Λογοτεχνία του φανταστικού: Από πού να ξεκινήσετε

Η λογοτεχνία του φανταστικού δεν είναι μόνο ξωτικά, μάγοι και δράκοι. Είναι ένας καμβάς όπου δοκιμάζονται η ανθρώπινη φύση, η ηθική, η εξουσία και ο μύθος, και το μέγεθός της μπορεί να φοβίσει όποιον ξεκινά. Ο πιο ασφαλής τρόπος είναι να μη διαλέξετε στην τύχη το πιο διάσημο πολύτομο έργο, αλλά την «πύλη εισόδου» που ταιριάζει στα γούστα σας, το κλασικό παραμύθι περιπέτειας, το ελληνικό μυθιστόρημα φαντασίας, τον μύθο που βρίσκεται πίσω από τα τέρατα ή μια παιδική σειρά για το πρώτο ταξίδι των νεότερων αναγνωστών. Ξεχωρίσαμε επτά βιβλία από διαφορετικούς εκδοτικούς οίκους, ένα για κάθε τέτοια περίπτωση.

1. Το Χόμπιτ – Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν

• Είδος: Κλασικό φανταστικό, περιπέτεια
• Ιδανικό για όσους θέλουν την πιο σίγουρη είσοδο στο είδος
• Γιατί να το διαβάσετε: Ο Μπίλμπο Μπάγκινς, ένα καλόβολο μεσήλικο χόμπιτ που αγαπά την ησυχία του, παρασύρεται από τον μάγο Γκάνταλφ και μια παρέα νάνων σε μια αποστολή για να πάρουν έναν θησαυρό που φυλάει ένας δράκος. Είναι αυτοτελές, διαβάζεται γρήγορα και προηγείται του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών, οπότε σας εισάγει στη Μέση Γη χωρίς να χρειάζεται να δεσμευτείτε σε τριλογία.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν · Μετάφραση: Α. Γαβριηλίδη – Χ. Δεληγιάννη · Εκδόσεις Κέδρος · Πρωτότυπος τίτλος: The Hobbit, or There and Back Again · Πρώτη έκδοση του πρωτοτύπου: 1937

2. Το αυγό του Θεού – Σουζάνα Χατζηνικολάου

• Είδος: Επικό, σκοτεινό φανταστικό, ελληνική συγγραφή
• Ιδανικό για όσους αναζητούν ένα ογκώδες μυθιστόρημα με δικό του κόσμο και ηθικά διλήμματα
• Γιατί να το διαβάσετε: Στη θεοκρατική κοινωνία της Νεβάντε, όποιος αμφισβητεί τον Αρχιερέα θεωρείται καταραμένος και εξορίζεται με τη Σφραγίδα, το σημάδι των δαιμόνων. Ο Φίλκε επιστρέφει από την εξορία βαριά άρρωστος και ξεκινά ένα ταξίδι προς ένα μοναστήρι στον Βορρά, όπου θα πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στη συγχώρεση και την εκδίκηση. Ένας ολόκληρος κόσμος, γραμμένος από Ελληνίδα συγγραφέα.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Σουζάνα Χατζηνικολάου · Εκδόσεις Κέδρος · 2015 · 872 σελίδες

3. Σμαράγδια με ασήμι (Ουροβόρος Κρίνος 1) – Ελίζα Πολίτσοπούλου

• Είδος: Σύγχρονο αστικό φανταστικό (urban fantasy), ελληνική συγγραφή
• Ιδανικό για όσους προτιμούν το υπερφυσικό να εισβάλλει στον πραγματικό κόσμο, χωρίς χάρτες και γενεαλογίες
• Γιατί να το διαβάσετε: Τρεις φίλοι, η Μόριγκαν, ο Πάτρικ και η Ελεονόρα, ανακαλύπτουν την απόκοσμη φύση τους στο σύγχρονο Λονδίνο, όπου βρικόλακες, μάγοι και λυκάνθρωποι συγκρούνται την ώρα που η πόλη μαστίζεται από έναν θανατηφόρο ιό. Είναι το πρώτο βιβλίο μιας σειράς, με πλοκή γεμάτη ανατροπές και μυστήριο.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Ελίζα Πολίτσοπούλου · Εκδόσεις Κέδρος · 2009 · 400 σελίδες · Σειρά: Ουροβόρος Κρίνος

4. Εγχειρίδιο μυθικών πλασμάτων – Κωνσταντίνος Λουκόπουλος

• Είδος: Δοκίμιο με θέμα την ελληνική μυθολογία
• Ιδανικό για όσους θέλουν να μάθουν από πού προέρχονται οι δράκοι, οι γίγαντες και τα τέρατα που κατοικούν στη φαντασία μας
• Γιατί να το διαβάσετε: Το φανταστικό δεν ξεκίνησε με τα σύγχρονα μυθιστορήματα. Ο Λουκόπουλος παρουσιάζει τριάντα ένα πλάσματα της ελληνικής μυθολογίας, από τους Κύκλωπες και τη Μέδουσα μέχρι τον Φοίνικα και την Έμπουσα, σε μικρά αυτοτελή κεφάλαια που δεν κουράζουν. Όποιος διαβάσει πρώτα εδώ θα αναγνωρίσει αργότερα τις ρίζες πολλών φανταστικών ιστοριών.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Λουκόπουλος · Εκδόσεις ΚΑΚΤΟΣ · Διαβάστε την κριτική μας

5. Ταξίδι στο Βασίλειο της Φαντασίας 1 – Τζερόνιμο Στίλτον

• Είδος: Παιδική περιπέτεια φαντασίας
• Ιδανικό για παιδιά 9 έως 12 ετών που κάνουν το πρώτο τους ταξίδι στη φαντασία
• Γιατί να το διαβάσετε: Ο Τζερόνιμο Στίλτον ταξιδεύει στο Βασίλειο της Φαντασίας, όπου συναντά μάγισσες, γοργόνες, δράκους, ξωτικά, νάνους, γίγαντες και νεράιδες, πετά με τον Δράκο του Ουράνιου Τόξου και προσπαθεί να σώσει τη Βασίλισσα των Νεράιδων. Το πρώτο βιβλίο μιας εικονογραφημένης σειράς.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Τζερόνιμο Στίλτον · Μετάφραση: Βίκη Λιανού · Εκδόσεις Κέδρος · 2013 · 392 σελίδες · Πρωτότυπος τίτλος: Nel Regno della Fantasia

6. Το όνομα του ανέμου – Πάτρικ Ρόθφους

• Είδος: Επική φαντασία
• Ιδανικό για όσους θέλουν μια μεγάλη, αργή και πλούσια σε λεπτομέρειες ιστορία με έναν αφηγητή-θρύλο
• Γιατί να το διαβάσετε: Ο Κβοθ, ένας άνθρωπος που ο κόσμος έχει μετατρέψει σε θρύλο, αποφασίζει να διηγηθεί ο ίδιος την αληθινή του ιστορία: τα χρόνια του ως μουσικού και μαθητή, τις αναζητήσεις του και το κόστος τους. Πρώτο βιβλίο της τριλογίας «Το χρονικό του Βασιλιαδόχτονου» και πολύ δημοφιλής πύλη εισόδου στη σύγχρονη επική φαντασία.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Πάτρικ Ρόθφους · Μετάφραση: Γιώργος Καρατζήμας · Εκδόσεις Anubis · 856 σελίδες

7. Πιρανέζι – Σουζάνα Κλαρκ

• Είδος: Σύγχρονο φανταστικό, μυστήριο
• Ιδανικό για όσους προτιμούν ένα σύντομο, ατμοσφαιρικό βιβλίο χωρίς δράκους και μάχες
• Γιατί να το διαβάσετε: Ο Πιρανέζι ζει σε ένα αχανές Σπίτι με αμέτρητες αίθουσες, χιλιάδες αγάλματα και παλίρροιες που πλημμυρίζουν τους κάτω ορόφους, και καταγράφει μεθοδικά τον κόσμο του. Όταν εμφανίζονται ενδείξεις ότι υπάρχει κι άλλος άνθρωπος, αρχίζει να αναδύεται μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα.
• Στοιχεία έκδοσης: Συγγραφέας: Σουζάνα Κλαρκ · Μετάφραση: Αντώνης Καλοκύρης · Εκδόσεις Αίολος · 2022 · 272 σελίδες · Πρωτότυπος τίτλος: Piranesi

Τρεις συμβουλές για την πρώτη ανάγνωση

1. Αποφύγετε στην αρχή τις πολύτομες σειρές. Προτιμήστε αυτοτελή βιβλία ή μικρές σειρές, όπως τα παραπάνω.
2. Μην τρομάξετε από τα πολλά ονόματα. Στα πρώτα κεφάλαια τα τοπωνύμια και οι όροι είναι πολλά προκειμένου να μπείτε στο νόημα και το περιβάλλον της πλοκής. Αφήστε την ιστορία να κυλήσει και το νόημα ξεκαθαρίζει στην πορεία.
3. Προσέξτε τη μετάφραση. Στο φανταστικό, η απόδοση των ονομάτων και των ιδιωματισμών στα ελληνικά επηρεάζει πολύ την ευχαρίστηση της ανάγνωσης.