Ελευθερία σημαίνει

Η φωνή του αξιόπιστου και έμπειρου γιατρού της Μαρίας ηχεί δυνατή και ξεκάθαρη, σαν κατακλείδα, μετά από την εξέτασή της ασθενούς:

«Ποιος σε εμποδίζει να φύγεις;»

«Την πρώτη φορά έφυγα και ουρλιάζω ακόμη.
Τη δεύτερη φορά φεύγω και το έργο το έχω ξαναδεί.»

«Δεν είναι δα και τόσο μεγάλος ο πόνος, όπως άλλωστε με καθοδήγησε ο γιατρός μου», μονολογεί η Μαρία, απευθυνόμενη στον κανένα. Ή απευθυνόμενη σε όλα τα αγαπημένα της πρόσωπα, όπως θα αποδειχθεί στη συνέχεια.

Η Μαρία υπήρξε αρραβωνιασμένη, μα δυστυχισμένη. Κάποια γνωστή τής είχε φωνάξει: «όλες οι δεσμευμένες είναι δυστυχισμένες, όμως δεν το λένε!». Κι ας μην έχει γενική και καθολική αλήθεια η φράση αυτή, στην περίπτωσή της, ταιριάζει γάντι.

«Για αυτό λέγεται δεσμός, γιατί σε δεσμεύει…»

Μετά από αυτά τα γεγονότα, η Μαρία κάθεται με όρεξη στο γραφειάκι της, ξεβιδώνει το στυλό της και γράφει:

«Παλιέ μου φίλε…,
Ακόμη έχω την αγωνία να σε δω. Περπατώ στα πεζοδρόμια της άδειας πόλης. Ένας μέσα από όλους θα είσαι· μέσα από το ανώνυμο πλήθος θα φανείς, δεν μπορεί, θα πέσω πάνω σου, δήθεν τυχαία. Τυχαία αλλά ωραία…» Και δεν φάνηκε ποτέ εκείνος.

Κι όμως, κάθε άλλο, παρά ωραία, ήταν εκείνα τα είκοσι χρόνια δεσμών και κάλπικης δήθεν ελευθερίας κινήσεων. Την αρρώστησαν και με δική της ευθύνη, ποιος το αρνείται άλλωστε; Ίσως και να ήταν ελεύθερη. Μάλλον όμως ήταν εν μέρει ελεύθερη. Μισά πράγματα και τελειωμένες υποθέσεις δηλαδή.

Εν τω μεταξύ πάντα κάτι κερδίζεις και κάτι χάνεις. Βέβαιο είναι πως τα πράγματα δεν θα είναι καλύτερα. Όμως θα αλλάξουν μορφή. Κάποιες συνήθειες θα αλλάξουν. Αλλά τίποτα δεν θα είναι πια το ίδιο.

Και το άλμα προς την ελευθερία κατάντησε να μην είναι απόφαση πια, ήρθε μόνο του σαν ώριμο φρούτο που πέφτει ή σαν δοντάκι που σου μένει στο χέρι. Η Μαρία έτσι το θεώρησε, σαν κάτι επόμενο και φυσιολογικό, σαν προσπάθειά της, ίσως να απαλλαγεί από τις τύψεις και από την ευθύνη.

Έχει το σπίτι της και πέντε ανθρώπους που θα της στεγνώσουν τα δάκρυα και ίσως να βρεθεί κάποιος να την πάρει απαλά στα χέρια του, σαν πληγωμένη πεταλουδίτσα, και με στοργή να της γιάνει τις πληγές. Βέβαια, δεν θα είναι μια λύση που ονειρεύτηκε στη ζωή της, αλλά εκείνος θα την αποδεχτεί όπως είναι.

Και συνεχίζει να γράφει… με την επίγνωση ότι έχασε τη μισή της υγεία και τη μισή της ζωή:

«Αγαπητέ μου φίλε:
Ναι, έρχομαι στα πάρτι, κάνεις πολύ θόρυβο, κατηφορίζοντας το λιθόστρωτο. Είναι ξημέρωμα Κυριακής. Ο πρωινός περιπτεράς σηκώνει τα ρολά του καταστήματός του. Τρέχω για τα τσιγάρα να προλάβω. Παίρνουμε το πρώτο πρωινό λεωφορείο από τον Λευκό Πύργο προς την ανατολική Θεσσαλονίκη. Ξεκλειδώνω. Πετώ τα παπούτσια μου σε μια γωνία. Τυλίγομαι κάτω από τις κουβέρτες μου, έτσι όπως είμαι με τα ρούχα μου. Τα υγρά όνειρά μου. Η εξάντλησή της.
Επτά το πρωί. Ανακάθομαι στο κρεβάτι. Ξεκάλτσωτη, μπαίνω στην κουζίνα. Πίνω μισό ποτήρι γάλα. Η βροχή χτυπά τα τζάμια από τα πλάγια.»

Ένα και σήμερα μέχρι το πτυχίο. Άρα θα στρωθώ στο γραφειάκι μου, σαν καλή μαθήτρια, θα κάνω πως διαβάζω για το πτυχίο, (μέσα μου), ενώ από έξω μου έχω ήδη προσχεδιάσει τη φυγή μου…

Βγαίνω στο δρόμο. Κάνω νόημα στο διερχόμενο ταξί. «Στο θέατρο πάμε!» Παίζει το έργο «Ελεύθεροι πολιορκημένοι».

Προβληματισμένη, μα ανακουφισμένη από το καυτό ντους, επιστρέφει στο δωματιάκι της. Είναι η ώρα για τη μεγάλη απόφαση. Για το μεγάλο Όχι. Σύμμαχο έχει, πώς όχι; Δεν είναι εύκολο.

«Κρίμα, πάλι θα ξενυχτήσω για το χατήρι σου, θα κάνω την υπέρβαση και ας γράφω μάθημα το πρωί. Ας είναι, θα το δώσω τον Σεπτέμβριο· δεν χρωστάω τίποτε, όλα τα άλλα τα έχω περασμένα. Ας είναι μόνο ένα μάθημα.» (Μακάρι να ήταν μόνο ένα μάθημα…)

Πρώτη κίνηση: διαβάζει, παίρνει το δίπλωμα, αύριο ορκίζεται με λουλούδια και κομφετί και την επομένη μετακομίζει πίσω στα πατρικά εδάφη. Δεύτερη κίνηση; Όχι, εδώ δεν θα αφήσει ίχνη της απουσίας της. Είναι βέβαιη για την απόφασή της να μην εξηγεί τα ακατανόητα.

Βέβαια, η δεύτερη σκέψη της Μαρίας (θα έπρεπε να) είναι, να του γράψει ένα αποχαιρετιστήριο γράμμα. Και η Μαρία αποφασίζει να τον ευεργετήσει, ανοίγοντάς του τον δρόμο. Να τον ελευθερώσει, να βρει μια καλύτερη τύχη, την τύχη που του αξίζει.

Και μήπως δεν θα μπορούσε να κρατήσει τη χρυσή βέρα σαν τρόπαιο άτακτης φυγής; Δεν πειράζει.

Άλλη μια μέρα πιο κοντά στην αναχώρηση προς τον φωτεινό ήλιο, «πες το όπως θέλεις, ή όπως σε βολεύει ή όπως σου ταιριάζει καλύτερα, μέχρι την επόμενη άγνωστη στροφή της ειμαρμένης, άλλοι το λένε σάλτο προς την ελευθερία.»

Βγαίνει στη λιακάδα, η χρυσή βέρα αστράφτει στον φθινοπωρινό ήλιο. Με μια αποφασιστική κίνηση, την αφαιρεί και την πετάει πίσω της, χωρίς να κοιτάξει, έτσι όπως πετιέται η κάλπικη λίρα. Όπως κάλπικη ήταν και η αγάπη, στην οποία πίστεψε και βασίστηκε, πιστεύοντας (αλλίμονο) ότι θα την ελευθέρωνε.

Και ίσως εν μέρει, την ελευθέρωσε, αλλά όσο πρέπει. Ας γίνει ο απολογισμός αργότερα.

Πετάει και το κόκκινο, βελουδένιο κουτί της βέρας. Δεν της πάει να το σκάλιζει κάθε πρωί, για να διαπιστώσει ότι λείπει η διαμαντένια πέτρα. Καλύτερα να λείπει. Ας βάλει στο κουτί ένα πετραδάκι, έστω γυαλιστερό και μαύρο, εν ανάγκη.

Το ίδιο και οι φωτογραφίες. Άλλωστε μέσα από τις φωτογραφίες, κυλάει ο θρήνος των ημερών. Και της Μαρίας τα δάκρυα είναι αμιγώς αισθητικά, έρχονται μέσα από την ψυχή της, απόδειξη ότι έχει συγχωρήσει, αλλά δεν ξεχνά. Θα επαναφέρει το ζήτημα στο επόμενο χρονικό διάστημα χωρίς να πονά υπερβολικά.

«Τελικά άξιζε τον κόπο να ξεκαθαρίσω, δεν ήταν αληθινά και γνήσια τα συναισθήματα», και χαίρεται μέσα της πολύ. Ας είναι, όσοι έχουν μείνει: μια φίλη, μια γιαγιά, δυο γονείς, μια αδερφή, δύο ανήψια. Φτάνουν για να γεμίσουν δυο ζωές. Ας μετρηθούμε λοιπόν, να δούμε πόσοι είμαστε τον αριθμό.

Η Μαρία είναι ευτυχισμένη με την απόφασή της, γιατί ήρθε φυσιολογικά, χωρίς μεγαλοστομίες και διθύραμβους. Στέκεται σε ένα παγκάκι. Ταΐζει τα περιστέρια. Τα περιστέρια που ευγνωμονούν τον Θεό και πετάνε προς τον ουρανό, ελεύθερα.

Όσο πάει ακόμα. Μέχρι η ιστορία να γράψει την επόμενη αυθεντική σελίδα της. Ας είναι, αγαπητέ μου, άγνωστε φίλε, μέχρι την επόμενη άγνωστη φορά.