Όταν η καλλιτεχνική φωτογραφία συναντά την πεζογραφία

30.12.2014

© Απόστολος Βεργής

Η φωτογραφία είναι μία τέχνη την οποία λίγοι λογοτέχνες έχουν επιχειρήσει να προσεγγίσει θεματικά. Συνήθως μένουν στη φωτογραφία ως αποτέλεσμα ή αφορμή ανάμνησης μιας χαρούμενης ή μιας δυσάρεστης εποχής ή συμβάντος. Ακόμα λιγότεροι είναι οι λογοτέχνες που έχουν προσεγγίσει τη φωτογραφία ως παράλληλη καλλιτεχνική ενασχόληση και ακόμα λιγότερα τα βιβλία που την αγγίζουν ως μία μορφή της τέχνης.
Το δύσκολο αυτό ύφαλο κατάφερε να ξεπεράσει ο Απόστολος Βεργής με το πρώτο του μυθιστόρημα, τη «Μαρίνα». Όπως η φωτογραφία λειτουργεί ως τέχνη όταν αφηγείται μια ιστορία (Greenberg), έτσι και η ιστορία της Μαρίνας αφηγείται τη φωτογραφία μέσα από μια ιστορία. Στην εποχή της εικονολατρίας και των selfies (που ονομάζουμε φωτογραφία) ο Βεργής επαναπροσδιορίζει τη φωτογραφία. Την εξιδανικεύει ως τέχνη, συνθέτοντας ένα ξεχωριστό έργο, εύπεπτο μα και τόσο πλούσιο. Γιατί η  φωτογραφία ελευθερώνει την φαντασία (Salvador Dali).
Με μία ζωντανή γλώσσα φέρνει στο προσκήνιο τη ζωή ενός φωτογράφου με την παροδική επιστροφή του στη γενέθλια πόλη, στις θερινές διακοπές, στις εκθέσεις του. Οι αναμνήσεις συμπλέκονται με το παρόν και η τέχνη με τα βιώματα. Στο κέντρο του μύθου τίθεται ο παιδικός έρωτας που αποζητά την ανάστασή του. Άλλοτε είναι μία λανθάνουσα ανάμνηση κι άλλες φορές αποτελεί συνειδητές αναζητήσεις του ήρωα.
Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση διατηρεί όλα τα χαρακτηριστικά ενός ημερολογίου ή απομνημονευμάτων. Παραστατική με τη θεατρικότητα των απομνημονευμάτων μέσα από την εσωτερική εστίαση του ομοδιηγητικού αφηγητή (συμμετέχει ως πρωταγωνιστής και παρουσιάζει μόνο όσα βλέπει και σκέφτεται). Ο συγγραφέας επιλέγοντας ως αφηγητικό χρόνο ένα κυκλικό σχήμα με ομόκεντρες αναφορές στον παιδικό του έρωτα, του επιτρέπει να μεταχειριστεί όλες τις τεχνικές αφηγήσεις. Έτσι, οι εγκιβωτισμένες αφηγήσεις, οι αναδρομές και οι προϊδεασμοί κυριαρχούν σε όλο το βιβλίο, δημιουργώντας ένα ξεχωριστό πλέγμα χρονικής μετάβασης.
Αυτό όμως που μας κερδίζει στη γραφή του Βεργή είναι η φυσικότητα με την οποία μετατρέπει τα γύρω σκηνικά σε ζωντανά κομμάτια της μυθοπλασίας του. Με την ευρηματική μυθιστορηματικά καλλιτεχνική ενασχόληση του κεντρικού ήρωα με τη φωτογραφία, κάθε σημείο ενδιαφέροντος γίνεται αφορμή περιγραφής και σχολιασμού. Περιγραφές που σε κάθε άλλη περίπτωση θα κούραζαν, εδώ συμπλέκονται με το σκηνικό της φωτογράφησης και ξεδιπλώνουν όχι μόνο το οξύ συγγραφικό μάτι, μα και διατηρούν ένα λειτουργικό ρόλο μέσα στην αφήγηση.
Παράλληλα, δίνεται η ευκαιρία στο συγγραφέα να εκθέτει τον αναγνώστη σε αναλύσεις για τη φωτογραφία, τις οπτικές της καλλιτεχνικής φωτογράφισης, να δείξει πρακτικές και το σκεπτικό πίσω από κάθε πάτημα του κουμπιού σε μία φωτογραφική μηχανή. Ο αναγνώστης μέσα από τη μυθοπλασία γίνεται κοινωνός των ιδιαίτερων προσεγγίσεων της φωτογραφίας, την αντίληψη του φωτογράφου και τη φαντασία.

Μπορείτε να αγοράσετε τη νέα ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" από το cosmotebooks ή από το myebooks.gr στην τιμή των 6,49€

Όπως σχολίαζε και ο Breton στη φωτογραφία η πίστη σε ένα απόλυτο χρόνο και χώρο μοιάζει να εξαφανίζεται, με τη φαντασία να γίνεται πηγή κατανόησης της εμπειρίας. Άλλωστε ένα κλικ μπορεί να αποτυπώσει στο χαρτί την ψυχή ενός αντικειμένου ή ενός συμβάντος, όπως το κατέγραψε για ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου η μηχανή, μετατρέποντάς το σε ψευδαίσθηση της αληθινής αποτύπωσης ενός παρόντος.
Ωστόσο, η φωτογραφία αποτελεί μέρος μόνο της πλοκής. Οι προσεγγίσεις είναι εγκιβωτισμένες μέσα στην πλοκή, χωρίς να μονοπωλούν το ενδιαφέρον και ταυτόχρονα εμπλουτίζοντας όλα τα κεφάλαια.
Όπως κατά το Robins η φωτογραφία, αντί να παρουσιάζεται ως απεικόνιση της πραγματικότητας, αποτελεί κάτι που δημιουργήθηκε για να μας δείξει πράγματα που αισθανόμαστε και όχι αναγκαστικά όσα βλέπουμε, έτσι και η Μαρίνα δημιουργήθηκε για να σχολιάσει την καλλιτεχνική φωτογραφία, τις εμπειρίες και τις οπτικές ενός φωτογράφου.

μπορείτε να παραγγείλετε το βιβλίο

με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ή τηλεφωνικά (6907.74.24.06)

Ακολουθήστε μας

Βαγγέλης Χρόνης: ‘Ποίηση 1999-2020’

Βαγγέλης Χρόνης: ‘Ποίηση 1999-2020’

Εκδόσεις Καστανιώτη _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Βαγγέλης Χρόνης: ‘Ποίηση 1999-2020’ «Πως νοσταλγείς ωραία καλοκαίρια που δεν έζησες. Μόνο να ονειρεύεσαι μπορείς αυτά που ίσως έλθουν» Βαγγέλης Χρόνης, ‘Νοσταλγία’   Από τις εκδόσεις Καστανιώτη, κυκλοφορούν, το...

Ιστορίες της θάλασσας, της Καρίνας Βέρδη (επιμ.)

Ιστορίες της θάλασσας, της Καρίνας Βέρδη (επιμ.)

Η Καρίνα Βέρδη, σε συνεργασία με τον Γιώργο Δάγλα, ετοίμασαν μια συλλογή διηγημάτων με το αγαπημένο θέμα πολλών, τη θάλασσα, συγκεντρώνοντας κείμενα σκληρά και διασκεδαστικά, πρωτότυπα και διαφορετικά, που όλα μυρίζουν αλάτι και ιώδιο. Φίλοι και γνωστοί που συνδέονται...

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Το Φάκελος Καταρίνα αποτελεί τη δωδέκατη -σύμφωνα με την πρωτότυπη χρονολογική σειρά- περιπέτεια του επιθεωρητή Βίλιαμ Βίστιν, αλλά και την πρώτη ενασχόλησή του με μια από τις αποκαλούμενες «ξεχασμένες υποθέσεις», δηλαδή παλιές ανεξιχνίαστες υποθέσεις που παραμένουν...

Υπατία, του Δημήτρη Βαρβαρήγου

Υπατία, του Δημήτρη Βαρβαρήγου

ΥΠΑΤΙΑ Δημήτρης Βαρβαρήγος 24 γράμματα εκδόσεις - Γράφει ο Απόστολος Τριφύλλης καθηγητής φιλόλογος στο πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου - Στο έργο του με τίτλο «Υπατία» ο Δημήτρης Βαρβαρήγος τέθηκε ενώπιον της πρόκλησης να σκιαγραφήσει μια μεγάλη μορφή των ελληνικών...

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

- γράφει η Χρυσάνθη Τσιαμπαλή -   Το νεανικό μυθιστόρημα της Γιώτας Φώτου, Με 6 κλικ, εκδόσεις Ψυχογιός, κυκλοφόρησε το 2016 και η ιστορία έχει τις ρίζες της στην οικονομική κρίση που βίωσαν έντονα οι Έλληνες την περίοδο εκείνη - είχε ήδη ξεκινήσει λίγα χρόνια...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

- γράφει η Χρυσάνθη Τσιαμπαλή -   Το νεανικό μυθιστόρημα της Γιώτας Φώτου, Με 6 κλικ, εκδόσεις Ψυχογιός, κυκλοφόρησε το 2016 και η ιστορία έχει τις ρίζες της στην οικονομική κρίση που βίωσαν έντονα οι Έλληνες την περίοδο εκείνη - είχε ήδη ξεκινήσει λίγα χρόνια...

Η κουρελού, του Τάκη Γεράρδη

Η κουρελού, του Τάκη Γεράρδη

Τριάντα οχτώ  μικρές και μεγάλες ιστορίες, κατά κύριο λόγο αυτοβιογραφικές, μας χαρίζει στο νέο του βιβλίο ο Τάκης Γεράρδης. Διηγήματα τα χαρακτηρίζει εκείνος, ψηφίδες ζωής θα τα αποκαλέσω εγώ, μιας και πρόκειται για αναμνήσεις, βιώματα, ακούσματα από την πολυκύμαντη...

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ακόμα κι αν κάποιος δεν είναι φανατικός αναγνώστης του Ian Fleming και οπαδός του πιο διάσημου μυστικού πράκτορα στον κόσμο, ένα βιβλίο με τίτλο Ο θάνατος του 007 αποκλείεται να μην του τραβήξει το ενδιαφέρον. Ο συγγραφέας Anthony Horowitz αποδέχεται την...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου