά μέσα στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Θαλασσινοί θρήνοι

Θαλασσινοί θρήνοι

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Η μοναξιά, το αναπόφευκτο του θανάτου και η πανίσχυρη Μοίρα είναι θέματα που απαντώνται συχνά στην λογοτεχνία και μάλιστα συχνά σε ειδυλλιακά φυσικά τοπία. Ίσως γιατί ο αφανισμός είναι κομμάτι της υπόστασής μας και κατ’ επέκταση της φύσης...

Ικέτιδες του Ευριπίδη: «αγώνας λόγων» μεταξύ του Θησέα και του Κήρυκα

Ικέτιδες του Ευριπίδη: «αγώνας λόγων» μεταξύ του Θησέα και του Κήρυκα

- γράφει ο Φιλόλογος & Συγγραφέας Χρίστος Σοροβέλης - Στον Επιτάφιο του Θουκυδίδη ο αγορευτής Περικλής υπερασπίζεται το δημοκρατικό πολίτευμα, διότι η πόλη δεν είναι έρμαιο κάποιου ή κάποιων πολιτικών, αλλά αποφασίζει ο λαός για την τύχη του. Ο Αθηναίος πολιτικός...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Ικέτιδες του Ευριπίδη: «αγώνας λόγων» μεταξύ του Θησέα και του Κήρυκα

Ικέτιδες του Ευριπίδη: «αγώνας λόγων» μεταξύ του Θησέα και του Κήρυκα

- γράφει ο Φιλόλογος & Συγγραφέας Χρίστος Σοροβέλης - Στον Επιτάφιο του Θουκυδίδη ο αγορευτής Περικλής υπερασπίζεται το δημοκρατικό πολίτευμα, διότι η πόλη δεν είναι έρμαιο κάποιου ή κάποιων πολιτικών, αλλά αποφασίζει ο λαός για την τύχη του. Ο Αθηναίος πολιτικός...

Η τέχνη μέσα απ’ τα μάτια του Δημήτρη Μαυροκεφαλίδη

Η τέχνη μέσα απ’ τα μάτια του Δημήτρη Μαυροκεφαλίδη

- γράφει η Άντια Αδαμίδου -   Ανάμεσα στις πολλές και διαφορετικές απόψεις που κυκλοφορούν περί τέχνης και έκφρασης στην εποχή μας, μπορεί κανείς να διακρίνει ορισμένες οπτικές, οι οποίες αποτελούν αναμφίβολα μαθήματα και φιλοσοφία ζωής. Ο Δημήτρης...

«Θα πω τραγούδια όμορφα και άσματα σπουδαία»: Η Θέση της Καλεβάλα στη Weltliteratur

«Θα πω τραγούδια όμορφα και άσματα σπουδαία»: Η Θέση της Καλεβάλα στη Weltliteratur

- γράφει ο Ανδρέας Αντωνίου - Στα τελευταία μου άρθρα για τον Νεοφορμαλισμό και για τα προβλήματα που παρουσιάζει η σύγχρονη κυπριακή ποίηση, έχω υποστηρίξει πως ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσει η ελληνική/κυπριακή ποίηση είναι ο δρόμος της weltliteratur, δηλαδή τον...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου