Επιλέξτε Page

Ένας αρλεκίνος από την Γερμανία

22.11.2016

Γιώργος Λίλλης
Περισπωμένη
ISBN: 978-618-81408-7-5

Μια ιδιαίτερη ομάδα ποιητών είναι εκείνοι που διαβιούν και δημιουργούν εκτός συνόρων. Τούτοι αφενός μεν έχουν την μοναδική ευκαιρία να αφουγκράζονται τάσεις καλλιτεχνικές του εξωτερικού όσο όμως και να αγγίζουν θέματα με σχετική απόσταση ασφάλειας τόσο από τις τοπικές κοινωνικές καταστάσεις όσο και τις εγχώριες καλλιτεχνικές αδυναμίες. Κι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι η διαχείριση θεμάτων μακριά από τη στενή επικαιρότητα και την τυπικότητα. Και ο Γιώργος Λίλλη εντάσσεται ακριβώς σε αυτή την ομάδα ως μετανάστης στη Γερμανία και γόνος μεταναστών ο ίδιος.

Η τελευταία συλλογή του Λίλλη, «Αρλεκίνος» (Περισπωμένη, 2015), πρόκειται τυπικά για μία ερωτική επιστολή, στην οποία ο ποιητής βρίσκει την ευκαιρία όχι μόνο να πειραματιστεί και να συνενώσει όλη την εκφραστική του πορεία, μα ταυτόχρονα και να καταθέσει προσωπικές αγωνίες για τον έρωτα, την κοινωνία και τη ζωή τις μεταβολές της. 

Είναι ένα ενιαίο έργο που δομείται στα όρια της ποιητικής ελευθερίας με θεμέλια στην υπερρεαλιστική γραφή. Η συνειρμική κίνηση και η σουρεαλιστική εικονοπλασία του Λίλλη διατηρούν επιρροές από την πρώτη υπερρεαλιστική γενιά των ελληνικών γραμμάτων. Μολονότι η γραφή του φαντάζει αυθόρμητη ή αυτόματη, στην πραγματικότητα υπακούει στη στιχουργική με μία χειμαρρώδη συνειρμικότητα. 

 Ο ποιητικός του λόγος είναι αφηγηματικός με ευδιάκριτες εικόνες, γεμάτος υπαινιγμούς με πολλές μεταφορές και ήπιους συμβολισμούς με αναφορές στο παρόν και το παρελθόν με ένα διαυγές υπόβαθρο και καίρια υπαρξιακό και κοινωνικό.  Η γραφή του είναι ειλικρινής και διαυγής ενοποιώντας στοιχεία ρομαντισμού και λυρισμού μέσα σε μία πλούσια εικονοπλασία.

Η τιτλική επίκληση του αρλεκίνου του επιτρέπει να κινείται ελεύθερα και να ξεπερνά τα όποια όρια θέτει ο ακροατής/αναγνώστης στην ποίηση. Έτσι ως απελεύθερος υπήκοος σαρκάζει, εκμυστηρεύεται, μονολογεί ή απευθύνεται με μία σκηνική ζωντάνια. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μία δοξολογία της ποιητικής ελευθερίας και των λεκτικών ακροβασιών με οδηγό τη συνειρμικότητα. 

Η σύνθεση μοιάζει με ένα σκηνικό υπερρεαλιστικό παραμύθι με υπαρξιακές αναζητήσεις που συνδέει κοινωνικά στιγμιότυπα με τη φύση τη μυθολογία με τη θρησκεία και το άτομο με την ίδια την κοινωνία. Μυθικά ή θρησκευτικά στιγμιότυπα συμπλέκονται με εικόνες από τη φύση, όχι μόνο της Ελλάδας, μέσα σε μία οικουμενική διάσταση και σκηνική ρευστότητα. Η δε εκφραστική επίκληση μυθικών και θρησκευτικών όρων με όλο το συμβολισμό τους ενισχύει το στοχαστικό μήνυμα του δημιουργού.  

 Ο υπερρεαλισμός προσφέρει στην εκφραστική του Λίλλη ένα δυναμικό οπλοστάσιο λειτουργώντας ως στιχουργική πλημμυρίδα στις υπαρξιακές αναζητήσεις του ποιητή (μνήμη, έρωτας, κοινωνικές σχέσεις, μοναξιά και αλλοτρίωση).

Κυρίαρχο υποκείμενο είναι το ποιητικό εγώ που ταυτίζεται με τον ποιητή. Μολονότι το αυτοαναφορικό υποκείμενο εντάσσεται στον σκηνικό χώρο, αποκαλύπτει έναν υποκριτικό εγωκεντρισμό που μέσα στο μονολογικό ύφος προσφέρει ξεχωριστή θεατρική ζωντάνια. Το άτομο είναι μέλος της κοινωνίας και της φύσης παρά την ένταξή του στο ποιητικό επίκεντρο. Η συχνή δε εμφάνιση ενός βουβού δευτεροενικού προσώπου ενισχύει την κοινωνική διάσταση της ποιητικής σύνθεσης, ενώ ο θεατρικός ψευδοδιάλογος υποστηρίζει τη θεατρικότητα απορρίπτοντας εκφραστικά την τριτοενική αφήγηση. 

Η προφορικότητα της γλώσσας του με την κυριαρχία ρημάτων και ουσιαστικών ή προθετικών συνόλων ενισχύει την ανεμπόδιστη κίνηση του στίχου. Ο ποιητής ταυτίζεται με τους ανθρώπους, το περιβάλλον, τη φύση και τα πράγματα, με τον πόνο τους και τις αγωνίες τους χωρίς να πολιτικολογεί. Έτσι, η φωνή του ως αυτοαναφορικό επίκεντρο με τη γλωσσική της αμεσότητα εκθέτει όσα έζησε ή παρατηρεί ο δημιουργός χωρίς να σταματά στο στενό του χώρο. 

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Ένα αίσθημα ήττας και μία ήπια μελαγχολία μοιάζουν να απλώνονται στις σελίδες της συλλογής. Η απογοήτευση όμως αυτή ισορροπεί πλήρως με την ζωηρή εικαστική και τη σκηνική παραστατικότητα, δίχως να κυριαρχεί εκείνη, μα αφήνοντας να επικρατήσουν οι αισθήσεις και το στοχαστικό συναίσθημα. 

Η ζωηρή εικαστική του μοιάζει να συνδέεται με την ποίηση της περιφέρειας, την οποία φαίνεται να αφουγκράζεται χωρίς όμως να υιοθετεί. Το φυσιολατρικό στοιχείο κυριαρχεί στην ποιητική του Λίλλη εκτεθειμένο με έναν τρόπο αβίαστο. Η εικονοπλασία όμως δεν "ντύνει" μόνο σκηνογραφικά τον καμβά του, αλλά συμβάλλει στη διαμόρφωση του συναισθήματος μέσα από την υπερρεαλιστική φυσικότητά της. Άλλωστε η πίεση του Λίλλη δεν είναι στενά ανθρωποκεντρική, μα βαθιά οικουμενική απλώνοντας στιχουργικά κλαδιά σε όλη την πλάση με μία αειφορική λογική συνύπαρξης. 

Με την ασφάλεια της απόστασης ο Λίλλης ξεπερνά το στενά τοπικό και το επίκαιρο. Συνδέει το υπαρξιακό και το κοινωνικό με τη δύναμη μιας σκηνογραφικής εικαστικής μακριά από στεγανά συνθέτοντας την υπαρξιακή αγωνία και την κοινωνική κριτική μέσα σε ένα πρίσμα υπερρεαλιστικού χειμαρρώδους λυρισμού.

Ακολουθήστε μας

Ο βιβλιοπώλης του Σελινούντα, του Roberto Vecchioni

Ο βιβλιοπώλης του Σελινούντα, του Roberto Vecchioni

Τι συμβαίνει στην πόλη του Σελινούντα; Γιατί οι άνθρωποι έπαψαν να μιλούν και να βρίσκουν ακριβή νοήματα στις λέξεις; Τι σχέση έχει με αυτό η άφιξη ενός απρόσιτου και περίεργου βιβλιοπώλη αρκετά χρόνια πριν; Τι το ξεχωριστό είχε αυτός ο άνθρωπος και γιατί τον είχαν...

Άδακρυς γη

Άδακρυς γη

Δεν πότισα τότε, στης ανάγκης τον καιρό, και  Ξεράθηκε η γη μου  Το χώμα στέγνωσε και άνοιξαν ρωγμές, Διάβρωσης συμπτώματα Λουλούδια καν δεν πρόλαβαν να ανθίσουν Τα κατάπιε η άβυσσος  Φταίει το ότι δεν έκλαψα… ποτέ  Φταίει που τον πιο άγιο σπόρο δε φύτεψα… ποτέ  ...

Οι ντετέκτιβ της βεράντας, της Ιωάννας Μπαμπέτα

Οι ντετέκτιβ της βεράντας, της Ιωάννας Μπαμπέτα

Η Άννα και ο Δημήτρης επισκέπτονται τα Σαββατοκύριακα τον παππού και τη γιαγιά τους αντίστοιχα που μένουν στις απέναντι πολυκατοικίες κι έτσι γνωρίστηκαν. Μια μέρα διαπιστώνουν πως το σκυλί της γειτόνισσας της Άννας λείπει κι αρχίζουν τις έρευνες. Ποιος το πήρε και...

Retroland: Ιστορικός τουρισμός και η αναζήτηση για το αυθεντικό, του Βάλεντιν Γκρέμπνερ

Retroland: Ιστορικός τουρισμός και η αναζήτηση για το αυθεντικό, του Βάλεντιν Γκρέμπνερ

Τι είναι ο ιστορικός τουρισμός και πώς προέκυψε; Πώς είναι όταν εμπορευματοποιούνται μνημεία και εκδηλώσεις του παρελθόντος ως μάρτυρες της τοπικής «ταυτότητας» και της αυθεντικότητας; Τι νέο προκύπτει όταν το παρελθόν το επισκέπτεται κανείς για αναψυχή; Γιατί υπάρχει...

Αναζητώντας το παιδί, της Νίκης Γρηγορίου

Αναζητώντας το παιδί, της Νίκης Γρηγορίου

Δουλεύοντας ως δασκάλα του δημοτικού σχολείου για αρκετό διάστημα, η Νίκη Γρηγορίου θέλησε να γνωρίσει καλύτερα και βαθύτερα τα παιδιά και ταυτόχρονα να μελετήσει πώς, πότε και γιατί άλλαξε η σχέση δασκάλου και παιδιού μέσα στα χρόνια. Το να είσαι παιδί έχει την ίδια...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Αναζητώντας το παιδί, της Νίκης Γρηγορίου

Αναζητώντας το παιδί, της Νίκης Γρηγορίου

Δουλεύοντας ως δασκάλα του δημοτικού σχολείου για αρκετό διάστημα, η Νίκη Γρηγορίου θέλησε να γνωρίσει καλύτερα και βαθύτερα τα παιδιά και ταυτόχρονα να μελετήσει πώς, πότε και γιατί άλλαξε η σχέση δασκάλου και παιδιού μέσα στα χρόνια. Το να είσαι παιδί έχει την ίδια...

Στο μηδέν σιωπούν

Στο μηδέν σιωπούν

Το χρόνο τον μετρώ, τη μνήμη την τσεκάρω της ζωής μου ύστερη αναδρομή στα θαμπά σημεία, κομμάτια που πέφτουν και το μυαλό λιγοστεύουν κeνό τ΄αφήνουν σε σώμα θλιβερό.   Οι αποστάσεις συντομεύουν με την ανημποριά παλεύουν. Ζωή που αδυνατεί τον χρόνο να παλεύει με...

Έγκλημα στον Λόφο της Αλκυόνης, της Sophie Hannah

Έγκλημα στον Λόφο της Αλκυόνης, της Sophie Hannah

Ακόμα μια περιπέτεια με ήρωα τον Ηρακλή Πουαρό μάς χαρίζει η πένα της συγγραφέως Sophie Hannah. Αυτή τη φορά, ο διάσημος ντετέκτιβ και ο επιθεωρητής Κάτσπουλ της Σκότλαντ Γιαρντ καλούνται να εξιχνιάσουν ένα Έγκλημα στον Λόφο της Αλκυόνης. Ο Πουαρό και ο Κάτσπουλ...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου