Select Page

Περί Γραφής: Ότι, ή… Ό,τι;

Περί Γραφής: Ότι, ή… Ό,τι;

 

Banner_9

Περί Γραφής: Ότι, ή... Ό,τι;
Ό,τι μοιάζει δεν είναι ίδιο

 

Επειδή βλέπω πολλές φορές να γίνεται σύγχυση ανάμεσα στα δύο αυτά ξαδέλφια, και μάλιστα σε επικεφαλίδες συχνά, σκέφτηκα ότι ίσως κάποιοι να έβρισκαν χρήσιμο ένα άρθρο σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα.

Παρότι μοιάζουν ηχητικά και ορθογραφικά, αυτές οι δύο λέξεις δεν έχουν καμία σχέση η μία με την άλλη· είναι τελείως διαφορετικές.

Μια φιλολογική εξήγηση, πρώτα, η οποία το ξέρω πως δεν έχει και μεγάλο νόημα για τον απλό άνθρωπο αλλά και για τους περισσότερους συγγραφείς ή δημοσιογράφους: Το ό,τι είναι αντωνυμία· το ότι είναι σύνδεσμος. Αυτή είναι η διαφορά τους.

Πότε, λοιπόν, χρησιμοποιούμε το ένα και πότε το άλλο; Το ότι συνδέει δύο προτάσεις που η μία συνήθως είναι επεξηγηματική της άλλης. Το ό,τι αντικαθιστά λέξεις με κάτι το αόριστο ή γενικό.

Για παράδειγμα, μπορείς να γράψεις: Ο Μιχάλης μάς είπε ότι αύριο θα φύγει για το βουνό. Ή: Το πρόβλημα ήταν ότι είχαμε λίγο φαγητό στη διάθεσή μας κι ακόμα πιο λίγα χρήματα. Ή: Μονάχα μία εξήγηση υπήρχε, ότι τους είχαμε χάσει μέσα σ’εκείνα τα σπήλαια για πάντα. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις το ότι είναι σύνδεσμος. Και σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, επίσης, θα μπορούσε να είχε αντικατασταθεί με το πως (το πως χωρίς τόνο· το πώς με τόνο είναι άλλη λέξη – και ίσως υλικό για μελλοντικό άρθρο).

Μερικά ακόμα παραδείγματα:

  • Ήταν μεσημέρι, και μπορούσαμε να κάνουμε ό,τι θέλαμε!
  • Στο παζάρι της Κρυόπολης έβρισκες ό,τι μπορούσες να διανοηθείς.
  • Ό,τι είδους εξωγήινος περνούσε τον φράχτη σκοτωνόταν αμέσως.
  • Μ’αυτή τη συμπεριφορά, δείχνεις ό,τι είσαι!

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, το ό,τι αντικαθιστά κάτι άλλο που δεν υπάρχει ή που είναι πολύ γενικό. Και στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις το ό,τι μπορεί να αντικατασταθεί με το οτιδήποτε.

Για παράδειγμα: Ήταν μεσημέρι, και μπορούσαμε να κάνουμε οτιδήποτε θέλαμε! Ή: Στο παζάρι της Κρυόπολης έβρισκες οτιδήποτε μπορούσες να διανοηθείς.

Δεν είναι κανόνας, βέβαια, αυτός. Υπάρχουν περιπτώσεις που το ό,τι δεν είναι σωστό να αντικατασταθεί με το οτιδήποτε, ή δεν είναι εύηχο να αντικατασταθεί – ακούγεται περίεργα. Ως γενική οδηγία, όμως, μπορεί να βοηθήσει κάποιον.

Το καλύτερο, ασφαλώς, είναι να καταλάβεις ότι το ό,τι αναφέρεται σε κάτι συγκεκριμένο, ότι αντικαθιστά κάτι άλλο.

Για παράδειγμα: Μ’αυτή τη συμπεριφορά, δείχνεις ό,τι είσαι! Το ό,τι αντικαθιστά το τι ακριβώς είσαι. Δεν είναι σύνδεσμος, δεν είναι ότι. Δεν συνδέει δύο προτάσεις.

Άλλο παράδειγμα: Μ’αυτή τη συμπεριφορά, δείχνεις ότι είσαι ανόητος! Το ό,τι (αν υπήρχε) θα αντικαθιστούσε το ανόητος. Το ότι (που υπάρχει) είναι σύνδεσμος ο οποίος ακολουθεί το δείχνεις και εξηγεί τι ακριβώς δείχνεις.

Μερικές προτάσεις που περιέχουν και το ότι και το ό,τι:

  • Μας είπε ότι μπορούσαμε να κάνουμε ό,τι θέλαμε.
  • Αποτύχαιναν συνεχώς να τον κάνουν να καταλάβει ότι δεν είχε διαφορά για τους Αρχαίους Δενδροβάτες από ό,τι χώρα κι αν ερχόσουν. Ήταν φανατικός!
  • Ό,τι ώρα κι αν έμπαινες στο ξενοδοχείο τούς έβρισκες να παίζουν χαρτιά και να σου λένε ότι θα έκανε καλό στην υγεία σου να παίξεις κι εσύ μαζί τους.
  • Μικρός ήξερε ότι οι δράκοι υπήρχαν – κρύβονταν πίσω από τα βράχια της ακτής – όταν μεγάλωσε, πίστευε ό,τι σαχλαμάρα τού έλεγαν στις ειδήσεις των εννέα.

Αν ακόμα θεωρείς ότι η υπόθεση είναι πολύ μπερδεμένη, ορίστε μερικοί απλοί κανόνες για να έχεις κατά νου:

Είναι σύνδεσμος; Συνδέει δύο προτάσεις; Τότε είναι ότι. Δεν είναι σύνδεσμος; Τότε είναι ό,τι.

Αντικαθιστά κάποια άλλη λέξη, κάποιο άλλο ουσιαστικό, που θα μπορούσε να ήταν εκεί; Τότε είναι ό,τι.

Θα μπορούσε να αντικατασταθεί με το οτιδήποτε; Τότε είναι ό,τι.

 

_

γράφει ο Κώστας Βουλαζέρης

Επιμέλεια κειμένου

1 σχόλιο

  1. Βάσω Αποστολοπούλου

    Πολύ σωστές και χρήσιμες και η παρατήρηση και οι επεξηγήσεις!
    Και μακάρι να ήταν το μόνο βασικό λάθος που γίνεται τόσο συχνά – για να μην αναφερθώ στο περίφημο “με πολΥ αγάπη” που καθημερινά πληγώνει το μάτι και τη Γλώσσα μας!!!

    Απάντηση

Υποβολή σχολίου

Ακολουθήστε μας!

Follows

Εγγραφείτε στο newsletter

Εκδηλώσεις

Η Φωτεινή Ναούμ στη Γρατινή!

Η Φωτεινή Ναούμ στη Γρατινή!

24.07.2017, 7:30μμ – 24.07.2017, 8:30μμ

Gratini Χάρτης

Οι εκδόσεις Διόπτρα σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου της Φωτεινής Ναούμ στο δημοτικό σχολείο Γρατινής.
Για τη συγγραφεα θα μιλήσει ο Νίκος Γιασάρης και αποσπάσματα θα διαβάσει η Νικολέτα Άκμπαμπα.
ΠερισσότεραΛιγότερα

26 ενδιαφέρθηκαν  ·  18 θα πάνε
Ο Δημήτρης Τσίοδρας στη Χαλκιδική

Ο Δημήτρης Τσίοδρας στη Χαλκιδική

28.07.2017, 9:00μμ – 28.07.2017, 9:00μμ

Άφυτος Χαλκιδικής Χάρτης

Οι εκδόσεις Μίνωας, η Κοινότητα Αφύτου και το βιβλιοπωλείο Οιωνός σάς προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Ευρωπατριωτισμός ή Εθνοκεντρισμοί του συγγραφέα Δημήτρη Τσιόδρα. Σας περιμένουμε την Παρασκευή 28 Ιουλίου, στις 21:00, στην οικία του Κλεάνθη Βαλαρούτσου στην Άφυτο Χαλκιδικής.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Μαρία Σπυράκη και ο Κώστας Χρυσόγονος, ευρωβουλευτές, και ο συγγραφέας.
Την εκδήλωση θα συντονίσει η Μαρία Καραθανάση, δικηγόρος.
ΠερισσότεραΛιγότερα

3 ενδιαφέρθηκαν  ·  1 θα πάνε
Παρουσίαση του βιβλίου «Λίγες και μία νύχτες»

Παρουσίαση του βιβλίου «Λίγες και μία νύχτες»

28.07.2017, 9:00μμ – 28.07.2017, 10:00μμ

Μύλος Ιερισσού

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ιερισσού «Κλειγένης» και οι Εκδόσεις Πατάκη σας προσκαλούν την Παρασκευή 28 Ιουλίου 2017 στις 21.00 στoν Μύλο Ιερισσού, στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του Ισίδωρου Ζουργού «Λίγες και μία νύχτες».

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:
Λένα Οφλίδη, φιλόλογος
Βαγγελιώ Μπαλτζή, φιλόλογος

Θα ακολουθήσει μουσική βραδιά.

Βρείτε το βιβλίο εδώ: bit.ly/2mVgKg9ΠερισσότεραΛιγότερα

Έρη Ρίτσου | Ο νεκρός δολοφονήθηκε (Σάμος)

Έρη Ρίτσου | Ο νεκρός δολοφονήθηκε (Σάμος)

2.08.2017, 8:00μμ – 2.08.2017, 9:00μμ

Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Αιγαίου

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ και το βιβλιοπωλείο ΚΑΡΑΣΤΑΘΗ σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου της Έρης Ρίτσου

Ο ΝΕΚΡΟΣ ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8633

στον αύλειο χώρο της Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Αιγαίου, Χατζηγιάννειο Κτίριο, Βλιάμου 21, Νέο Καρλόβασι, Σάμος.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι συγγραφείς Έλσα Χίου και Έλενα Χουσνή.

Η Έρη Ρίτσου θα διαβάσει αποσπάσματα απ’ το βιβλίο.ΠερισσότεραΛιγότερα

6 ενδιαφέρθηκαν
Η Άννα Γαλανού στο Ληξούρι

Η Άννα Γαλανού στο Ληξούρι

2.08.2017, 9:00μμ – 2.08.2017, 10:00μμ

Lixouri, Kaluga Oblast, Russie
Paliki,   Χάρτης

Οι εκδόσεις Διόπτρα και το Βιβλιοπωλείο Happy House σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου της Άννας Γαλανού
στον προαύλιο χώρο του βιβλιοπωλείου.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η δημοσιογράφος Ελευθερία Κουλουριώτη, η εκπαιδευτικός Καλλιόπη Κρητικού και η συγγραφέας.
Ανάγνωση κειμένων και συντονισμός της εκδήλωσης από τη συγγραφέα Μαίρη Μοσχοπούλου.
Happy House
26710 92411
ΠερισσότεραΛιγότερα

3 ενδιαφέρθηκαν  ·  2 θα πάνε
Ιωάννης Ιωαννίδης: Ο Επιστήμονας και Λογοτέχνης (Λευκωσία)

Ιωάννης Ιωαννίδης: Ο Επιστήμονας και Λογοτέχνης (Λευκωσία)

3.08.2017, 12:30μμ – 3.08.2017, 1:00μμ

University of Nicosia
46 Makedonitissas Ave., CY-2417
Nicosia,  Nicosia, Cyprus Χάρτης

Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και οι Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ σας προσκαλούν στην παρουσίαση και συζήτηση

Ιωάννης Ιωαννίδης: Ο Επιστήμονας και Λογοτέχνης
www.kedros.gr/main.php?manufacturers_id=2023

Αμφιθέατρο UNESCO, Κτίριο Europa

12:30-12:35 Καλωσόρισμα
Αντώνης Πολεμίτης, Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

12:35-12:45 «Ιωάννης Ιωαννίδης: ο Επιστήμονας»
Σπύρος Μακριδάκης, Διευθυντής Institute For the Future (IFF)
Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Ομότιμος Καθηγητής, INSEAD

12:45-12:55 «Ιωάννης Ιωαννίδης: ο Λογοτέχνης»
Στεφανία Παπαθεοδώρου, Λέκτορας Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου

12:55-13:25 Τοποθέτηση Συγγραφέα
Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης, Τακτικός Καθηγητής Ιατρικής Stanford University

Ο συγγραφέας θα διαβάσει αποσπάσματα από το τελευταίο του βιβλίο,

Tractatus για την έκτη φήμη (www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8561), συζητώντας θέματα στο μεταίχμιο τέχνης και επιστήμης.

13:25-13:45 Ανοιχτή συζήτηση με το κοινό.

13:45 – 14:00 ΔεξίωσηΠερισσότεραΛιγότερα

2 ενδιαφέρθηκαν
Τάκης Γεράρδης | Το καμίνι (Νεάπολη Λακωνίας)

Τάκης Γεράρδης | Το καμίνι (Νεάπολη Λακωνίας)

9.08.2017, 8:30μμ – 9.08.2017, 9:30μμ

Limira Mare Hotel
Akti Vion 186
Neápolis,  23053 Χάρτης

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ και ο Σύνδεσμος Αγιονικολαϊτών «Ο κάβο Μαλλιάς» σας προσκαλούν στην παρουσίαση του μυθιστορήματος του Τάκη Γεράρδη

ΤΟ ΚΑΜΙΝΙ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8628

Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Μάρω Χαραμή, φιλόλογος και η Σοφία Δουμάνη, δικηγόρος.

Θα ακολουθήσει συζήτηση με τον συγγραφέα και στο τέλος της εκδήλωσης θα υπογράψει αντίτυπα για τους αναγνώστες.ΠερισσότεραΛιγότερα

5 ενδιαφέρθηκαν
Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Νάξος)

Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Νάξος)

18.08.2017, 8:30μμ – 18.08.2017, 9:30μμ

Θεατρικό Μουσείο Ιάκωβος Καμπανέλλης

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ σας προσκαλούν στην παρουσίαση του μυθιστορήματος του Βαγγέλη Ντελή

Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8528

Για το βιβλίο θα μιλήσει ο Νίκος Λεβογιάννης, φιλόλογος, πρώην Βουλευτής.

Αποσπάσματα θα διαβάσει η Κατερίνα Σιδερή, Μέλος του ΝΟΠΠΑΠΠΠΑ.

Ο συγγραφέας θα αναφερθεί με διαφάνειες στην προϊστορική Νάξο και τον Κυκλαδικό Πολιτισμό.

Τον συντονισμό της παρουσίασης θα κάνει ο δημοσιογράφος Νικόδημος Λιανός.ΠερισσότεραΛιγότερα

1 θα πάνε
Στην Φθιώτιδα η Δήμητρα Μουλαρά

Στην Φθιώτιδα η Δήμητρα Μουλαρά

19.08.2017, 7:00μμ – 19.08.2017, 7:00μμ

Δρυμαια Χάρτης

Οι εκδόσεις Μίνωας και ο Σύλλογος Απανταχού Δρυμαιωτών σάς προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Το τσαντάκι της Αλφαβήτας της Δήμητρας Μουλαρά.
Σας περιμένουμε το Σάββατο 19 Αυγούστου, στις 19:00, στον χώρο του Δημοτικού Σχολείου στη Δρυμαία Φθιώτιδας.
ΠερισσότεραΛιγότερα

10 ενδιαφέρθηκαν  ·  5 θα πάνε
Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Οικομουσείο Κoρώνου - Νάξος)

Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Οικομουσείο Κoρώνου – Νάξος)

20.08.2017, 7:30μμ – 20.08.2017, 8:30μμ

Οικομουσείο Κoρώνου

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ σας προσκαλούν στην παρουσίαση του μυθιστορήματος του Βαγγέλη Ντελή

O ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8528

Για το βιβλίο θα μιλήσει ο Νίκος Λεβογιάννης, φιλόλογος, πρώην Βουλευτής.

Αποσπάσματα θα διαβάσει η Κατερίνα Σιδερή, μέλος του ΝΟΠΠΑΠΠΠΑ.

Ο συγγραφέας θα αναφερθεί με διαφάνειες στην προϊστορική Νάξο και τον Κυκλαδικό Πολιτισμό.

Τον συντονισμό της παρουσίασης θα κάνει ο δημοσιογράφος Νικόδημος Λιανός.ΠερισσότεραΛιγότερα

Στην Ξάνθη η Δήμητρα Μουλαρά

Στην Ξάνθη η Δήμητρα Μουλαρά

8.09.2017, 7:00μμ – 8.09.2017, 7:00μμ

Palia Poli
Charsitzoglou
Xánthi,   Χάρτης

Οι εκδόσεις Μίνωας και το εκπαιδευτικό κέντρο Μεταγνώση, στο πλαίσιο του εορτασμού της Παλιάς Πόλης της Ξάνθης, σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Το τσαντάκι της Αλφαβήτας της Δήμητρας Μουλαρά.
Σας περιμένουμε την Παρασκευή 8 Σεπτεμβρίου, στις 19:00, στο Θεατράκι της Κεντρικής Πλατείας Ξάνθης.
ΠερισσότεραΛιγότερα

1 ενδιαφέρθηκαν
Η Έλενα Ακρίτα στη Θεσσαλονίκη

Η Έλενα Ακρίτα στη Θεσσαλονίκη

26.09.2017, 7:30μμ – 26.09.2017, 8:30μμ

Public
Tsimiski 24
Thessaloníki,  54624 Χάρτης

Ένας φόνος μεταξύ φίλων.
Η Έλενα Ακρίτα και o Άρης Δημοκίδης παρουσιάζουν το νέο της αστυνομικό μυθιστόρημα Το Mυστικό της Mπλε Πολυκατοικίας. Το τέλειο αυτό έγκλημα θα διαπραχθεί Πέμπτη 15 Ιουνίου 2017, στις 19:30 στα Public Τσιμισκή.

Public
Τσιμισκή 24
2310 227288ΠερισσότεραΛιγότερα

228 ενδιαφέρθηκαν  ·  101 θα πάνε

Φόρτωση περισσότερων

Διαγωνισμοί σε εξέλιξη

Υποβολή συμμετοχής!

Αρχείο

Είσοδος

Pin It on Pinterest

Αν σας άρεσε...

κοινοποιήστε το στους φίλους σας!