–

γράφει η Κάλλη Κωνσταντινοπούλου

–

«Νομίζω ότι όλοι κρύβουν ποιοι πραγματικά είναι ενώ κατά βάθος είμαστε όλοι εξίσου διαλυμένοι. Απλώς κάποιοι από εμάς το κρύβουν καλύτερα […] Δεν υπάρχουν κακοί άνθρωποι. Είμαστε όλοι άνθρωποι που κάποιες φορές κάνουμε κακά πράγματα».

Σκέψεις, προβληματισμοί ή αλλιώς «γυμνές αλήθειες» που αποτυπώνουν με έναν τρόπο περιεκτικό το υπόβαθρο και το βάθος του εν λόγω βιβλίου. Όλοι οι άνθρωποι διαλυμένοι, όλοι οι άνθρωποι με πρόσημο ουδέτερο που απλώς κάποιες φορές τυχαίνει (;) να ξεπερνούν τα όρια τους· τα όρια του σεβασμού, της κατανόησης, της αγάπης, της οικογένειας.

Το μυθιστόρημα της Colleen Hoover που από τις πρώτες σελίδες σε καθηλώνει, σε μαγνητίζει με τις «γυμνές αλήθειες» που αποκαλύπτονται. Η πρωταγωνίστρια, η Λίλι Μπλουμ, δεν διστάζει να εκμυστηρευτεί το παρελθόν της, την κακοποιητική συμπεριφορά του εκλιπόντος πατέρα της προς τη μητέρα της. Ήδη ο τρόπος που γίνεται γνωστό, αποστομώνει τον αναγνώστη, ως ένα γεγονός φυσιολογικό, ένα κομμάτι αναπόσπαστο στη ζωή της.

Η Λίλι Μπλουμ, λοιπόν, κουβαλάει στην πλάτη της ένα μεγάλο φορτίο, όταν γνωρίζει τον Ράιλ, έναν γοητευτικό νευροχειρουργό. Ένας άνθρωπος δυναμικός, πεισματάρης και ίσως αλαζόνας που όμως καταφέρνει να αιχμαλωτίσει το μυαλό και την καρδιά της. Και ο ίδιος, όσο και να μην πιστεύει στην αγάπη και στις σχέσεις αφήνεται στην αγκαλιά της και από’ κει ξετυλίγεται η δύναμη της ιστορίας.

Η Λίλι και ο Ράιλ δεν είναι το ιδανικό ζευγάρι. Οι προσωπικοί δαίμονες του καθενός δεν αργούν να εμφανιστούν, και ως ζιζάνια να μολύνουν την ακάθαρτη έννοια της αγάπης. Η Colleen Hoover πλέκει μία ιστορία στους άξονες της (ενδοοικογενειακής) βίας, της κακοποίησης, των χειριστικών σχέσεων. Προσεγγίζει τα θέματα αυτά, όμως, με μία τρυφερότητα και έναν ρομαντισμό αλλά δεν διστάζει να τους προσδώσει και την αναγκαία ωμότητα και σκληρότητα. Ο ρεαλισμός της αφήγησης είναι αποστομωτικός, συγκλονίζει και καταφέρνει να ζωντανέψει τους ήρωες, ώστε ο αναγνώστης να νιώθει πως βρίσκεται μαζί τους, πως είναι και εκείνος μάρτυρας των καταστάσεων, πως και εκείνος έχει μερίδιο ευθύνης, γιατί είναι ένας απλώς παρατηρητής, δίχως τη δύναμη να ανατρέψει τα γεγονότα.

«Γιατί δεν φεύγει;», «Γιατί δεν αντιδράει;»: παραδείγματα ερωτήσεων που σκέφτονται οι «θεατές» στο άκουσμα θυμάτων βίας. Όμως, η αλήθεια και η απάντηση δεν είναι τόσο απλές όσο φαντάζονται οι «παρατηρητές» και αυτό η συγγραφέας το γνωρίζει. Μέσα από τα δικά της προσωπικά βιώματα βίας εξετάζει τους ψυχολογικούς μηχανισμούς συντήρησης τέτοιων καταστάσεων. Διερευνά τη ψυχή της κακοποιημένης γυναίκας, τις μύχιες σκέψεις που δεν τολμάει να εκφράσει, τις αμφιβολίες της και τον αυτοπροσδιορισμό της ως θύτη. Όλα αυτά γίνονται βιώματα και του ίδιου του αναγνώστη, γυναίκας και άντρα.

Ο τίτλος όσο ερωτηματικός και αν φαίνεται εκ πρώτης όψης, στην πορεία της ιστορίας και ειδικότερα στο τέλος γίνεται κατανοητός· για την ακρίβεια λυτρωτικός: «Το πέρασε η μητέρα μου. Το πέρασα εγώ. Ανάθεμά με αν επιτρέψω να το περάσει και η κόρη μου. Τη φιλάω στο μέτωπο και της δίνω μια υπόσχεση. ‘’Τελειώνει εδώ. Με εσένα και με εμένα. Τελειώνει με εμάς’’». Ο φαύλος κύκλος της βίας σπάει, καταστρέφεται τη στιγμή της υπόσχεσης σε αυτή τη νέα ψυχή που ήρθε στον βάναυσο τούτο κόσμο. Μια υπόσχεση ζωής.

Αναφορικά με την αφήγηση της συγγραφέως και σε συνδυασμό με τη μεταφράστρια του βιβλίου, τη Νέλλα Γιατράκου, αξίζει να σημειωθεί ο καταιγιστικός ρυθμός της που «πείθει» τον αναγνώστη να βουτήξει στα βαθιά νερά της. Οι συνεχείς ανατροπές, οι γυμνές αλήθειες, οι αναδρομικές αφηγήσεις του πρώτου έρωτα της Λίλι με τον Άτλας, ο οποίος αποτελεί τη «σωτήρια λέμβο» της, και η διεισδυτική ψυχαναλυτική εξέταση όλων των πτυχών δεν μπορούν παρά να ανυψώσουν την αξία του βιβλίου.

Δεν πρόκειται όμως για ένα ρομαντικό βιβλίο. Ο ρομαντισμός αποτελεί απλώς το υπόβαθρο, το όχημα για την εκτύλιξη φαινομένων με βαθιά κοινωνική προέκταση που συνεχίζουν να ταλανίζουν τις σύγχρονες κοινωνίες.

Η Λίλι Μπλουμ κατάφερε να ανθίσει (bloom: ανθίζω). Κατάφερε να νικήσει τους δαίμονες της, να λυτρωθεί από το παρελθόν και το παρόν της και να διαλύσει τον κύκλο της κακοποίησης. Μία ηρωίδα πρότυπο και έμπνευση για τις γυναίκες που παλεύουν με συνθήκες παρόμοιες. Ένα βιβλίο, εν γένει με το οποίο οι γυναίκες συγκινούνται και οι άνδρες ευαισθητοποιούνται.

«Τώρα μπορείς να σταματήσεις να κολυμπάς, Λίλι. Επιτέλους φτάσαμε στη στεριά».