Το κρυμμένο μενταγιόν – Έλλη Μαζωνάκη

Η Ντονάτα είναι μια όμορφη, ατίθαση μα με τρόπους νεαρή. Είναι ορφανή και ζει στο σπίτι του θείου της φεουδάρχη Μάρκο Γκραντόνικο. Η οικογένειά της είναι ευγενείς, κατοικούν στην Κρήτη και συγκεκριμένα στον Χάνδακα τα χρόνια της ενετοκρατίας και η ίδια λατρεύει τη ζωγραφική. Στον αντίποδα βρίσκεται η Θάλεια. Είναι και εκείνη ατίθαση, είναι νηπιαγωγός και εγκυμονεί μετά από πολλές αποτυχημένες προσπάθειες. Έχει πρόσφατα χάσει τον σύζυγό της και η ψυχολογική της κατάσταση είναι αρκετά βεβαρημένη.

Η σκυτάλη θα μετατοπίζεται από τα χέρια της Ντονάτα σε εκείνα της Θάλειας, οι ζωές τους θα αναδεύονται στο μίξερ της ιστορίας και ο αναγνώστης θα αναζητά το κοινό σημείο τους μα και την αχίλλειο πτέρνα τους που θα τον οδηγήσει στα άδυτα της ψυχής τους.

…η προσπάθεια είναι σημαντική και, χωρίς προσπάθεια, δεν θα μάθουμε ποτέ το αποτέλεσμα…

Την αυλαία ανοίγει το όνειρο της Ντονάτα σχετικά με τις τοιχογραφίες, η επίσκεψη της Θάλειας στο παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου, ένα πορτραίτο όπου η εικονιζόμενη αγνοεί την ύπαρξή του, ένα πλεκτό καλάθι το οποίο δίνεται δώρο στη Ντονάτα από έναν άγνωστο έφιππο, αλλά και ένα ταξίδι για τη Σαντορίνη ξέχειλο πείσμα μα και αγωνία. Από το 1361 στο σήμερα και ξανά πίσω στον χρόνο συλλέγοντας στοιχεία και παρακολουθώντας καρέ – καρέ ιστορικά γεγονότα θα ξεδιπλωθεί ένα μπερδεμένο από ζωές κουβάρι, ένα κουβάρι ξέχειλο έρωτα, πόνο και οδύνες.

Οι γυναίκες που κρατούν γερά τα σκήπτρα πολλές φορές θα λυγίσουν, θα βασανιστούν, θα πεισμώσουν και θα θελήσουν να βρουν το απάνεμο λιμάνι είτε στη φιλόξενη αγκαλιά του αγαπημένου τους είτε στη φιλόξενη αγκαλιά του Θεού. Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, αβίαστα παραλληλίζεις τις ζωές τους, βρίσκεις πολλές διαφορές μα και ομοιότητες πέρα από τη γυναικεία τους φύση και καταλήγεις πως οι δυο τους αποτελούν ένα συνονθύλευμα συναισθημάτων, ένα κράμα δυναμισμού ικανό να αντέξει συμφορές, να αντέξει κακουχίες, να αντέξει κοινωνικές αντιξοότητες.

Ένα φλερτ θα ανθίσει κάτω από δύσκολες συνθήκες. Μια συνάντηση της Θάλειας με έναν παλιό γνώριμο θα φέρει στη ζωή της πνοή αισιοδοξίας. Η μεθόδευση της επανάστασης από τους ευγενείς, ενοχλεί τη Βενετία. Ένα πλακάκι σε δάπεδο εκκλησίας κρύβει καλά τη διαφορετικότητά του και ένα μοναστήρι χωμένο στα βουνά των Μεσελέρων αβίαστα προσφέρει στους επισκέπτες του την ψυχική γαλήνη και την ηρεμία που τόσο όλοι μας έχουμε ανάγκη.

…υπάρχει η κλίση που γίνεται κλήση…

Θα διαβάσουμε για την τέχνη της αγιογραφίας που ηρεμεί τον νου, για ένα δίλημμα το οποίο μετατοπίζεται από τις πλάτες του Φιλόθεου σε εκείνες της Θάλειας, για το ομώνυμο μενταγιόν με τη Θεοτόκο και το θείο βρέφος, αλλά και για τον στρατιώτη Αυγουστίνο που μπορεί να τρέφει αισθήματα για την Ντονάτα μα εκείνη μένει πιστή στον Αλέξιο τον επικεφαλής της επανάστασης Αγίου Τίτου.

Τα κεφάλαια του βιβλίου είναι προσιτά, η εναλλαγή των δύο ιστοριών είναι αρκετά ομαλή, οι χαρακτήρες των ηρώων καλά δουλεμένοι και το συναίσθημα κατακλύζει τα πάντα. Διλήμματα πολλά έχουν οι ήρωες του βιβλίου να αντιμετωπίσουν και μαζί τους και ο αναγνώστης ο οποίος ταλαντεύεται για το πρόσημό τους. Κοινωνικά, ηθικά αλλά και θρησκευτικά ερωτηματικά κρύβονται ανάμεσα στις λέξεις, τριβελίζουν τους κατόχους τους και οι αποφάσεις που πρέπει να υλοποιηθούν πολλές φορές τους βαραίνουν.

Λίγο πριν φτάσουμε ασθμαίνοντας στους τίτλους τέλους, ένα ταξίδι σε αμπάρι πλοίου θα δώσει τη θέση του σε ένα μπουντρούμι και το τελευταίο σε μια περιποίηση ομορφιάς, οι πρόωροι πόνοι γέννας θα ανησυχήσουν την Αμαλία που οι ενστάσεις της για μια ακόμη φορά θα πέσουν στο κενό και μια εξομολόγηση καθολικής σε ορθόδοξο ιερέα θα οδηγήσει τον τελευταίο σε ‘άνομες’ πράξεις.

Από τα βιβλία που διαβάζω, επιλέγω μια φράση που μου κίνησε το ενδιαφέρον για να την μοιραστώ μαζί σας. Από το βιβλίο της Έλλης Μαζωνάκη, ένα σύντομο βιογραφικό της οποίας θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, επέλεξα την παρακάτω:

…η απώλεια είναι μαχαίρι δίχως λαβή, όσο προσεκτικά κι αν νομίζεις ότι το χειρίζεσαι, αυτό έχει τη δύναμη να σε κατακόψει…

Δεν σας κρύβω πως πολλές φορές ζήλεψα το μοναστήρι περικυκλωμένο από γαλήνη και ηρεμία. Πόθησα να βρεθώ έστω και για λίγο στο ησυχαστήριο που η συγγραφέας είχε επιλέξει για το βιβλίο της. Κλείνοντας τα μάτια και ανοίγοντας εκείνα της ψυχής απόλαυσα την απεραντοσύνη του τοπίου και δικαιολόγησα εκείνους που δύσκολα κατάφεραν να απαγκιστρωθούν από τις δυνάμεις του.

Η δημιουργός κατάφερε να με παρασύρει με την ιστορία της, οι χαρακτήρες μου προκάλεσαν πολλά και ανάμεικτα συναισθήματα και για να είμαι ειλικρινής, το τέλος του βιβλίου διέφερε από αυτό που είχα πλάσει στο μυαλό μου. Μην περιμένετε να σας αποκαλύψω περισσότερα. Κλείνοντας θα πω πως αν και το βιβλίο ήταν ιστορικό και δεν είναι από τις πρώτες μου επιλογές, το διάβασα ευχάριστα, δεν ένιωσα να με κουράζουν τα ιστορικά του στοιχεία και οι εναλλαγές της εποχής ήταν τόσο ήπιες που πραγματικά ήταν στιγμές που ένιωθα τις δυο γυναίκες να πορεύονται πλάι – πλάι.

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου αναφέρει:

Κρήτη, 1367. Η Ντονάτα, ανιψιά του μεγάλου Βενετού φεουδάρχη του νησιού Μάρκο Γκραντόνικο, πρωτεργάτη της Επανάστασης του Αγίου Τίτου, κρύβει στο δάπεδο του ναού της Παναγίας Βρυωμένης το μενταγιόν της, μαζί με ένα χειρόγραφο που περιέχει την αφήγηση των γεγονότων της ζωής της. Η υγεία της έχει κλονιστεί ανεπανόρθωτα από τις μέρες που πέρασε στη Γαληνοτάτη, αναπολώντας τη μορφή του αγαπημένου της Αλέξιου Καλλέργη και την ευτυχισμένη ζωή που έχασε στην Κρήτη, μόλις η ιστορία άλλαξε τη μοίρα της για πάντα.

Κρήτη, σημερινή εποχή. Ο μοναχός Φιλόθεος της μονής Βρυωμένου ανακαλύπτει το κρυμμένο μυστικό της Ντονάτας, έχοντας στο πλευρό του μια γυναίκα έγκυο, μεγαλύτερή του σε ηλικία και παλιά αγαπημένη του, η οποία αποφασίζει να εγκατασταθεί στο μοναστήρι, επειδή πιστεύει ότι ο γιος της πρέπει να γεννηθεί εκεί… Ενετική Κρήτη και Γαληνοτάτη, επανάσταση και θυσιαστικός έρωτας, παρελθόν και παρόν. Άνθρωποι που διψούν να αγαπήσουν και να αγαπηθούν, που παλεύουν να ζήσουν ελεύθεροι ώστε να μπορούν να ονειρεύονται. Και εν μέσω όλων αυτών η πίστη, το καθολικό και το ορθόδοξο δόγμα, η κυριαρχία του ισχυροτέρου, το βυζαντινό κράτος που καταρρέει, και, πάνω απ’ όλα, ένα μοναστήρι απομονωμένο, γαλήνιο, έτοιμο να δεχτεί ένα καταρρακωμένο σώμα και μια πληγωμένη ψυχή.

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα του βιβλίου.

Η Έλλη Μαζωνάκη γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και κατάγεται από τη Σητεία Κρήτης. Από τα παιδικά της χρόνια τη γοήτευε ο κόσμος της λογοτεχνίας, που μπλέκει αριστοτεχνικά τη σύνθεση με την αντίθεση – στοιχεία αναπόσπαστα και της δικής της ζωής.

Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες και Θεολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ειδικεύτηκε στην Αρχαιολογία και πρόσφατα αποφοίτησε από το Τμήμα Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.

Είναι παντρεμένη, έχει δύο γιους και εργάζεται ως εκπαιδευτικός στην Ορεστιάδα Έβρου.

Στη διάρκεια των σπουδών και της επαγγελματικής της δραστηριότητας, ποτέ δεν απαρνήθηκε την κλίση της να πλάθει σαγηνευτικές ιστορίες που ξυπνούν αναμνήσεις, γεννούν σκέψεις και πυροδοτούν συναισθήματα.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο, θα βρείτε εδώ.