Το βιβλίο «Για να μην χάνεσαι στη γειτονιά» του νομπελίστα συγγραφέα Πατρίκ Μοντιανό που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις ΠΟΛΙΣ, σε μετάφραση και επίμετρο Ρούλας Γεωργακοπούλου, είναι μια εντυπωσιακή καταβύθιση στη μνήμη, μια αναζήτηση των τραυμάτων και των συνέπειών τους καθώς και αυτής της ίδιας της ταυτότητας του βασικού του χαρακτήρα.

Ένα βιβλίο λίγων σελίδων, ένα ψυχογράφημα χωρίς σημαντική πλοκή, με φόντο το μεταπολεμικό Παρίσι, τόσο έντονο όμως που δεν μπορώ να το βγάλω από το μυαλό μου.

Το βασικό θέμα του βιβλίου είναι ο πόνος και η μνήμη. Άραγε ό,τι έχει χαθεί έχει ξεχαστεί και τι είναι αυτό που προκαλεί τις μνήμες του παρελθόντος; Το παιχνίδι της μνήμης καθώς και η μεταπολεμική Ευρώπη συναντώνται συχνά στα έργα του Μοντιανό ο οποίος έτσι  δίνει την εντύπωση ότι προσπαθεί να ξορκίσει και δικούς του δαίμονες. Ο ίδιος εξάλλου έχει δηλώσει ότι μερικές φορές αισθάνεται σαν να γράφει το ίδιο βιβλίο ξανά και ξανά.

Στο «Για να μην χάνεσαι στη γειτονιά», ο ήρωας του Μοντιανό, ο ηλικιωμένος συγγραφέας Ζαν Νταραγκάν ζει απομονωμένος στο διαμέρισμά του στο Παρίσι, όταν ένα τυχαίο τηλεφώνημα τον αναγκάζει να αναζητήσει στο παρελθόν του, ίχνη από γεγονότα και μυστικά  με τα οποία νόμιζε ότι είχε συμβιβαστεί και γι’ αυτό τα είχε ξεχάσει.

Τα φαντάσματα της παιδικής του ηλικίας επιστρέφουν και αιωρούνται πάνω από την πραγματικότητα σε τόπους και ανθρώπους που έχει ξεχάσει και έκανε προσπάθεια να μην ξαναθυμηθεί. Αναγκάζεται έτσι να επιστρέψει στα χρόνια της Κατοχής  καθώς και στην επόμενη δεκαετία, σ’ένα ταξίδι που κάνει  με σημαντική απροθυμία και συγκεκαλυμμένο τρόμο. Ένα ταξίδι στο οποίο κυριαρχούν από τη μια η αίσθηση της επιστροφής στο Παρίσι κι από την άλλη ένα επτάχρονο εγκαταλελειμμένο παιδί που η μόνη του ασφάλεια ήταν ένα χαρτάκι διπλωμένο στα τέσσερα με μια διεύθυνση και μια σημείωση, με γυναικεία γράμματα, «ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΧΑΝΕΣΑΙ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ».

Υπάρχει ωστόσο μια σύγχυση και μια αβεβαιότητα για το κατά πόσο αυτές οι αναμνήσεις που έρχονται σιγά σιγά και αναδύονται με κόπο στο μυαλό του Νταραγκάν είναι πραγματικές ή αποκυήματα της φαντασίας του. Ο ίδιος ο συγγραφέας – όπως διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο του βιβλίου – είχε πει ότι «Δεν μπορώ να δώσω την πραγματικότητα των γεγονότων, μπορώ να παρουσιάσω μόνο τη σκιά τους.»

Είναι ένα περίπλοκο μυθιστόρημα, που πρέπει να διαβαστεί αφενός γνωρίζοντας ότι η λύση του μυστηρίου του βρίσκεται στις λέξεις που δεν γράφτηκαν και αφετέρου  για την ομορφιά της γραφής του συγγραφέα και τον προβληματισμό του σχετικά με το τι θυμόμαστε και τι επιλέγουμε να ξεχάσουμε.

Εκδόσεις : ΠΟΛΙΣ