Λίνα Βαλετοπούλου
Γαβριηλίδης
ISBN: 978-960-576-165-3

Η πεζογραφία αποτελεί μία λογοτεχνική κοινωνική αναπαράσταση μέσα από την οποία δύνανται να ξεπηδήσουν υπαρξιακές ανησυχίες, πολιτικές και κοινωνικές αγωνίες. Αυτό ακριβώς τον χαρακτηρισμό επιβεβαιώνει και η Λίνα Βαλετοπούλου με την πρώτη της συλλογή διηγημάτων «ζωές σε αναδίπλωση» (Γαβριηλίδης, 2015).

Η Βαλετοπούλου αχνογραφεί την κοινωνία μέσα από μία σύγχρονη ηθογραφική οπτική. Βιώματα και κοινωνικές παραστάσεις επιτρέπουν στον αναγνώστη να ψυχογραφήσει εκείνος τους ήρωες και να τους συναισθανθεί, να συμπάσχει μαζί τους μέσα από τα βιώματά τους (συνοικία «Τα Εφτά Πλατάνια»). Αγγίζει με το διηγηματογραφικό της φακό στιγμιότυπα από τη ζωή ατόμων του περιθωρίου (Πυθαγόρας)· καταγράφει τη ζωή των κατοίκων μίας γειτονιάς στο μεταίχμιο του αστικού μετασχηματισμού της υπαίθρου, εκθέτει τα ψυχικά πάθη καθημερινών ανθρώπων (η σολίστ “με το γάντι”, έτσι μπράβο, Λάκη), προβληματίζεται για τη ζωή των παράτυπων μεταναστών και τη δράση των ακροδεξιών εγκληματικών ομάδων (αλλεργία στη σοκολάτα).

Η συγγραφέας θέτει ανάγλυφα το ρόλο της γυναίκας και του φόρτου εργασία της· μία εργασία που κανείς δεν της αναγνωρίζει ούτε ηθικά ούτε οικονομικά. Και ο ρόλος του άνδρα πάντα ο ίδιος· αδιάφορος για το σπίτι ενδιαφέρεται μόνο για τη δουλειά του και τη σεξουαλική του ικανοποίηση. Με οδηγό τη μυθοπλασία(;) καταγράφει τις σκέψεις μιας φυσιολογικής μητέρας μια καθημερινή μέρα που έχει να φροντίσει όλο το σπίτι και τα μέλη του (λες να με πείραξε το φρικασέ;,), τη φροντίδα των άρρωστων γονέων (μαγείρεψα φασολάκια χθες βράδυ)· ένας ρόλος που παραμένει ο ίδιος διαχρονικά τόσο στον ΚΑ΄ αιώνα όσο και σε ένα αόριστο φουτουριστικό μέλλον (λες να με πείραξε η τροφή 215;). Μία μάνα, από την άλλη, προσπερνά αδιάφορα τις σεξουαλικές προτιμήσεις του γιου της, ο οποίος φοβάται την αποκάλυψη για να μην την “πονέσει”, παρά το ότι και οι δυο γνωρίζουν το μυστικό (το χρώμα του Ντιόρ)· μα η μάνα πιστή στο κοινωνικό της καθήκον φροντίζει για όλα τα ζητήματα του γιου και τη φροντίδα του σπιτιού του, εκτός από αυτό που εκείνη δεν θέλει να ακούσει/παραδεχτεί.

Οι ιστορίες ξεκινούν in media res· η προϊστορία καλύπτεται μέσα από αναδρομές ή σύντομους εγκιβωτισμούς, που δεν ξαφνιάζουν τον αναγνώστη λόγω της αξιοποίησης της συνειρμικής αφήγησης.

Καταγράφεται μία ποικιλία αφηγηματικών τρόπων· άλλοτε αξιοποιεί την πρωτοπρόσωπη αφήγηση με εσωτερική ή εξωτερική εστίαση αποκαλύπτοντας μόνο όσα βλέπει ή βιώνει ο ήρωας (η σολίστ “με το γάντι”, μαγείρεψα φασολάκια χθες βράδυ) κι άλλες φορές τριτοπρόσωπη αφήγηση με παντογνώστη αφηγητή και μηδενική εστίαση και εξωτερική οπτική (αλλεργία στη σοκολάτα).

Η διηγηματογράφος διακρίνεται για τη δεινότητά της στη λεπτομερή περιγραφή (το καρουζέλ και το βιβλίο της Φυσικής). Ο μικροπερίοδος λόγος δίνει έμφαση στις λεπτομέρειες, περιορίζοντας την αναγνωστική κόπωση και επιτρέποντας τη σταδιακή εμφάνιση της περιγραφόμενης εικόνας, σα να ζωγραφίζεται μπροστά στον αναγνώστη τμήμα τμήμα. Παράλληλα, οι σύντομες, κοφτές, περίοδοι προωθούν ταχύτερα το μύθο εντείνοντας την αγωνία και τη συμπάθεια ή την απορία για μέλλον του ήρωα.