Ο Καλός Άνθρωπος του Σετσουάν-Μπέρτολτ Μπρεχτ

22.04.2018

Ο Καλός Άνθρωπος του Σετσουάν (1941-43) [Der Gute Mensch von Sezuan], είναι ένα από τα θεατρικά έργα του Μπρεχτ που με τρόπο παραβολικό και αλληγορικό κάνει το δικό του σχόλιο γύρω από την ανθρώπινη φύση που πάλλεται μεταξύ καλού και κακού, συναισθήματος και λογικής, ατομικά θέλω και κοινωνικά πρέπει.

Το έργο…

Όλη η ιστορία θα έλεγε κανείς ότι ξετυλίγεται γύρω από ένα και μόνο ερώτημα: ‘Μπορεί άραγε να υπάρξει ένας καλός άνθρωπος, ηθικός σ’ έναν κόσμο σαν αυτόν; Όπου μπροστά στο βωμό του ατομικού εγώ θυσιάζεται κάθε τι ανθρώπινο;’

Το έργο ανοίγει με την εμφάνιση τριών θεών, οι οποίοι σαν εκπρόσωποι της ηθικής κατέβηκαν στην γη, για να αναζητήσουν αν υπάρχει καλοσύνη ακόμη στον κόσμο. Φτάνοντας λοιπόν στο Σετσουάν, μια φτωχή επαρχία της Κίνας, που δεν είναι άλλο από το Βερολίνο του 1930, αναζητούν ανεπιτυχώς -στην αρχή τουλάχιστον– έναν καλό άνθρωπο. Στην πορεία και με την βοήθεια του Βαγκ (νερουλάς) θα βρουν καταφύγιο όχι σε κάποιον που η κατά τα άλλα «σωστή» κοινωνία θα ονόμαζε καλό, αλλά σε μια πόρνη, την Σεν Τε. Οι θεοί ως δείγμα ευγνωμοσύνης θα της αφήσουν χρήματα, για να της δώσουν την ευκαιρία να ξεφύγει -σαν μια άλλη ηρωίδα των μυθιστορημάτων του Ζολά- από την φτώχεια που της όρισε να «δίνεται» για να επιβιώσει. Και θα το κάνει, θα αρπάξει την ευκαιρία αυτή που της δίνεται, σαν να την περίμενε όλη της την ζωή. Θα ανοίξει μια μικρή επιχείρηση, αλλά η χαρά της δεν θα κρατήσει για πολύ, η καλή της φύση θα την κρατήσει πίσω. Για να επιβιώσει από τους εκμεταλλευτές «φίλους» που ορμούν σαν πεινασμένα ζώα να της τα πάρουν όλα, πατώντας στην αφελή καλοσύνη της, θα επινοήσει τον κακό ξάδερφο Σούι Τα. Σκοπός του; Να ξεκαθαρίσει το τοπίο από αυτούς που εκμεταλλεύτηκαν την φιλευσπλαχνία της. Για πόσο ακόμα όμως η ηρωίδα θα αντέξει να παίζει το διπλό ρόλο; Και ποιοι θα κρίνουν την Σεν Τε, που επέλεξε τον «κακό» δρόμο από ανάγκη για επιβίωση;

«Δεν θα μπορούσα, να είμαι ταυτόχρονα καλή στους άλλους και σε έμενα την ίδια. Τον εαυτό μου και τους άλλους να βοηθώ ήταν αβάσταχτα σκληρό» λέει η Σεν Τε και συνεχίζει λέγοντας «Τι δύσκολος που είναι ο κόσμος σας».

Θα αναρωτηθεί κανείς αν ο Μπρεχτ πίστευε ότι ο άνθρωπος γεννιέται κακός, ας βιαστούμε όμως να βγάλουμε συμπεράσματα… Θεωρούμε πως δεν πίστευε κάτι τέτοιο έστω κι αν από το έργο του αυτό συνάγεται το συμπέρασμα πως η ζωή και η κοινωνία είναι εκείνες που τον διαφθείρουν και τον σκληραίνουν. Δε θα ήταν υπερβολή αν ισχυριστούμε πως στην πραγματικότητα αυτό που παρακολουθούμε διαβάζοντας ή βλέποντας το έργο είναι η μετατροπή του Ανθρώπου σε Θηρίο. Ακόμη και ο έρωτας, που θα περίμενε κανείς να αποτελέσει όπλο ελευθερίας στα χέρια της Σεν Τε γίνεται πρόσφορο έδαφος για να «πατήσουν» και άλλοι και τελικώς μετατρέπεται σε έναν ακόμα τρόπο του ατόμου.

Την απάντηση του ερωτήματος ‘γιατί για να ολοκληρωθούν οι ανθρώπινοι στόχοι και σκοποί είναι απαραίτητη η χρήση αθέμιτων μέσων ή -κατά το κοινώς λεγόμενο- αν ο σκοπός αγιάζει τα μέσα’ θα πρέπει να την αναζητήσει κανείς βαθιά μέσα του, το ερώτημα έχει βαθιές φιλοσοφικές ρίζες αλλά και προεκτάσεις. Με το ανοιχτό τέλος εξάλλου που αφήνει ο Μπρεχτ δίνει την ευκαιρία στον καθένα να αναλάβει το ρόλο αλλά και την ευθύνη του «δικαστή» και να επιλέξει τη συνέχεια της αλληγορικής αυτής ιστορίας, που κατά τη γνώμη μας δεν είναι άλλη από τη ζωή και τον τρόπο που ο καθένας θα επιλέξει για να τη ζήσει!

Ακολουθήστε μας

Ο Ουγκώ για την Ελληνική Επανάσταση

Ο Ουγκώ για την Ελληνική Επανάσταση

Το όνομα του Βίκτωρος Ουγκώ (1802-1885) είναι περισσότερο συνδεδεμένο με τα μυθιστορήματά του, όπως «Η Παναγία των Παρισίων» και «Οι Άθλιοι», ωστόσο το έργο του περιλαμβάνει, επίσης, δοκίμια, διηγήματα, θεατρικά  και ποιήματα, με μία ευρεία θεματολογία γύρω από τις...

Οι μικροί γαλαξίες – Νικηφόρος Βρεττάκος

Οι μικροί γαλαξίες – Νικηφόρος Βρεττάκος

γράφει η Άντια Αδαμίδου - Οι μικροί γαλαξίες Του Νικηφόρου Βρεττάκου Πᾶνε κι ἔρχονται οἱ ἄνθρωποι πάνω στὴ γῆ. Σταματᾶνε γιὰ λίγο, στέκονται ὁ ἕνας ἀντίκρυ στὸν ἄλλο, μιλοῦν μεταξύ τους. Ἔπειτα φεύγουν, διασταυρώνονται, μοιάζουν σὰν πέτρες ποὺ βλέπονται. Ὅμως, ἐσύ, δὲ...

15 Απριλίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι

15 Απριλίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι

- γράφει η Άννα Αργύρη - Οι μορφές χάνονται η μια μέσα στην άλλη, καθώς οι χρωματικοί τόνοι μεταβαίνουν απαλά από τη σκιά στο φως, "σαν τον καπνό που διαλύεται" (Sfumato). Τα περιγράμματα σβήνουν και δημιουργείται το ασαφές. Το αίνιγμα. 15 Απριλίου 1452 γεννιέται ο...

Πληγωμένη Άνοιξη

Πληγωμένη Άνοιξη

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Η Άνοιξη, ως περίοδος Αναγέννησης και άνθησης, συχνά αποτελεί συνώνυμο της ζωής και της ευτυχίας. Ωστόσο, καμιά γέννα δεν προκύπτει χωρίς ωδίνες και μάλιστα – σε ορισμένες περιπτώσεις- ο πόνος ξεπερνά κατά πολύ και επισκιάζει την ακμή της...

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

- γράφει η Άννα Αργύρη - 1888. Ο Σερά απασχολεί με τον Pointillism τα φιλότεχνα καφενεία στη Rive Gauche του Παρισιού. Ο Σεζάν από την άλλη απομονώνεται δημιουργικά στο Αιξ. Κι ένας νέος με ασκητική μορφή και γεμάτος πάθος αναχωρεί από το Παρίσι για τη Νότια Γαλλία....

Διαβάστε κι αυτά

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

- γράφει η Άννα Αργύρη - 1888. Ο Σερά απασχολεί με τον Pointillism τα φιλότεχνα καφενεία στη Rive Gauche του Παρισιού. Ο Σεζάν από την άλλη απομονώνεται δημιουργικά στο Αιξ. Κι ένας νέος με ασκητική μορφή και γεμάτος πάθος αναχωρεί από το Παρίσι για τη Νότια Γαλλία....

Ο Τζόναθαν Κόου, ο κ. Γουάιλντερ και η Ελλάδα

Ο Τζόναθαν Κόου, ο κ. Γουάιλντερ και η Ελλάδα

Ο Τζόναθαν Κόου είναι ένας ευφυής συγγραφέας που δεν αρκείται στο να αφηγηθεί απλώς μια ιστορία. Καταβάλλει πάντα κόπο ως προς την επιλογή και τη δόμηση των χαρακτήρων του, στην επιλογή της γλώσσας και τη διερεύνηση των πολιτικών γεγονότων που συνιστούν τη συνήθη...

Το 1821, η ιστορία, και η πρόσληψη του από τον ποιητή Βαγγέλη Χρόνη

Το 1821, η ιστορία, και η πρόσληψη του από τον ποιητή Βαγγέλη Χρόνη

  Βαγγέλης Χρόνης Κωνσταντίνος Μπούρας ‘Μελλοντική ελευθερία’   «Ο χορευτής αφού λειτούργησε στην σκηνή υπό τον ήχο των στίχων αποχώρησε εξαντλημένος. Είχε καταφέρει να προσθέσει νέες λέξεις όπως δεν τις είχε διανοηθεί ο ποιητής. Γράφει και ο χορευτής...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου