Τεχνητή Νοημοσύνη vs Έλληνας Συγγραφέας: Ποιος θα κλάψει πρώτος;

Τον τελευταίο καιρό έχει ξεσπάσει ένας άνευ προηγουμένου πανικός στα λογοτεχνικά πηγαδάκια. Οι συγγραφείς πίνουν τον ντεκαφεϊνέ τους με τρεμάμενα χέρια, οι ποιητές κοιτούν έντρομοι τα πληκτρολόγιά τους και όλοι αναρωτιούνται με απόγνωση: «Θα μας πάρει τη δουλειά η Τεχνητή Νοημοσύνη;»

Μας λένε ότι τα νέα γλωσσικά μοντέλα μπορούν να ξεπετάξουν ένα ιστορικό μυθιστόρημα σε τρία λεπτά, μια ποιητική συλλογή σε σαράντα δευτερόλεπτα κι ένα ψυχολογικό θρίλερ όσο διαρκεί το βράσιμο ενός αυγού.

Ωραία όλα αυτά για τη Σίλικον Βάλεϊ. Στην ελληνική λογοτεχνική πραγματικότητα όμως, ο αλγόριθμος δεν έχει ιδέα με τι τέρατα πάει να τα βάλει.

Ιδού γιατί η μάχη ανάμεσα στα κυκλώματα σιλικόνης και το μεσογειακό συγγραφικό δαιμόνιο είναι χαμένη από χέρι για το μηχάνημα:

Η διαχείριση της απόρριψης: Error 404 vs Υπαρξιακό Σεντόνι

Αν ένα AI φάει άκυρο ή αποτύχει να παράγει κείμενο, απλώς βγάζει ένα ευγενικό μήνυμα: «Something went wrong, please try again later».

Ο Έλληνας συγγραφέας, όμως, όταν λαμβάνει το κλασικό απορριπτικό email από εκδοτικό οίκο («Δεν ταιριάζει με τον τρέχοντα εκδοτικό μας προγραμματισμό»), ενεργοποιεί έναν μηχανισμό που κανένας server δεν αντέχει:

Γράφει στάτους 3.500 λέξεων στα social media καταγγέλλοντας «τη μαφία του βιβλίου, τις κλίκες του Ψυρρή και την παρακμή των γραμμάτων».

Εξηγεί γιατί ο εκδότης στερείται αισθητικής και προτιμά «τα εμπορικά σκουπίδια».

Καταλήγει με τη φράση: «Ο χρόνος θα δείξει ποιος είχε δίκιο. Εγώ συνεχίζω να υπηρετώ την Τέχνη μου».

Μπορεί ένα prompt να αναπαράγει τέτοια ποσότητα πικρίας και πληγωμένου εγωισμού; Ποτέ.

Το ανεξάντλητο καύσιμο του Τραύματος

Η Τεχνητή Νοημοσύνη τρέφεται με terabytes δεδομένων, ψηφιοποιημένες βιβλιοθήκες και στατιστικές συσχετίσεις λέξεων.

Ο Έλληνας λογοτέχνης τρέφεται αποκλειστικά από:

Το κόμπλεξ που του άφησε η καθηγήτρια των Νέων Ελληνικών στη Β’ Λυκείου το 1998, όταν του έβαλε 14 στην έκθεση.

Μια πρώην σχέση που διήρκεσε τρεις μήνες αλλά απαιτεί οκτώ τόμους για να αναλυθεί πλήρως η συναισθηματική προδοσία.

Το διαρκές, βαρύ παράπονο ότι «αυτή η χώρα τρώει τα παιδιά της».

Κανένα νευρωνικό δίκτυο δεν μπορεί να προσομοιώσει τον πόνο του να μένεις από ιδέες και ταυτόχρονα να σου κόβουν το ρεύμα επειδή ξέχασες τον λογαριασμό πάνω στα χειρόγραφα.

Η δοκιμασία του «Παταριού» και των συγγενών

Ας υποθέσουμε ότι το AI γράφει ένα αριστούργημα. Ποιος θα το παρουσιάσει;

Μπορεί ένα άυλο λογισμικό να σταθεί ένα βροχερό απόγευμα Τετάρτης στο πατάρι ενός συνοικιακού βιβλιοπωλείου, μπροστά σε ένα ακροατήριο που αποτελείται από:

Τη θεία του τη Μαρίκα που ρωτάει δυνατά αν θα κεράσουν τυροπιτάκια.

Δύο φίλους από τον στρατό που ήρθαν μόνο για τη μπίρα μετά.

Έναν συνταξιούχο που μπήκε επειδή νόμιζε ότι μοιράζουν συντάξεις.

Και το κυριότερο: Μπορεί ο αλγόριθμος να υπογράψει αφιέρωση με στυλό διαρκείας, γράφοντας «Στον πολυαγαπημένο μου μπατζανάκη, με την ευχή να βρει το δικό του φως στις σελίδες αυτές»;

Όχι. Το AI δεν έχει μπατζανάκηδες. Άρα δεν έχει μέλλον στην ελληνική αγορά.

Η τέχνη της αυτοέκδοσης και του πορτμπαγκάζ

Η Τεχνητή Νοημοσύνη θέλει πλατφόρμες, cloud, e-books και ψηφιακά δικαιώματα.

Ο αυθεντικός Έλληνας δημιουργός ξέρει τη διαδικασία: τυπώνει 500 αντίτυπα με δικά του έξοδα, φορτώνει τα 450 στο πορτμπαγκάζ ενός Hyundai Accent του 2004 και γυρνάει τις τοπικές εφημερίδες και τα καφενεία μοιράζοντας υπογεγραμμένα αντίτυπα «για μια καλή κριτική».

Αυτό δεν είναι αλγόριθμος. Αυτό είναι βίωμα, λαμαρίνα και ιδρώτας.

Η τελική ετυμηγορία

Ας μην τρέφουμε αυταπάτες. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μάθει άψογο συντακτικό, να μην κάνει ορθογραφικά λάθη και να συνθέτει πλοκές με ακρίβεια ελβετικού ρολογιού.

Όμως, όσο δεν μπορεί να πιει τρία τσίπουρα σε υπόγειο μεζεδοπωλείο, να καπνίσει ένα πακέτο τσιγάρα βρίζοντας τον εκδοτικό οίκο και να νιώσει ότι ο κόσμος δεν είναι έτοιμος για τη μεγαλοφυΐα της, η ελληνική λογοτεχνία παραμένει ασφαλής στα χέρια των φυσικών της εκπροσώπων.