Στη νότια Αμερική του 1935 ένα νεαρό κορίτσι κι ο μεγαλύτερος αδερφός της προσπαθούν να καταλάβουν τον κόσμο. Μέσα από την αφήγηση της μικρής Σκάουτ που διαρκεί για περίπου τριάμισι χρόνια και περιλαμβάνουν τα δικά της ώριμα παιδικά και του αδερφού της Τζεμ τα προεφηβικά, η μικρή αφηγήτρια μας ταξιδεύει στον δικό της μικρόκοσμο του Μέηκομπ, μιας μικρής περιοχής της Αλαμπάμα.
Τα περιορισμένα γεωγραφικά όρια της περιοχής αυτής δεν περιορίζουν καθόλου τον πλούτο θεμάτων που συνεχώς ξεφυτρώνουν μπροστά στα αθώα μάτια της νεαρής πρωταγωνίστριας. Ο οικειοθελής εγκλεισμός του γείτονά τους στο σπίτι του, πριν ακόμα γεννηθεί η Σκάουτ, γίνεται η αφορμή για να δημιουργήσουν τα δύο αδέρφια τρομακτικές ιστορίες και να συμπαρασύρουν σε αυτό το παιχνίδι και τον περιστασιακό τους καλοκαιρινό γείτονα, φίλο και συνομήλικα Ντόιλ. Η παιδική τους περιέργεια τους ωθεί να περιδιαβαίνουν γύρω από το σπίτι του αινιγματικού Μπου Ράντλεϋ αλλά ποτέ δεν τολμούν να μπουν μέσα. Ακόμα και όταν ο Τζεμ, ο μεγάλος αδερφός, καλείται να απαντήσει σε μια πρόκληση και να καταπατήσει την αυλή των γειτόνων του, τρέχει με τέτοια ταχύτητα που δεν προλαβαίνει να διακρίνει και πολλά.
Κάπως έτσι κυλούσαν τα καλοκαίρια της Σκάουτ, πότε παίζοντας, πότε επιδιώκοντας να ενοχλήσουν τόσο τον άγνωστο γείτονά τους και να τον αναγκάσουν να τους αποκαλυφθεί και πότε τρώγοντας νόστιμα κέικ με τη γειτόνισσά τους και πότε τιμωρημένη για κάποια σκανδαλιά που είχε σκαρφιστεί. Ωσεί παρών σε κάθε της εγχείρημα, σχεδόν σε κάθε της σκέψη, είναι ο πατέρας της, ο δικηγόρος Άτικους που με την διακριτική του παρουσία και τις συνεχείς νουθεσίες του έχει καταφέρει να τρυπώσει στο υποσυνείδητο των παιδιών του και να τους καθοδηγεί σε κάθε τους στιγμή.
Ο Άτικους δεν είναι ο κλασικός βαρύθυμος πατέρας της εποχής που γυρνάει από τη δουλειά και αδιαφορεί για τα παιδιά του. Δεν είναι ο αυστηρός πατέρας που θα επιβληθεί με φωνές και χτυπήματα στη νεανική ξεγνοιασιά. Δεν είναι ο μέσος άνθρωπος που θα συμπαρασυρθεί με το κύμα μόνο και μόνο για να είναι μέλος της μικρής κοινωνίας τους. Ο Άτικους είναι ένα υπόδειγμα πατέρα ακόμα και για τα σημερινά δεδομένα. Πιστός στις ικανότητές του, έντιμος και ανθρωπιστής, προχωράει με το κεφάλι ψηλά ακόμα και όταν ο πιο αχρείος του χωριού τον φτύνει στη μέση του δρόμου γιατί υπερασπίστηκε έναν αθώο μαύρο που τον κατηγορούσαν για βιαστή. Ακόμα και όταν όλη η πόλη στράφηκε εναντίον του ο Άτικους δεν δίστασε στιγμή να κάνει το πρέπον. Ζήτησε από τα παιδιά του κατανόηση και υπομονή και προχώρησε στο βαρύ του καθήκον.
Η Χάρπερ Λη, η συγγραφέας του κλασικού πλέον αυτού βιβλίου, μέσα από τα μάτια και το στόμα της μικρής Σκάουτ, χρησιμοποιεί απλό λεξιλόγιο που εκφράζουν τις ειλικρινής σκέψεις ενός παιδιού. Μέσα από τις –ακόμα και καμιά φορά ανόητες- ερωτήσεις της μικρής ο αναγνώστης λαμβάνει απαντήσεις που του δίνουν μία καινούρια οπτική των πραγμάτων. Η συγγραφέας καταπιάνεται με πολλά καίρια ζητήματα που δυστυχώς παραμένουν ανεξίτηλα και άλυτα ακόμα και σήμερα. Ρατσισμός, ξενοφοβία, αστική εγωπάθεια είναι μερικά από τα θέματα που θίγει. Η ελπίδα όμως ξεπροβάλλει όταν κάπου προς το τέλος της ιστορίας η συμπεριφορά του Τζεμ ομοιάζουσα αυτή του πατέρα του, βάζει τέλος σε κάθε παιδαγωγική αμφισβήτηση του Άτικους και γεννάει την ελπίδα ότι οι άνθρωποι που είναι ειλικρινείς αρχικά με τον εαυτό τους και μετά με τους υπόλοιπους διαιωνίζουν την καλοσύνη τους και την ευγένειά τους και γίνονται παράδειγμα προς μίμηση για όλους.

_

γράφει η Άννα Αρτατούγη