γράφει η Κατερίνα Σιδέρη

Για κάθε βιβλίο το οποίο αποφασίζω να διαβάσω, ακολουθώ το ίδιο τελετουργικό. Διαβάζω ξανά και ξανά τον τίτλο, πράττω το ίδιο για το οπισθόφυλλο και παρατηρώ καλά το εξώφυλλό του. Κατόπιν, αφού έχω αντλήσει όσες περισσότερες πληροφορίες μπορώ, αρχίζω να διαβάζω με προσοχή το βιβλίο.

Το εξώφυλλο του σημερινού βιβλίου, μου άφησε πολλά ερωτηματικά και άλλα τόσα ο τίτλος του, μα μην αγχώνεστε, όλα αποτελούν κρίκους μιας σπασμένης αλυσίδας, τα οποία ως αναγνώστης, καλείσαι να συγκεντρώσεις έτσι ώστε στο τέλος να δημιουργήσεις την αλυσίδα και να την παραδώσεις στην αρχική της μορφή, στα χέρια της Διώνης.

Η Διώνη λοιπόν, θα ξεδιπλώσει την αθέατη από όλους ιστορία της, μέσα από τη διακριτική ματιά της Γλυκερίας. Η τελευταία, νοικιάζει το διαμέρισμά της στην Διώνη, οι δυο τους συναναστρέφονται με σεβασμό και κατανόηση, μα δεν τολμούν να ρίξουν φως στα σκοτεινά σημεία της ζωής τους και πιότερο η Διώνη.

Η Διώνη, σχεδόν 50 ετών, είναι μια δυναμική γυναίκα, εσωστρεφής, μοναχική με εκκεντρικό πάντα ντύσιμο. Έχει διευθυντική θέση στον δημόσιο επαγγελματικό βίο και επιπλέον αν και διαθέτει πυγμή και σθένος, πάσχει από αγοραφοβία. Παράλληλα δραστηριοποιείται στον χώρο του βιβλίου, είναι διάσημη συγγραφέας έχοντας στο ενεργητικό της σχεδόν 20 βιβλία, έχει έναν γιο και μοιράζεται το διαμέρισμά της με έναν ευφυέστατο σκύλο.

Στον αντίποδα της ιστορίας, η Γλυκερία, σχεδόν 70 ετών, είναι χήρα και συνταξιούχος του Δημοσίου. Έχει δύο παιδιά τα οποία δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό και είναι φιλήσυχη, τρυφερή και δοτική με χαρακτηριστικό της γνώρισμα τον φόβο της για την τηλεόραση.

Ένα απρόσμενο και συνάμα τραγικό γεγονός, θα αφυπνίσει τη Γλυκερία σε σχέση με τη Διώνη και αβίαστα θα διεισδύσουμε στον κόσμο της τελευταίας, μέσα από τα γραπτά της τα οποία χωρίς φειδώ θα ανοίξουν διάπλατα ένα παράθυρο στη ζωή της. Η Γλυκερία θα διαβάζει χωρίς ανάσα, θα συνδέει γεγονότα και συναισθήματα και σιγά – σιγά θα αποκαλύπτεται ένα πολυσχιδές παζλ με τη ζωή της Διώνης. 

…μακάρι να έμενα μόνη με τα βιβλία μου…

Η αυλαία ανοίγει με τα τρία κενά φιαλίδια κωδεΐνης για τις ανάγκες μιας απόπειρας αυτοκτονίας, με δυο αταίριαστα φορεμένες βιαστικά κάλτσες, με την ίδια πάντα μελωδία η οποία συνοδεύει κάθε νέα ιστορία, με έναν ευγενικό τραυματιοφορέα και έναν αστυνομικό με τρύπιες κάλτσες. 

Η Διώνη ήταν παντρεμένη με τον χλιαρό Ορέστη και έχουν αποκτήσει έναν γιο τον Μάξιμο. Η σχέση μητέρας και γιου, δοκιμάστηκε πολλές φορές, μιας και ο γιος θεωρούσε πως η μητέρα του η οποία επέλεγε τα ρούχα της υποδυόμενη ρόλους, αγαπούσε τα βιβλία πιότερο από τον ίδιο.

Όλα όσα μαθαίνουμε για τη ζωή της συγγραφέως, τα εκμαιεύει η Γλυκερία από τα κείμενα ενός ξεχαρβαλωμένου φορητού υπολογιστή. Όσο διαβάζει, τόσο πιο βαθιά εισχωρεί στα άδυτα της ζωής της φίλης της.

Θα διαβάσουμε για τη εποχή του εγκλεισμού λόγω του κορονοϊού, για τα κομμάτια ενός σκισμένου επιστολόχαρτου, για ένα κακοποιημένο βιβλίο, για ένα αλαφιασμένο ξύπνημα ενός νηπίου, για τη σπιτική σπανακόπιτα που όμοιά της δεν υπάρχει, αλλά και για έναν αγαπημένο παππού σύμμαχο της Διώνης στα δύσκολα παιδικά αλλά και εφηβικά της χρόνια, ο οποίος διέθετε κρυφά από όλους μια ποιητική φλέβα.

Σχεδόν πάντα, τα κατάλοιπα του παρελθόντος στέκουν μέσα μας και χρειάζεται κόπος και ειδική βοήθεια για να προσπελάσουμε, να τα συρρικνώσουμε και να πάμε παρακάτω. Δεν είναι εύκολο, πόσο μάλλον όταν αυτά τα κατάλοιπα είναι πασπαλισμένα με γερές στρώσεις βίας, με θυμό και στέρηση ελευθερίας. Τέτοιες είναι οι αναμνήσεις της Διώνης, πλάι στην Τριπολιτσιώτισσα αυστηρή και αγέλαστη μάνα της, που ίσως μετά από αυτό να κατανοούμε λίγο περισσότερο την ιδιοσυγκρασία και τον χαρακτήρα της.

Τα γεγονότα τρέχουν, οι εξελίξεις κινούνται ανεξέλεγκτες και η πίεση που ασκούν στα οικεία πρόσωπα της Διώνης παίρνουν τεράστιες διαστάσεις. Ο Μάρκος, θα σταθεί πλάι στη Γλυκερία που πασχίζει να ανακαλύψει την πιθανή αιτία για την απόπειρα της φίλης της, μα οι ηθικοί αυτουργοί είναι πολλοί και άλλα τόσα τα αναπάντητα ερωτήματα που γεννιούνται. Δεν το βάζει κάτω. Συνεχίζει να διαβάζει ακατάπαυστα, βγάζει τον σκύλο βόλτα, επισκέπτεται τη Διώνη στο νοσοκομείο και παράλληλα αναζητά τρόπο να τη βοηθήσει σχετικά με τον φόνο για τον οποίο κατηγορείται.  

…τα σώματα δεν ξεχνούν και υποφέρουν απ’ τα λάθη που κάνει η ψυχή…

Ο ποιοτικός λόγος της Πασχαλίας Τραυλού ρέει γοργά, παρασύροντας τον αναγνώστη που οικειοθελώς αφήνεται στη δίνη της ιστορίας. Πολλά τον περιμένουν. Πρόσωπα από το παρελθόν, αναμοχλεύονται με εκείνα του παρόντος, αναμνήσεις ξυπνούν από τον λήθαργό τους και όλα μαζί στήνουν ξέφρενο χορό.

Η λέξη κατάθλιψη εν έτει 1982, τα γράμματα με παραλήπτη τον Θεό, η έλλειψη τρυφερότητας και αγάπης αναγκαία συστατικά για κάθε παιδί, μια επαγγελματική απόρριψη – υποταγή, ένα παιδί το οποίο επιδίδεται σε απαγορεύσεις μόνο και μόνο για να τραβήξει την προσοχή της μητέρας του, αλλά και ένα σπουργιτάκι οικειοποιημένο με την ανθρώπινη παρουσία, δίνουν τη σκυτάλη στους τίτλους τέλους του βιβλίου, οι οποίοι, προσωπικά θα ήθελα να ήταν λιγάκι διαφοροποιημένοι.   

Από τα βιβλία που διαβάζω, επιλέγω μια φράση που μου κίνησε το ενδιαφέρον για να την μοιραστώ μαζί σας. Από το βιβλίο της Πασχαλίας Τραυλού, ένα σύντομο βιογραφικό της οποίας θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, επέλεξα την παρακάτω:

…ξένη γλώσσα και η αγάπη και θέλει κάμποσα μαθήματα για να τη μιλήσεις και να την κάνεις κτήμα σου… 

Ο έρωτας, οι υστερίες, το θέατρο, η φιλοσοφική, οι συμβιβασμοί, οι αϋπνίες, οι αγωνίες, οι απώλειες, τα πλάνα ζωής της ερήμην της, η ντροπή, τα πικρόχολα και επικριτικά σχόλια, η αυτοκριτική και γενικά η κριτική από οικεία πρόσωπα, στριφογυρίζουν και μπερδεύονται στο μίξερ της ζωής της Διώνης.

Η σελίδα αλλάζει, μια νέα ιστορία είναι προ των πυλών και η Διώνη απαλλαγμένη σχεδόν από όλα, είναι έτοιμη να την καταγράψει σε νέο αρχείο με ελπιδοφόρα γράμματα. Πλάι της άνθρωποι που την αγαπούν και τη νοιάζονται και στα σεντούκια της ψυχής της εκείνοι που την έκαναν να υποφέρει.

Ναι, η φόνισσα των μυρμηγκιών, μπορεί να ξεγελάσει τους γύρω της, μα σίγουρα δεν είναι ικανή να ξεγελάσει τον εαυτό της.

Και από την άλλη, θεωρείσαι φονιάς αν κάπου, κάπως, κάποτε, φόνευσες ένα μυρμήγκι ή μια ολόκληρη στρατιά τους;

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου αναφέρει:

Η Διώνη, μια γυναίκα που συνδυάζει μια υψηλή θέση σε έναν Δημόσιο Οργανισμό και μια επιτυχημένη συγγραφική καριέρα, αποπειράται να αυτοκτονήσει. Σώζεται την τελευταία στιγμή χάρη στον σκύλο της και στην έγνοια της συναδέλφου και σπιτονοικοκυράς της, Γλυκερίας. Όταν η αστυνομία ανακοινώνει πως η παρολίγον αυτόχειρας είναι ύποπτη για φόνο, η Γλυκερία αποφασίζει να εισχωρήσει στα άδυτα του υπολογιστή της συγγραφέως για να αποδείξει πως η Διώνη δεν ήταν ικανή να βλάψει ούτε μυρμήγκι.

Η επαφή της με τον άγνωστο κόσμο της φίλης της μοιάζει με κυνήγι θησαυρού. Μέσα απ’ τα αδημοσίευτα κείμενά της και τα μυστικά που χρόνια ολόκληρα της έκρυβε η Διώνη, θα γνωρίσει τελικά τα τραύματα και τις άγνωστες πτυχές του χαρακτήρα της. Οι αποκαλύψεις και οι εκπλήξεις διαδέχονται η μία την άλλη, καθώς σχηματίζεται το πορτρέτο ενός ανθρώπου που προσπαθεί να ισορροπήσει σε δυο κόντρα κόσμους και στους πολλαπλούς ρόλους που υπηρετεί.

Πώς κράτησε αναλλοίωτο τον χαρακτήρα της αυτή η ιδιαίτερη, ασυμβίβαστη ύπαρξη στον γεμάτο ίντριγκες χώρο του Οργανισμού στον οποίο εργαζόταν; Πώς κράτησε την προσωπικότητά της αλώβητη σε ένα περιβάλλον που ισοπεδώνει τους αλλιώτικους; Κι εντέλει, τι αναγκάστηκε να κάνει όταν βεβήλωσαν τα ιερά και όσιά της;

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα του βιβλίου.

Η Πασχαλία Τραυλού σπούδασε Κλασική Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών. Ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένη σε ζητήματα φύλου, ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Άλλα έργα της: Με μπαλαντέρ τη μοναξιά, Η ματζίκα της αγάπης, Κλειδωμένο συρτάρι, Φτερά από μετάξι, Έστω μια φορά, Η γυναίκα του φάρου, Οι εραστές της γραφής, Γυάλινος χρόνος, τα οποία κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Από τις εκδόσεις Διόπτρα κυκλοφορούν τα βιβλία της Φιλί στα μάτια, Το άγαλμα στη σοφίτα, μια πλήρως αναθεωρημένη έκδοση του μυθιστορήματος Τα ρόδα της σιωπής, η τριλογία «Η ελεγεία της στάχτης» (Θεοί από στάχτη, Άνθρωποι από στάχτη και Άγγελοι από στάχτη), H γιατρίνα, Σαντέ και λικέρ τριαντάφυλλο, Η Μήδεια δεν χόρεψε ποτέ, Η ιέρεια με το τατουάζ, Το υπόγειο στην οδό Ήρας 12, Οι Ασυγχώρητες και Ήθελα μόνο ένα αντίο (αναθεωρημένη έκδοση), ενώ συμμετείχε με διήγημά της στο συλλογικό έργο Η φωνή της (εκδόσεις Καστανιώτη).

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο, θα βρείτε εδώ.