«Όταν θέλεις κάτι, υπάρχει πάντα ένα τίμημα…»

Ντέμπι Χάουελς:

Η εξαφάνιση της Ρόζι Άντερσον

Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ

–

γράφει ο Άγγελος Πετρουλάκης

–

Η Ντέμπι Χάουελς (όπως διαβάζουμε στο ‘‘αφτί’’ του εξωφύλλου) είναι ανθοκόμος και το «Η εξαφάνιση της Ρόζι Άντερσον» είναι το πρώτο της μυθιστόρημα. Ο εκδότης το χαρακτηρίζει ως «αστυνομικό μυθιστόρημα». Όμως, όχι. Γιατί πρόκειται για τραγωδία, μια σύγχρονη τραγωδία, με την αναβίωση της Μήδειας. Είναι ένα μυθιστόρημα που ανήκει στον χώρο τού ψυχολογικού δράματος. Η διαφορά του με την αρχαία τραγωδία έγκειται στο ότι σ’ αυτό είναι εμφανής η απουσία θεού. Όμως τα πρόσωπα που πάσχουν, αλλά κι εκείνα που δρουν, έρχονται αντιμέτωπα με τον εαυτό τους όπως έρχονται και στις κλασικές τραγωδίες. Βέβαια, η Χάουελς δεν είναι Ευριπίδης ή Σέξπιρ. Είναι μια νέα Αγγλίδα συγγραφέας που καταπιάνεται μ’ ένα θέμα σκληρό, φέρνοντας τον αναγνώστη μπροστά σε μια πραγματικότητα που την καλλιεργεί (εν μέρει) ο σύγχρονος τρόπος ζωής.

Ο κύριος άξονας του μυθιστορήματος φτάνει στο έγκλημα όχι για λόγους κοινωνικής ντροπής, αλλά για να κρατήσει ζωντανή μια σχέση έρωτα, που είναι κατά βάθος ολέθρια σχέση. Χωρίς, όμως, αυτή τη σχέση παύει να υφίσταται ως προσωπικότητα. Ζει μέσα από αυτή τη δηλητηριασμένη σχέση, έχοντας εκμηδενίσει τον εαυτό της.

Το μυθιστόρημα εξελίσσεται σε δυο άξονες. Ο ένας αφορά την αφήγηση μιας γυναίκας, που ως φίλη παρακολουθεί αυτό το δράμα, εμπλεκόμενη στη ροή τής υπόθεσης. Είναι η Κέιτ, μια γυναίκα απλή ως προς την αντίληψή της για τη ζωή, εκπαιδεύτρια αλόγων, ταυτισμένη με τη φύση και ικανή να παίρνει χαρά από τα λίγα. Αυτή η γυναίκα γνωρίζει τα όριά της και πασχίζει να κατανοεί τις ιδιαιτερότητες του άλλου, είτε αυτός ο άλλος είναι η κόρη της, είτε ο σύζυγος, είτε μια φίλη.

Ο άλλος αφορά το θύμα. Είναι το άυλο πρόσωπο που επινοείται από τη συγγραφέα προκειμένου να φωτίσει τη μυστική ζωή μιας οικογένειας, όσα δηλαδή υπάρχουν κάτω από τις καλογυαλισμένες επιφάνειες. Είναι η Ρόζι Άντερσον, η πρωτότοκος κόρη μιας οικογένειας, που επιθυμεί να ‘‘λάμπει’’. Η 18χρονη Ρόζι εντοπίζεται δολοφονημένη σε δάσος κοντινό τών σπιτιών τών δυο οικογενειών. Η Ρόζι ήταν φίλη τής Γκρέις, κόρης τής Κέιτ, και αγαπούσε τα άλογα. Αυτός ήταν ο λόγος που ανάμεσα στη Ρόζι και στην Κέιτ είχε αναπτυχθεί μια αμοιβαία συμπάθεια και μια αμοιβαία εμπιστοσύνη.

Ενδιάμεσα των αφηγήσεων της Κέιτ και της Ρόζι, η συγγραφέας παρεμβάλλει σύντομες αφηγήσεις τής μικρότερης αδελφής τής Ρόζι, της Ντελφίν. Οι αφηγήσεις των δυο κοριτσιών θα φωτίσουν μια ταραγμένη παιδική ηλικία, με αφόρητες καταπιέσεις, που καθηλώνει τον αναγνώστη, προβληματίζοντάς τον έντονα.

Οι αφηγήσεις των τριών αυτών προσώπων συνθέτουν το σκληρό ψυχολογικό δράμα που έχει ως αντικείμενό της η μυθοπλασία.

Η Κέιτ δεν είναι αστυνομικός, ούτε προσπαθεί να εξιχνιάσει το έγκλημα. Θέλει όμως να κατανοήσει τα πρόσωπα γύρω της και να μάθει ποιο είναι το πρόσωπο που αφαίρεσε τη ζωή τής μικρής της φίλης. Παράλληλα προσπαθεί να συμπαρασταθεί στη μητέρα τής Ρόζι, την Τζο, αντιλαμβανόμενη πως κάτω από την αστραφτερή ζωή της, κρύβεται μια γυναίκα ιδιαίτερα καταπιεσμένη, που υπομένει τις βιαιοπραγίες ενός ανάλγητου συζύγου, βιαιοπραγίες που βιώνουν και οι δυο κόρες τής οικογένειας.

Η Κέιτ, επίσης, δεν είναι ψυχολόγος. Όμως ερμηνεύει τη ζωή με διάθεση αγάπης, κάτι που έμαθε από τη φύση και από τη σχέση της με τα άλογα.

«Όσα συνέβησαν με κάνουν να σκεφτώ τα όρια που όλοι χαράζουμε στις ζωές μας, ανάμεσα στο σωστό και το λάθος, το καλό και το κακό, την αγάπη και το μίσος, ένα είδος ηθικής πυξίδας…», αποφαίνεται η Κέιτ.

Δίπλα στην Κέιτ, οι δυο αδελφές τής γειτονικής οικογένειας νιώθουν ασφαλείς. Βρίσκουν εκείνο που τους λείπει, την κατανόηση και την αγάπη. Βρίσκουν την απλότητα των πραγμάτων και την ελευθερία που δίνει νόημα στη ζωή. Η γραφή τής Χάουελς διακρίνεται από απόλυτη τρυφερότητα όταν αναφέρεται σ’ αυτόν τον σημαντικό παράγοντα που κατέχει τόσο κρίσιμο ρόλο στην παιδική ηλικία.

Αφήνω τον αναγνώστη να παρακολουθήσει την πορεία των προσώπων μέσα στη μυθοπλασία, για να μην αφαιρέσω την έκπληξη, αποκαλύπτοντας περισσότερα. Δεν θα απογοητευθεί και σίγουρα θα σχηματίσει την εντύπωση πως διάβασε ένα καλό βιβλίο, που του πρόσφερε αρκετά…