Ένας αρλεκίνος από την Γερμανία

22.11.2016

Γιώργος Λίλλης
Περισπωμένη
ISBN: 978-618-81408-7-5

Μια ιδιαίτερη ομάδα ποιητών είναι εκείνοι που διαβιούν και δημιουργούν εκτός συνόρων. Τούτοι αφενός μεν έχουν την μοναδική ευκαιρία να αφουγκράζονται τάσεις καλλιτεχνικές του εξωτερικού όσο όμως και να αγγίζουν θέματα με σχετική απόσταση ασφάλειας τόσο από τις τοπικές κοινωνικές καταστάσεις όσο και τις εγχώριες καλλιτεχνικές αδυναμίες. Κι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι η διαχείριση θεμάτων μακριά από τη στενή επικαιρότητα και την τυπικότητα. Και ο Γιώργος Λίλλη εντάσσεται ακριβώς σε αυτή την ομάδα ως μετανάστης στη Γερμανία και γόνος μεταναστών ο ίδιος.

Η τελευταία συλλογή του Λίλλη, «Αρλεκίνος» (Περισπωμένη, 2015), πρόκειται τυπικά για μία ερωτική επιστολή, στην οποία ο ποιητής βρίσκει την ευκαιρία όχι μόνο να πειραματιστεί και να συνενώσει όλη την εκφραστική του πορεία, μα ταυτόχρονα και να καταθέσει προσωπικές αγωνίες για τον έρωτα, την κοινωνία και τη ζωή τις μεταβολές της. 

Είναι ένα ενιαίο έργο που δομείται στα όρια της ποιητικής ελευθερίας με θεμέλια στην υπερρεαλιστική γραφή. Η συνειρμική κίνηση και η σουρεαλιστική εικονοπλασία του Λίλλη διατηρούν επιρροές από την πρώτη υπερρεαλιστική γενιά των ελληνικών γραμμάτων. Μολονότι η γραφή του φαντάζει αυθόρμητη ή αυτόματη, στην πραγματικότητα υπακούει στη στιχουργική με μία χειμαρρώδη συνειρμικότητα. 

 Ο ποιητικός του λόγος είναι αφηγηματικός με ευδιάκριτες εικόνες, γεμάτος υπαινιγμούς με πολλές μεταφορές και ήπιους συμβολισμούς με αναφορές στο παρόν και το παρελθόν με ένα διαυγές υπόβαθρο και καίρια υπαρξιακό και κοινωνικό.  Η γραφή του είναι ειλικρινής και διαυγής ενοποιώντας στοιχεία ρομαντισμού και λυρισμού μέσα σε μία πλούσια εικονοπλασία.

Η τιτλική επίκληση του αρλεκίνου του επιτρέπει να κινείται ελεύθερα και να ξεπερνά τα όποια όρια θέτει ο ακροατής/αναγνώστης στην ποίηση. Έτσι ως απελεύθερος υπήκοος σαρκάζει, εκμυστηρεύεται, μονολογεί ή απευθύνεται με μία σκηνική ζωντάνια. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μία δοξολογία της ποιητικής ελευθερίας και των λεκτικών ακροβασιών με οδηγό τη συνειρμικότητα. 

Η σύνθεση μοιάζει με ένα σκηνικό υπερρεαλιστικό παραμύθι με υπαρξιακές αναζητήσεις που συνδέει κοινωνικά στιγμιότυπα με τη φύση τη μυθολογία με τη θρησκεία και το άτομο με την ίδια την κοινωνία. Μυθικά ή θρησκευτικά στιγμιότυπα συμπλέκονται με εικόνες από τη φύση, όχι μόνο της Ελλάδας, μέσα σε μία οικουμενική διάσταση και σκηνική ρευστότητα. Η δε εκφραστική επίκληση μυθικών και θρησκευτικών όρων με όλο το συμβολισμό τους ενισχύει το στοχαστικό μήνυμα του δημιουργού.  

 Ο υπερρεαλισμός προσφέρει στην εκφραστική του Λίλλη ένα δυναμικό οπλοστάσιο λειτουργώντας ως στιχουργική πλημμυρίδα στις υπαρξιακές αναζητήσεις του ποιητή (μνήμη, έρωτας, κοινωνικές σχέσεις, μοναξιά και αλλοτρίωση).

Κυρίαρχο υποκείμενο είναι το ποιητικό εγώ που ταυτίζεται με τον ποιητή. Μολονότι το αυτοαναφορικό υποκείμενο εντάσσεται στον σκηνικό χώρο, αποκαλύπτει έναν υποκριτικό εγωκεντρισμό που μέσα στο μονολογικό ύφος προσφέρει ξεχωριστή θεατρική ζωντάνια. Το άτομο είναι μέλος της κοινωνίας και της φύσης παρά την ένταξή του στο ποιητικό επίκεντρο. Η συχνή δε εμφάνιση ενός βουβού δευτεροενικού προσώπου ενισχύει την κοινωνική διάσταση της ποιητικής σύνθεσης, ενώ ο θεατρικός ψευδοδιάλογος υποστηρίζει τη θεατρικότητα απορρίπτοντας εκφραστικά την τριτοενική αφήγηση. 

Η προφορικότητα της γλώσσας του με την κυριαρχία ρημάτων και ουσιαστικών ή προθετικών συνόλων ενισχύει την ανεμπόδιστη κίνηση του στίχου. Ο ποιητής ταυτίζεται με τους ανθρώπους, το περιβάλλον, τη φύση και τα πράγματα, με τον πόνο τους και τις αγωνίες τους χωρίς να πολιτικολογεί. Έτσι, η φωνή του ως αυτοαναφορικό επίκεντρο με τη γλωσσική της αμεσότητα εκθέτει όσα έζησε ή παρατηρεί ο δημιουργός χωρίς να σταματά στο στενό του χώρο. 

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Ένα αίσθημα ήττας και μία ήπια μελαγχολία μοιάζουν να απλώνονται στις σελίδες της συλλογής. Η απογοήτευση όμως αυτή ισορροπεί πλήρως με την ζωηρή εικαστική και τη σκηνική παραστατικότητα, δίχως να κυριαρχεί εκείνη, μα αφήνοντας να επικρατήσουν οι αισθήσεις και το στοχαστικό συναίσθημα. 

Η ζωηρή εικαστική του μοιάζει να συνδέεται με την ποίηση της περιφέρειας, την οποία φαίνεται να αφουγκράζεται χωρίς όμως να υιοθετεί. Το φυσιολατρικό στοιχείο κυριαρχεί στην ποιητική του Λίλλη εκτεθειμένο με έναν τρόπο αβίαστο. Η εικονοπλασία όμως δεν "ντύνει" μόνο σκηνογραφικά τον καμβά του, αλλά συμβάλλει στη διαμόρφωση του συναισθήματος μέσα από την υπερρεαλιστική φυσικότητά της. Άλλωστε η πίεση του Λίλλη δεν είναι στενά ανθρωποκεντρική, μα βαθιά οικουμενική απλώνοντας στιχουργικά κλαδιά σε όλη την πλάση με μία αειφορική λογική συνύπαρξης. 

Με την ασφάλεια της απόστασης ο Λίλλης ξεπερνά το στενά τοπικό και το επίκαιρο. Συνδέει το υπαρξιακό και το κοινωνικό με τη δύναμη μιας σκηνογραφικής εικαστικής μακριά από στεγανά συνθέτοντας την υπαρξιακή αγωνία και την κοινωνική κριτική μέσα σε ένα πρίσμα υπερρεαλιστικού χειμαρρώδους λυρισμού.

Ακολουθήστε μας

Η σωστή λέξη, της Αδαμαντίνης Κουμιώτου

Η σωστή λέξη, της Αδαμαντίνης Κουμιώτου

Λίγες μέρες πριν τα Χριστούγεννα, η Ευρυάνθη λαμβάνει ένα γράμμα από τον Λαέρτη που ζει στη Βιέννη και της θυμίζει διακριτικά την παρουσία του και τις στιγμές που μοιράστηκαν στην πόλη του. Αυτή είναι η αφορμή για να ξεδιπλώσει η Ευρυάνθη τη ζωή της και να ταξιδέψει...

Γήθος

Γήθος

Στις αποκρίσεις των ματιών μυήθηκα. Σιωπές αμείλικτες τον χρόνο αίρουν. Τις ενοχές των αστεριών αρνήθηκα. Χείλη ενδοτικά, παλμοί των άκρων σου νεύματα μαγεμένα. Κόρες χίμαιρες, αφές γυμνές στον ήλιο, με τα μαλλιά τους βράχους αγκαλιάζουν. Μέτωπα ιδρωμένα, στήθη των...

Πολύχρωμη ζωή

Πολύχρωμη ζωή

Θέλω πολύχρωμη ζωή να ζήσω μα τα χέρια μου είναι άδεια και οι φόβοι μου πολλοί. Κι οι αμαρτίες μου τρομάζουν τις σκέψεις μου. Και τα λουλούδια που δεν κρατώ, μου κρύβονται… Πολύχρωμη ζωή, πολύχρωμες σκέψεις δεν έζησα ως τώρα για να μην υπάρχετε Μου μιλάει το μυαλό μου...

Φρίντριχ, ένας σπουδαίος ντετέκτιβ, του Philip Kerr

Φρίντριχ, ένας σπουδαίος ντετέκτιβ, του Philip Kerr

Οι περισσότεροι γνωρίζουν τον Philip Kerr ως έναν από τους σπουδαιότερους εκπροσώπους της αστυνομικής νουάρ λογοτεχνίας, αλλά η ταλαντούχα πένα του «γέννησε» και αρκετά παιδικά βιβλία. Το Φρίντριχ, ένας σπουδαίος ντετέκτιβ είναι ένα από αυτά, καθώς επίσης και το...

Σάββατο

Σάββατο

Πλησιάζω το σκοτάδι οπλισμένος με το φως, σκαλίζοντας δυο λόγια σ’ ένα χαρτί ως τη χαραυγή που απορώ αν τελικά θα έρθει. Στυλό βαρύ, σκέψεις χωρίς συνοχή, μια μουσική χωρίς κοινό και στο αυτί μια εμβοή που δίνει χώρο στην οργή. Γενιά με άγχη και προβλήματα μα πάνω απ’...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Σάββατο

Σάββατο

Πλησιάζω το σκοτάδι οπλισμένος με το φως, σκαλίζοντας δυο λόγια σ’ ένα χαρτί ως τη χαραυγή που απορώ αν τελικά θα έρθει. Στυλό βαρύ, σκέψεις χωρίς συνοχή, μια μουσική χωρίς κοινό και στο αυτί μια εμβοή που δίνει χώρο στην οργή. Γενιά με άγχη και προβλήματα μα πάνω απ’...

Κασσάνδρα V

Κασσάνδρα V

Υπάρχουν άνθρωποι που η μοίρα τους έχει επιλέξει  για να δοκιμάσει επάνω τους όλα τα δεινά της. Ο κόσμος είναι τόσο μεγάλος όσο ένα μαξιλάρι και η απάντηση που πρέπει να έχω για όλα  με πληγώνει περισσότερο. Ο ουρανός αυτό το Καλοκαίρι, τόσο γαλάζιος  που θέλεις να...

Η τέλεια ζωή, της Nuala Ellwood

Η τέλεια ζωή, της Nuala Ellwood

Η Άιρις Λόσον είναι μια γυναίκα που περνά την ώρα της κοιτάζοντας σπίτια που δεν πρόκειται ν’ αγοράσει. Ή μήπως μισεί όσα αντικρίζει με αποτέλεσμα κάποια στιγμή να ξεσπάσει τον θυμό της; Τι σχέση έχει με τη Βανέσα Άνταμς; Σκότωσε ή όχι τον Τζέφρι Ρίβερς; Τι συνέβη...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου