Οδυσσέας, του Τζέημς Τζόυς

17.10.2015

ODYSSEAS-james-joyceΤο βιβλίο του Ιρλανδού συγγραφέα Τζέημς Τζόυς που έχει τοποθετηθεί στον κολοφώνα της παγκόσμιας λογοτεχνικής κατάταξης από πολλούς ειδήμονες, έχει προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις από την πρώτη στιγμή που εκδόθηκε και συνεχίζει ακόμα να διχάζει κοινό και κριτικούς.

Όσο και να ακούγεται περίεργο στον ογκώδη αυτό τόμο των 815 σελίδων περιγράφεται μία μόλις ημέρα του κεντρικού πρωταγωνιστή Λεοπόλδου Μπλουμ. Η ιστορία ξεκινάει το πρωί της 16ης Ιουνίου του 1904 περιγράφοντας την τυπική τελετουργία του πρωινού και συνεχίζει με την περιπλάνηση του πρωταγωνιστή στην πόλη του Δουβλίνου όπου συναντάει φίλους και συνεργάτες. Αναμφίλεκτα θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί γιατί ο συγγραφέας αφιέρωσε 7 χρόνια από τη ζωή του για να ολοκληρώσει το έργο. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα έρχεται με την ανάγνωση κάθε σελίδας, κάθε σειράς και κάθε λέξης του κειμένου.

Η ποικιλόμορφη τεχνική γραφής, η προσεγμένη δομή και η πλήρης αξιοποίηση της αγγλικής γλώσσας είναι τα τρία βασικά στοιχεία του έργου που από τη μία καθυστέρησαν την ολοκλήρωσή του και από την άλλη το κάνουν να ξεχωρίζει στην κορυφή των λογοτεχνικών επιτευγμάτων. Δυστυχώς, όπως συμβαίνει συνήθως στα μεταφρασμένα κείμενα, η απόδοση του έργου στα ελληνικά έχει ως αποτέλεσμα να χάνονται πολλά από αυτά τα στοιχεία. Ο Έλληνας μεταφραστής Σωκράτης Καψάσκης προσπαθεί στον πρόλογο να εξηγήσει τις δυσκολίες που συνάντησε κατά τη διάρκεια του δύσκολου έργου που είχε αναλάβει και καταφέρνει ως ένα βαθμό να μεταδώσει στον αναγνώστη μια κεντρική ιδέα για το πώς πρέπει να διαβαστεί το κείμενο ώστε να κατανοηθούν όσο το δυνατόν περισσότερα νοήματα.

Το έργο χωρίζεται σε 18 κεφάλαια που το κάθε ένα αντιστοιχεί σε κάποιο επεισόδιο της Οδύσσειας του Ομήρου και διαφέρει με τα υπόλοιπα τόσο σε θέμα όσο και σε τεχνική. Σαιξπηρικές αναλύσεις ξεδιπλώνονται σε μορφή διαλόγου, ιστορικά γεγονότα της Ιρλανδίας και της Αγγλίας ξεφυτρώνουν μέσα από αναμνήσεις, σεξουαλικές επιθυμίες ξυπνούν από αναμνήσεις και φιλοσοφικές ανησυχίες συζητιούνται σε ατμόσφαιρα κατάνυξης και οινοποσίας. Ένας θεματολογικός κυκεώνας που αποδίδεται κάθε φορά με διαφορετικό λογοτεχνικό τέχνασμα. Εσωτερικοί διάλογοι, στιχομυθίες και πρόζα, λογοπαίγνια, αναφορές και παρωδίες, αστεϊσμοί και δράμα συνθέτουν τον ορισμό του μοντερνισμού.

Ο Οδυσσέας του Τζόυς είναι ένα βιβλίο που μπορεί να διαβαστεί με πολλούς τρόπους, ο συγγραφέας όμως δεν επιτρέπει ποτέ στον αναγνώστη να αφαιρεθεί. Ζητά και κερδίζει την αμέριστη προσοχή αφού σε πολλά σημεία το πρόσωπο αφήγησης αλλάζει. Ο διάλογος μετατρέπεται σε μονόλογο με αποκορύφωμα το τελευταίο κεφάλαιο που αντιστοιχεί στην ομηρική Πηνελόπη όπου η γυναίκα του πρωταγωνιστή προσπαθώντας να αποκοιμηθεί μετά την επιστροφή του συζύγου της, αναπτύσσει όλο το συνειρμό της μέσα σε μία και μοναδική πρόταση διάρκειας 50 σελίδων.

Ο Τ. Σ Έλιοτ δήλωσε για τον Οδυσσέα πως το θεωρεί το πιο σημαντικό έργο που εκφράζει τη σύγχρονη εποχή και πως δεν θα φταίει ο Τζόυς αν δεν θα μπορεί να γίνει κατανοητός από τους μεταγενέστερους γιατί οι επόμενες γενιές είναι υπεύθυνες για το πνεύμα τους αλλά μία διάνοια σαν το Τζόυς είναι υπεύθυνος μόνο για τους συγχρόνους του.

_

Διαβάστε εδώ το σχετικό δοκίμιο Τόποι και περιπλάνηση στον ΟΔΥΣΣΕΑ για το έργο του Τζέημς Τζόυς, της Μαρίας Λιλιμπάκη – Σπυροπούλου

_

Ακολουθήστε μας

Αναζητώντας τη Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη, του Γεωργίου Αναπνιώτη

Αναζητώντας τη Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη, του Γεωργίου Αναπνιώτη

Ο Γεώργιος Αναπνιώτης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου και σπούδασε Αρχιτεκτονική στην Ακαδημία Καλών Τεχνών (Mimar Sinan Universitesi). Το 1966 αναγκάστηκε να διαφύγει στην Ελλάδα και συνεργάστηκε με αρχιτεκτονικά γραφεία ενώ στη συνέχεια μελέτησε και επέβλεψε...

«Ο Δράκος», της  Καίτης Δροσίνη

«Ο Δράκος», της Καίτης Δροσίνη

γράφει η Βάλια Καραμάνου - Ο Δράκος ζει σ’ ένα παραθαλάσσιο χωριό της Πελοποννήσου, όπου το Φως πλημμυρίζει τα σοκάκια με τις βουκαμβίλιες και τα μικρά γραφικά σπίτια  σκαρφαλώνουν το ένα πάνω στο άλλο. Ένα μέρος παραδεισένιο, όπου νομίζεις πως το Κακό δεν μπορεί να...

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - "Μερικές φορές αυτός που σε αφήνει να φύγεις σε αγαπάει περισσότερο από αυτόν που σε κρατάει κοντά του..." Αυτή είναι η φράση η οποία αντιπροσωπεύει εν ολίγοις το νόημα του βιβλίου "Το τρένο των παιδιών" της Ναπολιτάνας λογοτέχνιδας Βιόλα...

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Συνήθως όταν διαλέγουμε παραμύθια ψάχνουμε αυτά που έχουν ένα κοινωνικό μήνυμα να περάσουν, αυτά που είναι διασκεδαστικά ή αυτά που κινητοποιούν τις δεξιότητες των παιδιών. Τα τελευταία χρόνια η παιδική λογοτεχνία καταπιάνεται όλο και συχνότερα με πιο «δύσκολες»...

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Ο Βέλγος ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαρό είναι σε μια κρουαζιέρα στον Νείλο και απολαμβάνει τις ξεναγήσεις στους ναούς και στις παραποτάμιες πόλεις. Όλα κυλάνε υπέροχα όταν η πλούσια κληρονόμος Λινέτ Ρίτζγουεϊ βρίσκεται δολοφονημένη αφήνοντας απαρηγόρητο τον σύζυγό της, με...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Ο Βέλγος ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαρό είναι σε μια κρουαζιέρα στον Νείλο και απολαμβάνει τις ξεναγήσεις στους ναούς και στις παραποτάμιες πόλεις. Όλα κυλάνε υπέροχα όταν η πλούσια κληρονόμος Λινέτ Ρίτζγουεϊ βρίσκεται δολοφονημένη αφήνοντας απαρηγόρητο τον σύζυγό της, με...

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

«Είμαι η Ελίζ Γουάιτ. Είμαι το απαγορευμένο, ο μύθος σας, και θα διεκδικήσω τη θέση μου σε αυτόν τον κόσμο». Έτσι συστήνει την ηρωίδα της στο αναγνωστικό κοινό η Χριστίνα Ψύλλα, η οποία, με το συγγραφικό της ντεμπούτο Η φλόγα της Ελεγκάντι, διεκδικεί επάξια μια θέση...

Πύρινη κόλαση – (Στέλλα Άνταμς #2), της Κικής Τσιλιγγερίδου

Πύρινη κόλαση – (Στέλλα Άνταμς #2), της Κικής Τσιλιγγερίδου

Ο Αλέξανδρος Κορρές, δημοσιογράφος και παρουσιαστής στη μεσημεριανή τηλεοπτική ζώνη, βρίσκεται δολοφονημένος, βασανισμένος και φριχτά ακρωτηριασμένος στο διαμέρισμά του στον Λυκαβηττό. Τι θέλει να δείξει ο δολοφόνος με τον τρόπο που τοποθέτησε το θύμα αφού αφαίρεσε τη...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου