Η υπερρεαλιστική εικονοπλασία της Δούμου

13.08.2018

Στέλλα Δούμου
Θράκα
ISBN: 978-618-5155-26-1

Σύμφωνα με τον Μπρετόν[1] ο σουρεαλισμός δεν είναι μορφή της ποίησης. Είναι μια κραυγή του πνεύματος που ξαναγυρίζει στον εαυτό του με την απεγνωσμένη απόφαση να σπάσει τις αλυσίδες του. Και στην ανάγκη με υλικά σφυριά. Κι όπως είδαμε παλαιότερα[2] στη μεταμοντέρνα ποίηση, και δη στην «ποίηση της αγανάκτησης»[3], ο σουρεαλιστικός στίχος μετατρέπεται σε ένα όπλο αντιτασσόμενο στη δεσποτεία του ορθού λόγου και την -προπαγανδιστική- εργαλειοποίησή του στη σύγχρονη κοινωνία, ενάντια στην αριθμοποίηση και τη συνθηματολογία.

Σήμερα πια λειτουργεί ως αντίδοτο στην απολυτότητα του σκληρού ρεαλισμού, αντιδρά στην κυριαρχία του ρασιοναλισμού μέσα από την συναισθηματική αποδόμηση της λογικής. Με την εικονοπλαστική και δημιουργική του γλώσσα ταξιδεύει τον αναγνώστη με οδηγό το συναίσθημα∙ εκθέτει τη λογική σε νέες προκλήσεις αξιοποιώντας τη συνειρμική διάσταση της γλώσσας χωρίς να περιφρονεί τα μέσα που της προσφέρει ο σουρεαλισμός με στόχο να εκφράσει την ενδόμυχη αλήθεια του ποιητή[4]. Μέσα από τον "παραλογισμό" και την "εξωτερίκευση του μέσα" του αναδεικνύει την ουσία των συναισθημάτων και του ψυχισμού.

Στον δρόμο αυτόν κινείται και η τρίτη ποιητική συλλογή της Στέλλας Δούμου «χρονορυχείο» (Θράκα, 2017). Η στιχουργική της διακρίνεται από έντονο υπερρεαλιστικό στοιχείο∙ η συνειρμική κίνηση και ο πληθωρικός χαρακτήρας της εικαστικής της έχουν ρίζες στον σουρεαλισμό. Πλήθος μεταφορών με συνυποδηλωτικές εικόνες ξεπηδούν από τον στίχο της με χειμαρρώδη ορμή.

Με επίκεντρο την πρωτοενική εστίαση, η δημιουργός σκάβει στο ορυχείο του χρόνου και μιλάει για τον έρωτα, τη φθορά και τον θάνατο. Η δυνατή εικονοποιία της, όπως ξεδιπλώνεται μέσα από την ανοικείωση που γεννούν ονοματικά ή ρηματικά σύνολα, ξαφνιάζουν το κοινό. Διατηρούν όμως λειτουργικό ρόλο, καθώς ενισχύουν αισθητικά και συναισθηματικά το ποιητικό κάδρο, δημιουργώντας πρισματικές συνθέσεις. Με ύφος αφηγηματικό συμπλέκει το βίωμα με τη μυθοπλασία μέσα σε ένα πολύ πολυκεντρικό περιεχόμενο, αξιοποιώντας την υπερρεαλιστική μεταγλώσσα και δημιουργώντας όμορφες εικόνες.

Στην πυκνή γραφή της φανερή είναι η επιδίωξη μιας στοχαστικής κλιμάκωσης, που ενίοτε έρχεται σε βάρος της συναισθηματικής κλιμάκωσης ελλείψει κάποιας δραματικής κορύφωσης. Τούτο, ωστόσο, καλύπτεται από τους χαμηλούς τόνους που ισορροπούν άρτια με το σουρεαλιστικό ύφος.

______________
[1] Αντρέ Μπρετόν, Το Μανιφέστο του Υπερρεαλισμού, 1924.
[2] βλ. και Δήμος Χλωπτσιούδης, Οι υπερρεαλιστικές επιρροές στην ποίηση της αγανάκτησης, vakxikon, τεύχ. 33.
[3] βλ. Δήμος Χλωπτσιούδη, Η ποίηση της αγανάκτησης, τοβιβλίο (03/01/2015).
[4] Ανδρέας Εμπειρίκος, Περί σουρεαλισμού 1935, εισαγ.-επιμ. Γιώργης Γιατρομανωλάκης, Άγρα, Αθήνα 2009.Κράτα το

Κράτα το

Ακολουθήστε μας!

Κερδίστε το!

Οδηγός ιστοσελίδας

Αρχείο

Διαβάστε κι αυτά

Αποτυχίαι

Αποτυχίαι

  Αποτυχίαι εισίν άπασαι αι προσπάθειαι ημών κι όλο το γυροφέρνουμε όλο παρακαλούμε την τύχην δια λίγη λύπησιν· κι απογοητευμένοι εκ της εκβάσεως την τύχη ποδοπατούμε αρπάζουμε λεηλατούμε κι ούτε ρωτούμε τους καλούς τρόπους κάπου παρατούμε κι ανθούμε.   _...

Σπόρος είναι το όνομά μου, του Βαγγέλη Ηλιόπουλου

Σπόρος είναι το όνομά μου, του Βαγγέλη Ηλιόπουλου

Μια καμαρωτή σαύρα εμφανίζεται στο δάσος και κυκλοφορεί ελεύθερη κι ωραία, εν αντιθέσει με τις άλλες σαύρες που έτρεχαν βιαστικές και φοβισμένες. Αυτή η σαύρα γνώρισε τον έρωτα κι απέκτησε τον φιλομαθή και περίεργο Σπόρο που δε σταματάει να κάνει ερωτήσεις. Τα πάντα...

Ένας αφηρημένος άντρας, της Μάρως Βαμβουνάκη

Ένας αφηρημένος άντρας, της Μάρως Βαμβουνάκη

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - Η γνωστή μας Μάρω Βαμβουνάκη, αγαπημένη μετρέσα της λογοτεχνίας και της ψυχολογίας, έχει το αστείρευτο χάρισμα να προσφέρει μέσα από τα πονήματά της στους αναγνώστες κάτι διαφορετικό κάθε φορά με κάθε νέα συγγραφική της προσπάθεια. Το...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου