–

γράφει η Βάλια Καραμάνου

–

Ας πούμε μια πικρή για πολλούς αλήθεια: συγγραφέας γεννιέσαι, δεν γίνεσαι. Φυσικά καλός συγγραφέας γίνεσαι μόνο μέσα από διαρκή τριβή και αδιάκοπη εργασία. Όμως αν δεν έχεις μέσα σου το «μικρόβιο», δεν γίνεται τίποτα. Στην αντίθετη περίπτωση, σαφώς μπορείς να γράψεις κάτι καλό, ευχάριστο, λυτρωτικό και μάλιστα είναι μια άριστη άσκηση του μυαλού και της ψυχής, αλλά συγγραφέας – και δη λογοτέχνης!- δεν είσαι. Όπως ακριβώς μπορείς να μάθεις ένα μουσικό όργανο, να ζωγραφίσεις έναν πίνακα, να χορέψεις όποιον χορό θέλεις, αλλά δεν θα γίνεις Νουρέγιεφ, Πικάσο ή Μότσαρτ. Όσο και να προσπαθήσεις, ακόμα και αν βάλεις όλο σου το είναι μέσα σ’ αυτήν την διαδικασία, ακόμα και αν θυσιάσεις την προσωπική σου ζωή χάριν αυτής της ενασχόλησης (ναι, το ακούσαμε κι αυτό!) δεν μπορείς να γίνεις σαν αυτούς που προανέφερα. Και ούτε χρειάζεται κιόλας για την προσωπική σου ευτυχία. Γιατί πολύ απλά όλοι είμαστε κάπου καλοί, όχι απαραίτητα σε μια μορφή Τέχνης, όσο και να την αγαπάμε. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θ’ ασχοληθούμε μαζί της για την ευχαρίστησή μας, απλά δεν θα ονειρευόμαστε «δάφνες» και κάτι που τελικά δεν είμαστε. Αν το συνειδητοποιήσουμε αυτό θα είμαστε περισσότερο ευτυχισμένοι στην καθημερινότητά μας. Φυσικά μπορούμε να ασχοληθούμε με ό,τι αγαπάμε, αρκεί να μην βαυκαλιζόμαστε ότι γίναμε «βασιλείς» του είδους.

Και κάτι ακόμα: το διάβασμα, με τα πολλαπλά οφέλη του, από μόνο του δεν μπορεί να τελειοποιήσει κάτι που δεν υφίσταται εξ αρχής. Συγγραφέα δεν σε κάνει ούτε η μελέτη, ούτε οι διασυνδέσεις. ‘Η μήπως όχι;

Στο πλαίσιο αυτής της ιδέας λοιπόν φυτρώνουν σαν μανιτάρια τα λεγόμενα «σεμινάρια δημιουργικής γραφής» που υπόσχονται καριέρες και Best sellers. Υπάρχουν άραγε αυτοί οι «μονόκεροι» την εποχή που και οι πιο εμπορικοί εκδοτικοί οίκοι τυπώνουν πλέον λιγότερα από 500 αντίτυπα την φορά (άσχετα με τις χιλιάδες, εκατομμύρια που αναγράφουν στα εξώφυλλα);

Και εξηγούμαι άμεσα: δεν είναι άσχημη ιδέα η δημιουργική γραφή- το αντίθετο- είναι μια όμορφη ενασχόληση μιας παρέας να πειραματίζεται μέσα από την συγγραφή και ωφελεί σε πολλαπλά επίπεδα, πνευματικά και ψυχικά. Το άσχημο είναι πως- προκειμένου να καρπωθούν κάποιοι κέρδη (είτε από τα ευρώ των συμμετοχών, είτε από την προβολή του έργου τους) υπόσχονται ότι θα σας μετατρέψουν σε άλλους Τόμας Μαν ως δια μαγείας! Και το χειρότερο: όλοι μας θέλουμε το παραμύθιασμα…

Ας επισημάνω λοιπόν μερικά σημεία προσοχής για κάθε ενδιαφερόμενο:

• Ποιος είναι αυτός που κάνει τα σεμινάρια; Ποια η βιβλιογραφία του; Τι έχει εκδώσει και που; Θέλετε πραγματικά να γράφετε σαν αυτόν; Συχνά, δημοφιλή πρόσωπα αποφέρουν κέρδη αποκλειστικά στους φορείς που τους στηρίζουν και όχι σε εσάς.
• Σας τάζουν best seller; Σε ποιον εκδοτικό, τι διανομή έχει για να το πετύχει αυτό; Τελευταία, είδα διαφήμιση ενός εργαστηρίου υπό την αιγίδα εκδοτικού που τα βιβλία του υπάρχουν μόνο στο βιβλιοπωλείο του και όμως διατυμπανίζει ότι οι ενδιαφερόμενοι θα γίνουν γνωστοί πανελληνίως, για να μην πω διαγαλαξιακώς.
• Να έχετε γερό στομάχι, γιατί συνήθως οι λέσχες, τα σεμινάρια είναι κλειστοί κύκλοι με συγκεκριμένους ευνοούμενους. Τι σημαίνει αυτό; Πως ό,τι και να γράψετε θα δείτε τα ίδια ονόματα να προβάλλονται συνήθως με μετριότατα κείμενα και εσείς θα είστε απλά θεατές, χωρίς να αποκομίζετε τίποτα ωφέλιμο. Συχνά βλέπουμε σε συλλογικά πονήματα ονόματα μιας «παρέας» που επαναλαμβάνονται σαν λούπα σε κάθε εργαστήριο ή διαγωνισμό.

Και ποια είναι η λύση λοιπόν; Αν είστε πραγματικός συγγραφέας, μην ανησυχείτε. Γράφετε αδιάκοπα, διαβάζετε και ακούστε τις υποδείξεις του εκδότη και του επιμελητή σας για να βελτιώνεστε. Πιστέψτε με, έχετε κοινά συμφέροντα με αυτούς και δεν χρειάζεστε κανένα εργαστήριο συγγραφής. Προτιμήστε λοιπόν την διαγραφή, εκτός αν θέλετε να περάσετε ευχάριστα την ώρα σας κάνοντας ένα χόμπι. Ακόμα καλύτερα, γιατί δεν δημιουργείτε εσείς ένα ανάλογο εργαστήριο ώστε να καρπωθείτε προσωπικά τα οφέλη; Σκεφτείτε το!