Συμμετοχική Δημοκρατία
Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου
Κριτήριο Αξιολόγησης
–
Κείμενο I: Ομιλία του Προέδρου της Βουλής, Κων/νου Τασούλα, στη «Βουλή των Εφήβων»
Θα ήθελα τώρα να σας λύσω την απορία, αν τα καταφέρω, τι σχέση έχει αυτό το γράμμα που άφησα μπροστά στον καθένα. Η μία φωτογραφία είναι ένας Κούρος, ένας έφηβος δηλαδή, που βρέθηκε στη Βοιωτία, έργο του 520 π.Χ. Στην άλλη μεριά της σελίδας είναι ένα πανέμορφο άγαλμα που βρίσκεται στο Μουσείο της Ακροπόλεως. Είναι ο Παις του Κριτίου, ο έφηβος του Κριτίου, το παιδί του Κριτίου.
Έχουμε, λοιπόν, δύο έργα τέχνης τα οποία απέχουν μεταξύ τους μόλις 40 χρόνια. Ο Κούρος υπολογίζεται ότι φτιάχτηκε το 520 και ο Παις του Κριτίου φτιάχτηκε το 480 π.Χ. Και τι σχέση έχει αυτό με το πρόγραμμα της Βουλής των Εφήβων που καλλιεργεί τη συμμετοχή, αυτό που τώρα μόλις κάνατε, άρα την ευθύνη, άρα την προεργασία, για να αναλάβετε ως πολίτες «εις των ιδεών την πόλη», που λέει και ο ποιητής, αύριο τις δικές μας θέσεις και ακόμη σπουδαιότερες;
Προσέξτε: Τα λίγα χρόνια που χωρίζουν αυτά τα δύο έργα, τα μόλις 40 χρόνια, σε πυκνότητα γεγονότων και αλλαγής στην τέχνη την αρχαία ξεπερνούν τον αιώνα και όχι τα 40 μόλις χρόνια. Δείτε τον Κούρο, τον κάπως ακίνητο με γεωμετρικά χαρακτηριστικά, με ένα ευδιάκριτο εντονότατο χαμόγελο και συγκρίνετε τα χαμόγελά τους, το χαμόγελο του Κούρου που είναι εμφανές και το απολύτως διακριτικό, σεμνό, σχεδόν αδιόρατο χαμόγελο του Παιδιού του Κριτίου, με την πλαστικότητα της κίνησης το Παιδί του Κριτίου, σε αντίθεση με τον ατρεμή, που δεν τρέμει, δηλαδή, -να, λοιπόν, γιατί είναι ωραία η γλώσσα μας-, αταλάντευτο χαρακτήρα του Κούρου.
Γιατί, λοιπόν, ο Παις του Κριτίου έχει συγκρατημένο αδιόρατο χαμόγελο, ενώ ο Κούρος και όλη η αρχαϊκή τέχνη έχει χαρακτηριστικό το έντονο, όπως λέγεται από τους αρχαιολόγους, «αρχαϊκό μειδίαμα»;
Θα σας διαβάσω ένα άρθρο που μου είχε κάνει εντύπωση και το έχω κρατήσει από το 1993. Το έγραψε η κ. Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, καθηγήτρια της Ιστορίας της Τέχνης. Το έγραψε στο «ΒΗΜΑ» Κυριακή 17 Ιανουαρίου 1993.
«Ο Παις του Κριτίου… αισθητοποιεί με τρόπο συμβολικό μία επανάσταση στην ιστορία του πολιτισμού που δεν έχει προηγούμενο. Ο «Ωραίος Έφηβος» διεκδικεί ένα παγκόσμιο πρωτείο. Μας δίνει την παραδειγματική εικόνα του πρώτου ελεύθερου πολίτη της νεαρής Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Η συνείδηση της ευθύνης για τον ρόλο που τον αναμένει σε λίγους μήνες ή σε έναν χρόνο στην Αγορά, στην Εκκλησία του Δήμου, στο Βουλευτήριο… αυτή η συνείδηση της ευθύνης δεν είναι ο μόνος λόγος που ερμηνεύει τη σοβαρότητά του». Το σεμνό και διακριτικό χαμόγελό του, που διαδέχεται το ακτινοβόλο γέλασμα του «Κούρου» είναι γιατί αναλογίζεται την ευθύνη που τον περιμένει αναλαμβάνοντας ως πολίτης το μέλλον της πατρίδας του στα χέρια του!
Φυσικά, οι ερμηνείες δεν είναι μονοσήμαντες, αλλά επειδή μιλήσαμε για δικαιώματα και υποχρεώσεις, επειδή μιλήσαμε για συμμετοχή, αυτό που σας αναμένει αύριο, θα ήθελα να μοιραστείτε μαζί μου αυτή τη γοητευτική ερμηνεία που έγραψε η κυρία Λαμπράκη, ότι ο λόγος που αυτό το χαμόγελο είναι συγκρατημένο είναι γιατί αντικρίζει αυτός ο έφηβος τη γοητεία της ευθύνης, τη μεγαλύτερη γοητεία που ένας πολίτης σε μία δημοκρατία μπορεί να απολαύσει!
[Πρακτικά «Βουλής των Εφήβων», Σύνοδος ΚΔ΄ 2019-2020]
Για να δείτε ολόκληρο το κριτήριο κλικ εδώ!
Για να δείτε όλα τα κριτήρια αξιολόγησης κλικ εδώ!
–
