Αρχική › Γλώσσα

ΓλώσσαΓλωσσικές απορίες

10 συχνά ορθογραφικά και γλωσσικά λάθη που κάνουμε καθημερινά – Ποιο είναι το σωστό;

21.11.2026FacebookX

Γλωσσική απορία

Η απάντηση ακολουθεί ↓

Η ελληνική γλώσσα είναι ζωντανή, πλούσια, αλλά και γεμάτη μικρές «παγίδες» που εμφανίζονται καθημερινά σε μηνύματα, emails, αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα, ακόμη και σε επίσημα έγγραφα. Η σύγχυση μεταξύ φωνητικά όμοιων λέξεων, οι επιρροές από την αρχαία ελληνική και η ταχύτητα της πληκτρολόγησης οδηγούν σε λάθη που επαναλαμβάνονται τόσο συχνά, ώστε μοιάζουν σωστά.

Ακολουθούν 10 από τα πιο συνηθισμένα ορθογραφικά, μορφολογικά και συντακτικά λάθη, μαζί με την απλή εξήγησή τους.

1. Παρεμπιπτόντως (και όχι παρεπιπτόντως)

  • Το λάθος: Παρεπιπτόντως, αύριο θα βρέξει.
  • Το σωστό: Παρεμπιπτόντως, αύριο θα βρέξει.
  • Γιατί: Η λέξη προέρχεται από την πρόθεση παρά + εν + πίπτω. Το ν του εν μπροστά από το π μετατρέπεται σε μ (παρεμπίπτω).

2. Συγγνώμη (και όχι συγνώμη)

  • Το λάθος: Ζητώ συγνώμη για την καθυστέρηση.
  • Το σωστό: Ζητώ συγγνώμη για την καθυστέρηση.
  • Γιατί: Προέρχεται από το συν + γνώμη. Το ν μπροστά από το γ τρέπεται σε γ (συγγνώμη, όπως συγγραφέας, συγγενής).

3. Καταρχάς vs Καταρχήν (Διαφορετική σημασία!)

  • Η παγίδα: Οι δύο λέξεις δεν είναι συνώνυμες.
  • Το σωστό:
    • Καταρχάς σημαίνει «πρώτα απ’ όλα, στην αρχή» (π.χ. Καταρχάς, ας δούμε τα δεδομένα).
    • Καταρχήν σημαίνει «σε γενικές γραμμές, επί της αρχής» (π.χ. Συμφωνώ καταρχήν με την πρόταση, αλλά διαφωνώ στις λεπτομέρειες).

4. Εξαρχής / Εξάλλου / Εξαιτίας (Μία λέξη!)

  • Το λάθος: Εξ’ αρχής, εξ’ άλλου, εξ’ αιτίας.
  • Το σωστό: Εξαρχής, εξάλλου, εξαιτίας (γράφονται μονολεκτικά και χωρίς απόστροφο).
  • Γιατί: Όταν η πρόθεση εκ/εξ ενώνεται με τη λέξη που ακολουθεί και σχηματίζει επίρρημα ή πρόθεση, γράφεται ως μία λέξη. Αντίθετα, γράφουμε χωριστά τις εκφράσεις εξ ολοκλήρου, εξ ορισμού, εξ επαφής.

5. Αλλεπάλληλος (και όχι αλεπάλληλος)

  • Το λάθος: Δέχτηκε αλεπάλληλα τηλεφωνήματα.
  • Το σωστό: Δέχτηκε αλλεπάλληλα τηλεφωνήματα.
  • Γιατί: Προέρχεται από το ἄλλος + ἐπ’ + ἄλλον (ο ένας πάνω στον άλλον). Διατηρεί τα δύο λ της λέξης άλλος.

6. Ανέκαθεν (και όχι από ανέκαθεν)

  • Το λάθος: Από ανέκαθεν έτσι γινόταν.
  • Το σωστό: Ανέκαθεν έτσι γινόταν.
  • Γιατί: Η κατάληξη -θεν δηλώνει ήδη το «από» (από παλιά, από την αρχή). Το «από ανέκαθεν» είναι πλεονασμός (σαν να λέμε «από από παλιά»). Το ίδιο ισχύει και για το μακρόθεν ή εντεύθεν.

7. Ό,τι vs Ότι (Το κόμμα που αλλάζει το νόημα)

  • Το σωστό:
    • Ό,τι (με κόμμα) σημαίνει «οτιδήποτε» (π.χ. Πάρε ό,τι θέλεις).
    • Ότι (χωρίς κόμμα) είναι ειδικός σύνδεσμος και σημαίνει «πως» (π.χ. Μου είπε ότι θα αργήσει).

8. Παρών – Παρούσα – Παρόν

  • Το λάθος: Ήταν παρόν στη συνάντηση (για άνδρα) / Το παρών έγγραφο.
  • Το σωστό:
    • Αρσενικό: Ο παρών (Ήταν παρών στη συνάντηση).
    • Θηλυκό: Η παρούσα (Ήταν παρούσα).
    • Ουδέτερο: Το παρόν (Το παρόν έγγραφο, προς το παρόν).

9. Απαθανατίζω (και όχι αποθανατίζω)

  • Το λάθος: Ο φωτογράφος αποθανάτισε τη στιγμή.
  • Το σωστό: Ο φωτογράφος απαθανάτισε τη στιγμή.
  • Γιατί: Το απαθανατίζω (α στερητικό + ἀθάνατος) σημαίνει κάνω κάποιον αθάνατο, τον διατηρώ στη μνήμη.

10. Ανταπεξέρχομαι vs Αντεπεξέρχομαι

  • Το σωστό: Και οι δύο τύποι γίνονται πλέον αποδεκτοί στη σύγχρονη χρήση, ωστόσο ο ετυμολογικά ορθός τύπος (από το αντί + επί + εξέρχομαι) είναι αντεπεξέρχομαι (και στον αόριστο αντεπεξήλθε).

Συνοπτικός πίνακας γρήγορης αναφοράς

ΛάθοςΣωστόΒασικός κανόνας
παρεπιπτόντωςπαρεμπιπτόντωςεν + πίπτω → εμπίπτω
συγνώμησυγγνώμησυν + γνώμη → συγγνώμη
καταρχήν αντί για καταρχάς (και αντίστροφα)καταρχάς = πρώτα απ’ όλα, καταρχήν = σε γενικές γραμμέςΔεν είναι συνώνυμες
εξ’ αρχής / εξ’ άλλουεξαρχής / εξάλλουΜία λέξη, χωρίς απόστροφο
αλεπάλληλοςαλλεπάλληλοςάλλος + επ’ + άλλον (δύο λ)
από ανέκαθενανέκαθενΗ κατάληξη -θεν σημαίνει «από»
ότι αντί για ό,τι (και αντίστροφα)ό,τι = οτιδήποτε, ότι = πωςΤο κόμμα αλλάζει το νόημα
το παρών ή ήταν παρόν (για άνδρα)ο παρών, η παρούσα, το παρόνΤο γένος καθορίζει τον τύπο
αποθανατίζωαπαθανατίζωα + αθάνατος (κάνω αθάνατο)
ανταπεξέρχομαι (πλέον αποδεκτό)αντεπεξέρχομαιαντί + επί + εξέρχομαι
Γλωσσικές απορίεςΌλες οι απορίες με σύντομη απάντηση, αναζήτηση και τεστΔείτε τις →

Η ιστοσελίδα τοβιβλίο.net είναι δωρεάν για όλους. Αν σας αρέσει, μπορείτε να τη στηρίξετε.

Δωρεά
ΓλώσσαΠερισσότερο υλικό για τη Γλώσσα Στην κατηγορία Γλώσσα θα βρείτε όλα τα άρθρα και τα κριτήρια αξιολόγησης για τη Γλώσσα της Γ΄ Λυκείου.Δείτε όλο το υλικό →
GoogleΠροσθέστε το τοβιβλίο.net ως προτιμώμενη πηγήΔείτε τα άρθρα μας πιο συχνά στα αποτελέσματα και στις προτάσεις της Google.Προσθήκη

Μείνετε ενημερωμένοι

Διαλέξτε τι θέλετε να λαμβάνετε στο email σας. Χωρίς ανεπιθύμητη αλληλογραφία, με διαγραφή με ένα κλικ.

1η και 3η Παρασκευή του μήνα

Ενημερωτικό δελτίο

Οι νέες κριτικές, τα ποιήματα και τα κείμενα του τοβιβλίο.net σε μία σύνοψη.

Με κάθε νέο διαγωνισμό

Λογοτεχνικοί διαγωνισμοί

Μάθετε πρώτοι για κάθε νέο λογοτεχνικό διαγωνισμό και τις προθεσμίες του.

Κάθε Παρασκευή

Προσφορές των εφημερίδων

Όλες οι προσφορές των εφημερίδων του Σαββατοκύριακου συγκεντρωμένες.

Κι άλλες γλωσσικές απορίες

Όλες