–

γράφει η Κατερίνα Σιδέρη

–

Το Βερτίλι είναι ένα ορεινό χωριό, όπου οι περισσότεροι άντρες του εργάζονται στο κοντινό ορυχείο. Ο Μιχάλης είναι συνδικαλιστής, ιδρυτικό μέλος του Σωματείου Ανθρακωρύχων και με αφορμή ένα ατύχημα στο ορυχείο, έχει συνδράμει στο να ξεσπάσει μια απεργία εδώ και σχεδόν ένα μήνα, όπου εκτός από λίγους απεργοσπάστες, οι υπόλοιποι με επικεφαλής τον ίδιο, απεργούν διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες εργασίας.

Ο Μιχάλης μεγαλώνει μόνος του τον γιο του Ιορδάνη, ενόσω η γυναίκα του Μαριάνθη πέθανε στη γέννα και ο Ιορδάνης, το παιδί του κομμουνιστή και αργότερα το παιδί των όλων, θα βρεθεί στο μάτι του κυκλώνα, όταν στις 11 Οκτωβρίου, ο δάσκαλος κύριος Απόστολος θα του δώσει ερήμην του ένα πολύτιμο εισιτήριο ζωής.

Αυτήν την αποφράδα ημέρα, τέσσερα σπίτια, μισό καφενείο και ολόκληρο το σχολείο θα αφανιστούν από προσώπου γης. Μαζί τους 15 απεργοσπάστες εργαζόμενοι στο ορυχείο, 6 δάσκαλοι, 5 ενήλικες και 88 παιδιά θάφτηκαν για πάντα. Το μέγεθος της καταστροφής είναι ανυπολόγιστο, μιας και η ανθρώπινη ζωή δεν έχει αντίτιμο. Όλοι είναι μπροστά σε μια πρωτόγνωρη κατάσταση που δεν μπορούν να αντιληφθούν, δεν μπορούν να συλλάβουν.

…δάσκαλο σε κάνει να ακούς τον μαθητή σου πιο πολύ απ’ ό,τι σε ακούει αυτός…

Οι σκηνές που εκτυλίσσονται είναι ακόμη και για τον αναγνώστη δύσκολες. Πολλές φορές κλείνεις τα μάτια, αρνείσαι να διαβάσεις παρακάτω, συμπάσχεις με τους ήρωες και συνάμα αδημονείς για τις εξελίξεις. Σε αυτήν την καταστροφική λαίλαπα, ο Ιορδάνης με αφορμή ένα εδάφιο του βιβλίου που κάνει λόγω για τον Περικλή, θα βρεθεί εκτός τάξης και θα αποτελέσει το μοναδικό παιδί του σχολείου, που βγήκε ζωντανό μεν αλλά λίγοι είναι αυτοί που βλέπουν τα χιλιάδες τραύματα της ήδη πονεμένης του ψυχής.

Η Τούλα που διατηρεί κρυφή σχέση με τον Μιχάλη, το νέο παιδί που θα κρατά συντροφιά στον Ιορδάνη, ο Ραφαήλ, ο Διονύσης που εργάζεται ως δημοσιογράφος και βγάζει φωτογραφίες τόσο παραστατικές όσο κανείς άλλος, και η στοργική κυρά Βασιλική, μια θεία από το σόι της μάνας του, είναι οι άνθρωποι που θα σταθούν στα δύσκολα πλάι στον Ιορδάνη και ο καθένας από το δικό του μετερίζι θα προσπαθήσει να επουλώσει και να περιποιηθεί τις πληγές του μικρού παιδιού που συνεχώς αιμορραγούν και δε λένε να κλείσουν.

…στα μάτια του μικρού καθρεφτίζεται η σκιά ενός ακόμη παιδιού…

Η επιχείρηση διάσωσης, τα άψυχα σώματα που ανασύρονται και περιμένουν στωικά την αναγνώρισή τους από τους οικείους τους, το μαύρο χρυσάφι που παρέχει η γη, τα αμέτρητα γιατί και ο ανείπωτος πόνος που πηγάζει από τα άδεια βλέμματα των κατοίκων, ένα σκαλιστό αλογάκι, η δουλειά κάθε παιδιού στο χωριό που δεν είναι άλλη από τα θελήματα, τα συμβούλια της Χιονάτης και η ομαδική κηδεία που συγκλονίζει, είναι οι δικές μου καταγραφές από το βιβλίο που πραγματικά θα αργήσουν να σβηστούν από τη μνήμη μου.

Το σκηνικό αλλάζει άρδην, το ίδιο και η ζωή του Ιορδάνη που ενόσω χρειάζεται αγάπη, φροντίδα και μια ζεστή αγκαλιά, μένει μετέωρος σε ένα αφιλόξενο σπίτι βορά των άγριων διαθέσεων ενός διευθυντή χωρίς παιδαγωγικές γνώσεις.

…συλλαμβάνεται για δολιοφθορά, φθορά ξένης περιουσίας, σύσταση συμμορίας και ανθρωποκτονία εκατόν δεκατριών ανθρώπων…

Η επιστροφή του ασώτου, οι άγριοι ξυλοδαρμοί εντός και εκτός φυλακής, μια παρολίγον δηλητηρίαση, ένας τρελός με την καλή έννοια δικηγόρος, η έλλειψη κεφαλαίων που δεν θα αποτελέσει πρόβλημα, ο τίγρης του Βερτιλίου, ένα γράμμα γεμάτο αλήθειες, μια προσωρινή κηδεμονία, μια πολύκροτη δίκη με αρκετούς ψευδομάρτυρες, μια αναγκαστική εκκένωση τόπου και μια θλιμμένη πομπή ζώων με έναν άξιο πρωτεργάτη θα δώσουν τη δική τους χροιά στην ανάγνωση, τη δική τους ώθηση στην ιστορία και τα συναισθήματα που εκπέμπουν, δεν θα αφήσουν ανεπηρέαστο ακόμη και τον πιο απαιτητικό αναγνώστη.

Από τα βιβλία που διαβάζω, επιλέγω μια φράση, για να την μοιραστώ μαζί σας. Από το βιβλίο του Δημήτρη Αλεξίου, ένα μικρό βιογραφικό του οποίου θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, επέλεξα την παρακάτω:

…δεν υπάρχει άλλος τρόπος να αντιμετωπίσεις την απώλεια παρά μόνο φροντίζοντας τις μικρές λεπτομέρειες…

Θα έρθουμε αντιμέτωποι με σκληρές καταστάσεις, έντονες εικόνες που παίρνουν σάρκα και οστά μέσα από τις λέξεις, τέτοιες που πραγματικά σφίγγεται το στομάχι, η καρδιά πονάει και τα μάτια ασυναίσθητα μένουν σφαλιστά. Σε ένα βιβλίο ξέχειλο από συναισθηματική φόρτιση, ξεχώρισα τη μορφή της Μαρίας με την πονεμένη και αγνή ψυχή και χειροκρότησα τη Μελπομένη για την ηθική της. Σε αυτό το συνονθύλευμα ηρώων, που η πένα του συγγραφέα σκιαγραφεί τόσο παραστατικά, ο αναγνώστης θα έρθει αντιμέτωπος με αλήθειες, με ρεαλιστικές ή αλληγορικές εικόνες και κλείνοντας το βιβλίο θα έχει γίνει πλουσιότερος σε αξίες.

Ο Δημήτρης Αλεξίου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1974 με καταγωγή από το Αγρίνιο και τη Σκύρο. Σπούδασε Νομικές Επιστήμες και εργάζεται ως δικηγόρος. Πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία το 2008 με το βιβλίο Πικρά κεράσια, που γνώρισε μεγάλη επιτυχία.

Παράλληλα ασχολείται με το θέα­τρο ως ηθοποιός και σκηνοθέτης, ενώ έχει γράψει πολλά θεα­τρικά έργα και έχει δια­σκευάσει έργα για το θέατρο. Το Άνθρωποι από χώμα είναι το πέμπτο του μυθιστόρημα.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο, θα βρείτε εδώ.