Ο Καλός Άνθρωπος του Σετσουάν-Μπέρτολτ Μπρεχτ

22.04.2018

Ο Καλός Άνθρωπος του Σετσουάν (1941-43) [Der Gute Mensch von Sezuan], είναι ένα από τα θεατρικά έργα του Μπρεχτ που με τρόπο παραβολικό και αλληγορικό κάνει το δικό του σχόλιο γύρω από την ανθρώπινη φύση που πάλλεται μεταξύ καλού και κακού, συναισθήματος και λογικής, ατομικά θέλω και κοινωνικά πρέπει.

Το έργο…

Όλη η ιστορία θα έλεγε κανείς ότι ξετυλίγεται γύρω από ένα και μόνο ερώτημα: ‘Μπορεί άραγε να υπάρξει ένας καλός άνθρωπος, ηθικός σ’ έναν κόσμο σαν αυτόν; Όπου μπροστά στο βωμό του ατομικού εγώ θυσιάζεται κάθε τι ανθρώπινο;’

Το έργο ανοίγει με την εμφάνιση τριών θεών, οι οποίοι σαν εκπρόσωποι της ηθικής κατέβηκαν στην γη, για να αναζητήσουν αν υπάρχει καλοσύνη ακόμη στον κόσμο. Φτάνοντας λοιπόν στο Σετσουάν, μια φτωχή επαρχία της Κίνας, που δεν είναι άλλο από το Βερολίνο του 1930, αναζητούν ανεπιτυχώς -στην αρχή τουλάχιστον– έναν καλό άνθρωπο. Στην πορεία και με την βοήθεια του Βαγκ (νερουλάς) θα βρουν καταφύγιο όχι σε κάποιον που η κατά τα άλλα «σωστή» κοινωνία θα ονόμαζε καλό, αλλά σε μια πόρνη, την Σεν Τε. Οι θεοί ως δείγμα ευγνωμοσύνης θα της αφήσουν χρήματα, για να της δώσουν την ευκαιρία να ξεφύγει -σαν μια άλλη ηρωίδα των μυθιστορημάτων του Ζολά- από την φτώχεια που της όρισε να «δίνεται» για να επιβιώσει. Και θα το κάνει, θα αρπάξει την ευκαιρία αυτή που της δίνεται, σαν να την περίμενε όλη της την ζωή. Θα ανοίξει μια μικρή επιχείρηση, αλλά η χαρά της δεν θα κρατήσει για πολύ, η καλή της φύση θα την κρατήσει πίσω. Για να επιβιώσει από τους εκμεταλλευτές «φίλους» που ορμούν σαν πεινασμένα ζώα να της τα πάρουν όλα, πατώντας στην αφελή καλοσύνη της, θα επινοήσει τον κακό ξάδερφο Σούι Τα. Σκοπός του; Να ξεκαθαρίσει το τοπίο από αυτούς που εκμεταλλεύτηκαν την φιλευσπλαχνία της. Για πόσο ακόμα όμως η ηρωίδα θα αντέξει να παίζει το διπλό ρόλο; Και ποιοι θα κρίνουν την Σεν Τε, που επέλεξε τον «κακό» δρόμο από ανάγκη για επιβίωση;

«Δεν θα μπορούσα, να είμαι ταυτόχρονα καλή στους άλλους και σε έμενα την ίδια. Τον εαυτό μου και τους άλλους να βοηθώ ήταν αβάσταχτα σκληρό» λέει η Σεν Τε και συνεχίζει λέγοντας «Τι δύσκολος που είναι ο κόσμος σας».

Θα αναρωτηθεί κανείς αν ο Μπρεχτ πίστευε ότι ο άνθρωπος γεννιέται κακός, ας βιαστούμε όμως να βγάλουμε συμπεράσματα… Θεωρούμε πως δεν πίστευε κάτι τέτοιο έστω κι αν από το έργο του αυτό συνάγεται το συμπέρασμα πως η ζωή και η κοινωνία είναι εκείνες που τον διαφθείρουν και τον σκληραίνουν. Δε θα ήταν υπερβολή αν ισχυριστούμε πως στην πραγματικότητα αυτό που παρακολουθούμε διαβάζοντας ή βλέποντας το έργο είναι η μετατροπή του Ανθρώπου σε Θηρίο. Ακόμη και ο έρωτας, που θα περίμενε κανείς να αποτελέσει όπλο ελευθερίας στα χέρια της Σεν Τε γίνεται πρόσφορο έδαφος για να «πατήσουν» και άλλοι και τελικώς μετατρέπεται σε έναν ακόμα τρόπο του ατόμου.

Την απάντηση του ερωτήματος ‘γιατί για να ολοκληρωθούν οι ανθρώπινοι στόχοι και σκοποί είναι απαραίτητη η χρήση αθέμιτων μέσων ή -κατά το κοινώς λεγόμενο- αν ο σκοπός αγιάζει τα μέσα’ θα πρέπει να την αναζητήσει κανείς βαθιά μέσα του, το ερώτημα έχει βαθιές φιλοσοφικές ρίζες αλλά και προεκτάσεις. Με το ανοιχτό τέλος εξάλλου που αφήνει ο Μπρεχτ δίνει την ευκαιρία στον καθένα να αναλάβει το ρόλο αλλά και την ευθύνη του «δικαστή» και να επιλέξει τη συνέχεια της αλληγορικής αυτής ιστορίας, που κατά τη γνώμη μας δεν είναι άλλη από τη ζωή και τον τρόπο που ο καθένας θα επιλέξει για να τη ζήσει!

Ακολουθήστε μας

Πότε γράφτηκαν τα ομηρικά έπη; Οι φιλόλογοι απαντούν

Πότε γράφτηκαν τα ομηρικά έπη; Οι φιλόλογοι απαντούν

Σύμφωνα με το ενδιαφέρον άρθρο του Βαγγέλη Κανσίζογλου στο lavart.gr, "η απόλυτη χρονολόγηση συγκρότησης των ομηρικών επών είναι αδύνατη, εικάζεται ότι αυτά, στη μνημειώδη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα, συντέθηκαν ήδη κατά τον 8o προχριστιανικό αιώνα, δηλαδή ακριβώς την...

Ερωτικό

Ερωτικό

  γράφει η Άντια Αδαμίδου - Ερωτικό oι πόλεις συντρίβονται λίγο πριν εκτοξευθούμε στο φως μη με κοιτάζεις έτσι μόνο δώσε μου ένα μενεξέ του απρίλη -μα είναι χειμώνας- μια σταγόνα της αυγής -μα εδώ είναι έρημος- κοίταξε από το παράθυρό σου βλέπεις ό,τι βλέπεις δεν...

Παρ’ ολίγον μέλλον!

Παρ’ ολίγον μέλλον!

Είναι εξόχως αυθαίρετη η σκέψη πως η επιλογή και η ‘διαλογή’ μπορεί να λειτουργήσει θετικά μέσα στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Θαλασσινοί θρήνοι

Θαλασσινοί θρήνοι

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Η μοναξιά, το αναπόφευκτο του θανάτου και η πανίσχυρη Μοίρα είναι θέματα που απαντώνται συχνά στην λογοτεχνία και μάλιστα συχνά σε ειδυλλιακά φυσικά τοπία. Ίσως γιατί ο αφανισμός είναι κομμάτι της υπόστασής μας και κατ’ επέκταση της φύσης...

Ικέτιδες του Ευριπίδη: «αγώνας λόγων» μεταξύ του Θησέα και του Κήρυκα

Ικέτιδες του Ευριπίδη: «αγώνας λόγων» μεταξύ του Θησέα και του Κήρυκα

- γράφει ο Φιλόλογος & Συγγραφέας Χρίστος Σοροβέλης - Στον Επιτάφιο του Θουκυδίδη ο αγορευτής Περικλής υπερασπίζεται το δημοκρατικό πολίτευμα, διότι η πόλη δεν είναι έρμαιο κάποιου ή κάποιων πολιτικών, αλλά αποφασίζει ο λαός για την τύχη του. Ο Αθηναίος πολιτικός...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Ικέτιδες του Ευριπίδη: «αγώνας λόγων» μεταξύ του Θησέα και του Κήρυκα

Ικέτιδες του Ευριπίδη: «αγώνας λόγων» μεταξύ του Θησέα και του Κήρυκα

- γράφει ο Φιλόλογος & Συγγραφέας Χρίστος Σοροβέλης - Στον Επιτάφιο του Θουκυδίδη ο αγορευτής Περικλής υπερασπίζεται το δημοκρατικό πολίτευμα, διότι η πόλη δεν είναι έρμαιο κάποιου ή κάποιων πολιτικών, αλλά αποφασίζει ο λαός για την τύχη του. Ο Αθηναίος πολιτικός...

Η τέχνη μέσα απ’ τα μάτια του Δημήτρη Μαυροκεφαλίδη

Η τέχνη μέσα απ’ τα μάτια του Δημήτρη Μαυροκεφαλίδη

- γράφει η Άντια Αδαμίδου -   Ανάμεσα στις πολλές και διαφορετικές απόψεις που κυκλοφορούν περί τέχνης και έκφρασης στην εποχή μας, μπορεί κανείς να διακρίνει ορισμένες οπτικές, οι οποίες αποτελούν αναμφίβολα μαθήματα και φιλοσοφία ζωής. Ο Δημήτρης...

«Θα πω τραγούδια όμορφα και άσματα σπουδαία»: Η Θέση της Καλεβάλα στη Weltliteratur

«Θα πω τραγούδια όμορφα και άσματα σπουδαία»: Η Θέση της Καλεβάλα στη Weltliteratur

- γράφει ο Ανδρέας Αντωνίου - Στα τελευταία μου άρθρα για τον Νεοφορμαλισμό και για τα προβλήματα που παρουσιάζει η σύγχρονη κυπριακή ποίηση, έχω υποστηρίξει πως ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσει η ελληνική/κυπριακή ποίηση είναι ο δρόμος της weltliteratur, δηλαδή τον...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου