Ο άνθρωπος, προέκταση της οθόνης

Η Μεταμόρφωση του Εξαρτώμενου

Ένα πρωί, ξυπνώντας από ανήσυχα όνειρα γεμάτα αδιάβαστα email και ειδοποιήσεις που περίμεναν απάντηση, ο Γκρέγκορ Σάμσα δεν βρέθηκε μεταμορφωμένος σε γιγάντιο έντομο. Του συνέβη κάτι χειρότερο για τα σημερινά δεδομένα, είχε γίνει μια συσκευή με μπαταρία στο 14% και αποθηκευτικό χώρο γεμάτο μέχρι το χείλος. Δεν υπήρχε χώρος πια ούτε για μια selfie! Η οικογένεια του Σάμσα, τουλάχιστον είχε την ευγένεια(!) να τρομάξει. Σήμερα θα του έλεγαν να βάλει το κινητό στη φόρτιση και να κατέβει να φάει. Εκείνος δεν θα ανησυχούσε ούτε για το καβούκι στην πλάτη του. Πρώτα θα έψαχνε πρίζα!

Η ψηφιακή αποτοξίνωση είναι ο ορισμός της καφκικής ειρωνείας. Κατεβάζουμε μια εφαρμογή που μας θυμίζει να μην κοιτάμε το κινητό και στη συνέχεια μας στέλνει μια ειδοποίηση που μας συγχαίρει επειδή μείναμε δεκαπέντε λεπτά μακριά από την οθόνη. Αμέσως μετά ανοίγουμε το email για να διαβάσουμε ένα newsletter με θέμα «Πτώση τιμών και απίστευτες προσφορές το Σαββατοκύριακο!». Το χειρότερο είναι ότι ξέρουμε πολύ καλά τι κάνουμε. Λέμε «θα το κοιτάξω μόνο για ένα λεπτό» και σηκώνουμε το κεφάλι μισή ώρα αργότερα, με κόκκινα μάτια, χωρίς να θυμόμαστε τι θέλαμε να δούμε. Στο μεταξύ έχουμε παρακολουθήσει δώδεκα γάτες να πέφτουν από τραπέζια, δύο συνταγές που δεν θα μαγειρέψουμε ποτέ και τον καβγά δύο αγνώστων για το αν ταιριάζει ο ανανάς στην πίτσα. Το κινητό το είχαμε πάρει για να δούμε τι ώρα παίζει η ταινία. Η ταινία είχε αρχίσει από ώρα και κοντεύει να τελειώσει!

Ο Όργουελ φαντάστηκε μια συσκευή που μας παρακολουθεί αδιάκοπα για λογαριασμό του Μεγάλου Αδελφού. Δεν υπολόγισε ότι κανένα καθεστώς δεν θα χρειαζόταν να μας εξαναγκάσει σε παρακολούθηση αφού θα παραδίδαμε αυτοθέλητα την ιδιωτικότητά μας πατώντας «Αποδοχή όλων». Τώρα πια πληρώνουμε μόνοι μας μηνιαία συνδρομή για να μας μαλώνει ένα έξυπνο ρολόι επειδή καθόμαστε εδώ και πενήντα τέσσερα λεπτά. Ο Μεγάλος Αδελφός δεν χρειάζεται να μας παρακολουθεί, το ρολόι έχει ήδη στείλει αναφορά για τους παλμούς μας από τη στιγμή που είδαμε το μήνυμα του προϊσταμένου… Και η κοινωνική ζωή έχει μετακομίσει στην οθόνη. Σε μια παρέα στο καφενείο, ο καθένας κοιτάζει το δικό του κινητό και όποιος τολμήσει να σηκώσει το κεφάλι αντιμετωπίζεται με συμπόνια. Φωτογραφίζουμε το πιάτο πριν το φάμε για να προλάβει να μαζέψει τα «μου αρέσει» όσο είναι ακόμη ζεστό και δεν μας ενοχλεί που το φαγητό κρυώνει στον βωμό της δημοσιότητας. Τις διακοπές τις θυμόμαστε από τις φωτογραφίες, επειδή το ηλιοβασίλεμα το είδαμε μέσα από τον φακό.

Στον Μπράντμπερι τα βιβλία καίγονταν. Στον Χάξλεϋ δεν χρειάστηκε να καούν αφού κανείς δεν είχε όρεξη να τα διαβάσει. Εμείς πηγαίνουμε προς τον δεύτερο δρόμο. Κανείς δεν μας απαγορεύει να διαβάσουμε ένα βιβλίο ή να κάνουμε μια βόλτα στην πλατεία χωρίς κινητό. Όμως, αν δεν κάνουμε check-in ή δεν καταγράψουμε τα βήματα στην εφαρμογή, μας τρώει η υποψία ότι η βόλτα δεν έγινε ποτέ. Ο Σάμσα, πάντως, είχε το πλεονέκτημα να καταλάβει αμέσως ότι κάτι είχε αλλάξει. Έβλεπε τα πολλά πόδια του και δεν είχε περιθώριο για παρερμηνείες. Εμείς δεν βλέπουμε τίποτα ασυνήθιστο γιατί ο καθρέφτης μας είναι μια οθόνη και δείχνει πάντα το καλύτερο προφίλ μας. Όταν τελειώνει η μπαταρία, μας πιάνει πρώτα πανικός, ύστερα μια παράξενη ησυχία και, αν είμαστε τυχεροί, θυμόμαστε για λίγο ποιοι είμαστε. Συνήθως μέχρι να βρούμε φορτιστή.