Ευαγγελία Συροπούλου

Εκδόσεις Γραφή 2023

–

γράφει η Βάλια Καραμάνου

–

Η συγκεκριμένη ποιητική συλλογή ενσαρκώνεται σε μια ζώνη μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας, κάπου ανάμεσα στο συνειδητό και το ασυνείδητο, όπως αναφέρεται και στον τίτλο «ονειροψιθυρίσματα». Βέβαια, η θεματολογία πηγάζει από τον σύγχρονο άνθρωπο και την καθημερινότητά του (εκτός από το κομμάτι με τις ιστορικές αναφορές). Ωστόσο, η ανθρώπινη ύπαρξη είναι ακριβώς αυτός ο συνδυασμός συνειδητού και ασυνείδητου, μια αίσθηση ανεκπλήρωτου που μας οδηγεί στην δημιουργία ονείρων. «Σκιάς όναρ» μου έρχεται συνειρμικά στο μυαλό η φράση του Πίνδαρου για την ουσία της ανθρώπινης φύσης, την χωμάτινη και ταυτόχρονα ονειρική. Αυτό ακριβώς είναι και η Ποίηση, η Τέχνη γενικά, ένα κομμάτι ονείρου.

Στα ποιήματα της Ευαγγελίας Συροπούλου το όνειρο πλαισιώνει και συχνά πρωταγωνιστεί στις μικρές και ταυτόχρονα μεγάλες ιστορίες της ως κάτι ιδανικό, σχεδόν άπιαστο που συνιστά όμως την πολυπόθητη ελευθερία μας. Γενικότερα, μέσα από μια πορεία διανθισμένη με διάφορα συναισθήματα- ευτυχίας ή πόνου- η ζωή αντιμετωπίζεται από μια οπτική γωνία αισιόδοξη, παρά την γλυκόπικρη φύση της. Τα πάντα, ακόμα και η απώλεια και η θλίψη, ενέχουν σπόρο ζωής μέσα τους, μια βεβαίωση της πεπερασμένης ύπαρξής μας. Στο πλαίσιο αυτό, κυρίαρχη είναι και η Άνοιξη μέσα από γλαφυρές εικόνες – όπως οι ανεμώνες- που δεν αποτελεί κάτι άλλο από την λαχτάρα του ανθρώπου για ζωή. Είναι η αδήριτη ανάγκη του να γνωρίσει τον άλλον, να συνάψει σχέσεις φιλικές ή ερωτικές μαζί του, να αγαπηθεί και ν’ αγαπήσει, αυτό δηλαδή που αποτελεί πάντα την κινητήριο δύναμή του, την προσωπική του Άνοιξη. «Αγάπη παρούσα» , όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά σε ένα ποίημα, είναι το αντίδοτο κάθε «ραγισμένης καρδιάς». Και βέβαια εξίσου επιτακτική είναι και η ανάγκη να ταξιδέψει, να γνωρίσει τον κόσμο, την φύση γύρω του καθώς και την δική του. «Φως- θάλασσα- θερμότητα» είναι το ιδανικό ταξίδι με κυρίαρχη την Φύση («γεύση χαράς») και φυσικά το υγρό στοιχείο της θάλασσας και ο ζωοδότης λαμπρός Ήλιος, κυρίαρχο σύμβολο στα ποιήματα.

Ωστόσο, πέρα από τα λαμπερά και πολύχρωμα όνειρα του Φωτός, υπάρχει και η άλλη πλευρά της Νύχτας, που έτσι κι αλλιώς είναι ο φυσικός χώρος δημιουργίας των ονείρων. Στον κόσμο του σκότους λοιπόν ενέχεται κάτι μαγικό μέσα από τα άστρα, ιδιαίτερα τον Αποσπερίτη, και βέβαια την λαμπρή πανσέληνο σε όλες τις αποχρώσεις της ανά την εποχή («ροζ πανσέληνος»). Στον κόσμο της νύχτας, το βασίλειο του ασυνειδήτου του οποίου προπομπός είναι το όνειρο, κατοικούν όλα τα μυθικά, μαγικά πλάσματα που προκαλούν δέος με τον αλλότριο και παράδοξο χαρακτήρα τους, αλλά ταυτόχρονα αποτελούν το πιο γοητευτικό και μυστηριώδες ταξίδι στην άλλη πλευρά του κόσμου μας απέναντι στον κυνισμό και τον στεγνό ρεαλισμό της καθημερινότητας.

Τι θα ήταν λοιπόν ο άνθρωπος χωρίς όνειρα όλων των αποχρώσεων του Φωτός και του Σκότους; Ένα δυστυχισμένο ον, δέσμιο του φόβου και της θνητότητάς του. Αντίθετα, οι ονειροπόλοι έχουν «τσιγγάνικη καρδιά», δηλαδή ελεύθερη να γευτεί κάθε ομορφιά και πόνο του κόσμου τούτου.

Στο τελευταίο μέρος της ποιητικής συλλογής υπάρχουν ορισμένα ποιήματα που αναφέρονται στις Αλύτρωτες πατρίδες, στην σφαγή της Σμύρνης, στην επανάσταση του 1821 και σε ιστορικές μορφές του Ελληνικού Αγώνα, αλλά και στο μετέπειτα έπος του 1940. Μέσα από μια σπαραξικάρδια και βαθιά ανθρώπινη προσέγγιση αποδίδεται με ενάργεια και ευθύτητα ο αγώνας του πολεμιστή που μάχεται μέχρι θανάτου, του ξεριζωμένου πρόσφυγα που χάνει τα πάντα με τον πιο σκληρό τρόπο, που εξαθλιώνεται λόγω του πολέμου με τον πιο ανελέητο τρόπο, αλλά δεν παύει να υπομένει, να ονειρεύεται την ελευθερία του.

Η ποιητική συλλογή απαρτίζεται από αρκετά ποιήματα- κυρίως μικρής φόρμας -ελεύθερης απόδοσης με ιδιαίτερη χρήση μεταφορών, συμβόλων και παρομοιώσεων. Οι περιγραφές είναι ιδιαίτερα ζωντανές, γεμάτες αποχρώσεις και μυρωδιές της φύσης σε όλες τις εκφάνσεις της: το γαλάζιο της θάλασσας, το πορφυρό ρόδο, το πορτοκαλί δειλινό, η ασημένια σελήνη στο σκοτάδι κ. ά. Ο αναγνώστης βυθίζεται σε αυτόν τον κόσμο της ποίησης και του ονείρου, εκεί που κατοικούν οι επιθυμίες και οι φόβοι μας για να συνειδητοποιήσει πως η Τέχνη είναι ένα κομμάτι της «αθανασίας» μας. Αυτό που μας κάνει να νιώθουμε ευτυχισμένοι και ζωντανοί, το Όνειρο, την αρχή κάθε δημιουργίας.

Τα ποιήματα ακολουθούν την κυκλική πορεία ενός ταξιδιού που ξεκινά από το «ονειροψιθύρισμα» για να καταλήξει στην φράση «ονειρεύομαι…», στην μεθυστική σιωπή της ηρεμίας και της πληρότητας, όμοια με την πορεία της ανθρώπινης ζωής με τις ανατροπές και τον άγνωστο προορισμό της. Τρομαχτική και μυστηριώδης μα συνάμα όμορφη και συναρπαστική.

«Γεύομαι την αλμύρα της θάλασσας

γλείφοντας τα χείλη.

Βλέπω ένα θεόρατο κύμα

να χτυπά στην κουπαστή της ζωής.

Ακούω θορύβους

και δύναμης ήχους.

Σκέφτομαι αν είναι οι ίδιοι ήχοι

που άκουγα όταν ξεκίνησα το ταξίδι

των ονεροψιθυρισμάτων.

Στο νου μου έρχονται

μυρωδιές και εικόνες που δίνουν:

ηρεμία στις τρικυμίες του μυαλού ,

ηρεμία στην ταραγμένη ψυχή,

φως στο σκοτάδι,

σιωπή!

Ονειρεύομαι…»