Ταξιδεύοντας στο “άλφα του κενταύρου” με την ποίηση της Τζένης Φουντέα-Σκλαβούνου

26.04.2016

Τζένη Φουντέα-Σκλαβούνου
Μανδραγόρας
ISBN: 978-960-592-022-7

Τη Τζένη Φουντέα-Σκλαβούνου την είχαμε συναντήσει και παλαιότερα μέσα σε καινοτόμα χαϊκού με επιμύθιο/υστερόγραφο («γάλα σε σκόνη», Μανδραγόρας, 2013), όπου μέσα από το λακωνικό πρότυπο αποκαλύπτονταν μία αναζήτηση εκφραστικής διεξόδου μέσα σε μία εξωστρεφή υπαρξιακή ποίηση.

Η νέα της συλλογή «το άλφα του κενταύρου» (Μανδραγόρας, 2015) αποκαλύπτει μία ποιήτρια που με πάθος αναζητά την αρτιότητα της ποιητικής έκφρασης· εγκατέλειψε την προηγούμενη ολιγόλεκτη φόρμα και κινείται πια σε συνθέσεις μεγαλύτερης έκτασης.

Η ποιητική της είναι βαθιά υπαρξιακή και η συναισθηματική της, ανθρωποκεντρική στην ουσία της. Η δημιουργός επιδιώκει έναν ευθύ και ειλικρινή ποιητικό στοχασμό στα βασικά ανθρώπινα ερωτήματα. Με τις συνθέσεις της ανοίγει ένα παράθυρο στις αλήθειες της ζωής, με ελεγχόμενο πάθος και αρτιότητα χωρίς να χάνεται η συναισθηματική και στιχουργική ισορροπία κι αρμονία.

Η ποίηση της μοιάζει με ένα διερευνητικό εσωτερικό μονόλογο που αποζητά απαντήσεις για τη σχέση της ζωής με το χρόνο και τη μνήμη, το κεντρικό της στην πραγματικότητα θέμα (ζηλεύω, τοξότης, ευγνωμοσύνη, το επώνυμο). Και βέβαια αναπόσπαστο μέρος του ανθρώπινου βίου είναι η αγάπη (Δούρειος Ίππος, προσηλυτισμός, mea culpa, χαρακίρι, η εξήγηση, ασώματος έρωτας) και ο θάνατος (η διαδρομή, βαθύ κόκκινο, Ευρυδίκη, δρομολόγιο).

Ωστόσο, τούτος περισσότερο αντιμετωπίζεται μέσα από μία υλιστική διάσταση ως ένα βέβαια και φυσικό δεδομένο της ζωής (η κηδεία) ή μέσα από την κοινωνική δραστηριότητα (τυχαίο συμβάν) χωρίς να εκλείπει η θρησκευτική κριτική (κατ’ εικόνα, χαρακίρι). Το υπαρξιακό της υπόβαθρο στέκει μακριά από κάποια μεταφυσική προσέγγιση (αντικατοπτρισμός, κατ’ εικόνα) απολαμβάνοντας γεμάτη ψυχικά όσα κατέκτησε (απογραφή).

Διακρίνεται ένα αίσθημα δραπέτευσης από την αστική φυλακή (Αλκατράζ, απόδραση), ενώ υπερρεαλιστικά στοιχεία συνδέονται με την υπαρξιακή προβληματική της (ο ερωτευμένος άνδρας και ο ιαγουάρος). Μιλά για τα όνειρα και το άστατο του ανθρώπινου βίου (αγώνας δρόμου, mea culpa) με μία έκφραση απογοήτευσης (τοξότης, το δείπνο, ανίατη νόσος, η απειρία των αριθμών, οι σύντροφοι).

Η έκφρασή της διαμορφώνει ένα εξομολογητικό ή/και στοχαστικό ύφος. Το πρωτοενικό ποιητικό υποκείμενο στην πραγματικότητα αποτελεί ένα θεατρικό καθρέφτη της εμπειρίας της ζωής. Έτσι, η ποιητική αφήγηση συνδυάζεται με το σκηνικό ψευδοδιάλογο (το Άλφα του Κενταύρου, απόδραση, ποινικός κώδικας, σύντομη ζωή), ενώ στην τρίπτυχη σύνθεση φώτο φινις αποκτά μορφή διαλογική.

Τα ρητορικά ερωτήματα στο τέλος συνθέσεων (η συνταγή, αντικατοπτρισμός) απευθύνονται άμεσα στην ψυχή του αναγνώστη/ακροατή ως δραματικό κοινό των αναζητήσεών της, ενώ το πρώτο πληθυντικό γραμματικό πρόσωπο μέσα από τη συλλογική του διάσταση (δρομολόγιο, η κηδεία) ενισχύει τη θεατρικότητα της ποίησής της.

Η έκφρασή της ξεχωρίζει με την εμπλουτισμένη λιτότητα. Θεμελιώνεται στην προφορικότητα με περιορισμένο αριθμό επιθέτων και την απόλυτη κυριαρχία ρημάτων σε κύριες ή δευτερεύουσες, σε υποτακτική ή οριστική έγκλιση· η εναλλαγή απλών προτάσεων με επαυξημένες (τυχαίο συμβάν) -χωρίς να απουσιάζουν οι ελλειπτικές (μικρή ελεγεία)- μέσα σε ένα πλαίσιο καθημερινού λόγου διαμορφώνει ένα οικείο γλωσσικό περιβάλλον που αγγίζει με αμεσότητα τον αναγνώστη.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Ο στίχος της θησαυρίζεται με μεταφορές (αγώνας δρόμου) και αντιθέσεις (Δούρειος Ίππος) ή παρομοιώσεις (απογραφή, Δούρειος Ίππος, Αλκατράζ, mea culpa, ο ερωτευμένος άνδρας και ο ιαγουάρος). Το ασύνδετο σχήμα (η διαδρομή, η κηδεία, η απειρία των αριθμών, κατ’ εικόνα) και οι επαναλήψεις (απόδραση, σύντομη ζωή, το επώνυμο) ενισχύουν τη συναισθηματική ένταση.

Ωστόσο, η ποιητική ένταση παραμένει πάντα ελεγχόμενη· αποφεύγονται οι συναισθηματικές εξάρσεις, καθώς ακόμα κι όταν εντοπίζονται στο τέλος -συνήθως- των ποιημάτων μετριάζονται με στιχουργική ψυχραιμία. Με ειλικρίνεια η λογική και η ψυχραιμία κατευνάζουν το συναίσθημα άλλοτε με υπαρξιακό ερώτημα (ανίατη νόσος, αδιανόητο, η απειρία των αριθμών) κι ενίοτε με μία εμπειρική διαπίστωση (Αλκατράζ, δρομολόγιο, απόδραση, η κηδεία) ή στοχαστική διάθεση (τοξότης, σύντομη ζωή, ευγνωμοσύνη, απογραφή).

Αν και η Φουντέα-Σκλαβούνου δύσκολα θα μπορούσε να ενταχθεί στην ποίηση της αγανάκτησης, λόγω της προσωποκεντρικής υπαρξιακής διάστασης της ποιητικής της, εντούτοις η γενικότερη μελαγχολία που εμποτίζει τις συνθέσεις της αγγίζει το ευρύτερο κοινωνικό συναίσθημα. Ο ατομοκεντρισμός της όμως δεν μοιάζει με την ποίηση του ιδιωτικού οράματος. Με αφετηρία την κοινωνική εμπειρία οδηγείται σε μία πανανθρώπινη διαπίστωση, μακριά από το ίδιο το άτομο, που προσεγγίζεται ως μέρος ενός ευρύτερου συνόλου.

Ακολουθήστε μας

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Το Φάκελος Καταρίνα αποτελεί τη δωδέκατη -σύμφωνα με την πρωτότυπη χρονολογική σειρά- περιπέτεια του επιθεωρητή Βίλιαμ Βίστιν, αλλά και την πρώτη ενασχόλησή του με μια από τις αποκαλούμενες «ξεχασμένες υποθέσεις», δηλαδή παλιές ανεξιχνίαστες υποθέσεις που παραμένουν...

Οι 10 χωρισμοί

Οι 10 χωρισμοί

ΟΙ 10 ΧΩΡΙΣΜΟΙ (εφηβικό σατιρικό)   Πρώτη φορά χωρίσανε, όταν ήμουνα 9, Αυτός έπαιζε χαρτιά, Αυτή όλο να φωνάζει, έφυγε για κανά μήνα, αλλά γύρισε κλαμένος και τα βρήκαν φυσικά. Μα η 2η φορά ήρθε μετά από λίγους μήνες, έλειψε όλο το βράδυ, κι όταν ήρθε το πρωί, τον...

Η Ήττα

Η Ήττα

Και τελικά πες μου. Γιατί να πετάξω; Ποιος ο λόγος τα σύννεφα να φτάσω; Έκανα το πρώτο βήμα και τόλμησα, έκανα το πρώτο άλμα με τόσες προσδοκίες. Τόσα σενάρια πιθανά, τόσες ελπίδες επιθυμητές. Αλλά, ξέχασα ότι η ζωή δεν είναι ποτάμι που κυλάει όπως επιθυμώ. Έκανα την...

Υπατία, του Δημήτρη Βαρβαρήγου

Υπατία, του Δημήτρη Βαρβαρήγου

ΥΠΑΤΙΑ Δημήτρης Βαρβαρήγος 24 γράμματα εκδόσεις - Γράφει ο Απόστολος Τριφύλλης καθηγητής φιλόλογος στο πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου - Στο έργο του με τίτλο «Υπατία» ο Δημήτρης Βαρβαρήγος τέθηκε ενώπιον της πρόκλησης να σκιαγραφήσει μια μεγάλη μορφή των ελληνικών...

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

- γράφει η Χρυσάνθη Τσιαμπαλή -   Το νεανικό μυθιστόρημα της Γιώτας Φώτου, Με 6 κλικ, εκδόσεις Ψυχογιός, κυκλοφόρησε το 2016 και η ιστορία έχει τις ρίζες της στην οικονομική κρίση που βίωσαν έντονα οι Έλληνες την περίοδο εκείνη - είχε ήδη ξεκινήσει λίγα χρόνια...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

- γράφει η Χρυσάνθη Τσιαμπαλή -   Το νεανικό μυθιστόρημα της Γιώτας Φώτου, Με 6 κλικ, εκδόσεις Ψυχογιός, κυκλοφόρησε το 2016 και η ιστορία έχει τις ρίζες της στην οικονομική κρίση που βίωσαν έντονα οι Έλληνες την περίοδο εκείνη - είχε ήδη ξεκινήσει λίγα χρόνια...

Η κουρελού, του Τάκη Γεράρδη

Η κουρελού, του Τάκη Γεράρδη

Τριάντα οχτώ  μικρές και μεγάλες ιστορίες, κατά κύριο λόγο αυτοβιογραφικές, μας χαρίζει στο νέο του βιβλίο ο Τάκης Γεράρδης. Διηγήματα τα χαρακτηρίζει εκείνος, ψηφίδες ζωής θα τα αποκαλέσω εγώ, μιας και πρόκειται για αναμνήσεις, βιώματα, ακούσματα από την πολυκύμαντη...

O κόσμος μας

O κόσμος μας

Πόσο μικρή στα αλήθεια, μοιάζει η ζωή; Πόσο ασύστολα, παλεύει με τον χρόνο; σαν συμπυκνώνεται, σε μια μόνο στιγμή σε ένα παιχνίδι, που σε βρίσκει πάντα μόνο.   Πόσο μικρός μοιάζει ο κόσμος μας, αλήθεια;  σε ένα σύμπαν που ατέλειωτο φαντάζει όταν το συναίσθημα,...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου