Ο Προκρούστης (ή Πολυπήμων) ήταν, λένε, μυθικός ληστής της Αθήνας. Το λημέρι του βρισκόταν στην περιοχή Δαφνί στο Χαϊδάρι. Εκεί λοιπόν, σ΄ένα στενό ορεινό μονοπάτι που οδηγούσε στην Αθήνα και που περνούσε αναγκαστικά μέσα από μια σπηλιά με εισόδους τόσο στενές που δεν χωρούσε παραπάνω από έναν, εγκατέστησε ο εν λόγω κύριος την επαγγελματική του έδρα και υποχρέωνε κάθε διαβάτη να ξαπλώσει σε ένα σιδερένιο κρεβάτι, γνωστό ως ‘’Προκρούστειος κλίνη’’. Αν το θύμα ήταν αψηλό κι εξείχε από το κρεβάτι, ο Προκρούστης έκοβε ό,τι περίσσευε από το σώμα του. Αντιθέτως, αν το θύμα ήταν μπασμένο, τότε τραβούσε τα κανιά του και τον ξεχείλωνε μέχρι να φτάσουν το μήκος του κρεβατιού.

Ο Π(ροκρ)ούστης ήταν ένας νταγλαράς με τρομαχτική όψη αλλά με καρδιά τρυφερού μαρουλιού. Ήταν ταπεινής καταγωγής, με δύσκολη παιδική ηλικία, και γι’ αυτό διακατέχονταν από ένα έντονο συναίσθημα αποκατάστασης της κοινωνικής δικαιοσύνης. Ήταν ένα είδος αρχαίου, χωρίς κολάν, Ρομπέν των βουνών. Η δοκιμασία που επέβαλλε στα θύματά του αφορούσε μόνο στους λεφτάδες και αναιδείς πολίτες κι όχι στους φτωχοδιάβολους κάτοικους των γύρω περιοχών. Τα λάφυρα που καβάτζωνε από τους παραλήδες τα μοίραζε σε αναξιοπαθούντες χωρικούς, προίκιζε τα κορίτσια των φτωχών οικογενειών και άτυπα λειτουργούσε σαν τράπεζα που δάνειζε άτοκα κι αγύριστα κάθε φουκαρά μεροκαματιάρη από την ευρύτερη περιοχή. Ενέργεια που κλόνισε το τραπεζικό σύστημα της εποχής.

Οι Αθηναίοι, κατόπιν πολλών καταγγελιών, κυρίως από αξιοσέβαστους τοκογλύφους, έστελναν επανειλημμένα ένοπλα αποσπάσματα για να τον συλλάβουν αλλά ή δεν επέστρεφαν καθόλου γιατί τους ξεπάστρευε εύκολα ο Προκρούστης, μια κι η στενότητα του περάσματος εμπόδιζε τους οπλίτες να τον αντιμετωπίσουν όλοι μαζί ή γύριζαν πλουσιότεροι γιατί τους εξαγόραζε με δραχμές, οβολούς και στατήρες, νομίσματα εκείνης της εποχής, κάτω απ’ το κρεβάτι φυσικά και χωρίς απόδειξη. Μερικά στρατιωτικά αποσπάσματα, γνωρίζοντας πόσο επικίνδυνος είναι, δεν έκαναν καν τον κόπο να τον αντιμετωπίσουν. Άραζαν στην Ελευσίνα για φραπεδάκι και κρουασάν και μετά για μπύρες και φέτα σαγανάκι, κι επέστρεφαν με τη δικαιολογία ότι πήγαν αλλά ήταν κλειστά.

Έτσι ο Π(ροκρ)ούστης συνέχιζε τη δράση του ανενόχλητος μέχρι που, για κακή του τύχη, πέρασε από κει ο Θησέας, στο δρόμο του από την Τροιζήνα για την Αθήνα. Όντας πιο νταβραντισμένος, κατάφερε να τον εξουδετερώσει και να τον σύρει, πεζή, πεσκέσι στην Αθήνα.

”Άρον τον κράββατόν σου και περιπάτει ” του είπε.

Στο Δικαστήριο που ακολούθησε, ο Προκρούστης κατηγορήθηκε για βασανισμό, σοβαρή πρόκληση σωματικών βλαβών, ανθρωποκτονία από πρόθεση, κλοπή ξένης περιουσίας κι άλλα πολλά αδικήματα των οποίων την ορολογία δεν κατέχω.

Ο αφελής Προκρούστης ρώτησε:

‘’Γιατί όλα αυτά;’’

‘’ Γιατί έτσι ορίζει ο νόμος, που είναι πάνω απ’ όλα’’ του απάντησε ο Δικαστής.

‘’Και γιατί ο νόμος είναι πάνω απ’ όλα;’’ ξαναρώτησε.

‘’Γιατί, αν δεν υπήρχε νόμος, δεν θα υπήρχε ισότητα. Ο νόμος φέρνει τον κόσμο στα μέτρα του’’ έβαλε οριστικό τέλος στη δυσάρεστη συζήτηση ο Δικαστής.

Παρ’ όλο που η κοινή γνώμη, όπως και τα μίντια της εποχής, απαιτούσαν την απελευθέρωση του Προκρούστη, το δικαστήριο τον καταδίκασε στην εσχάτη των ποινών και ο Θησέας τον τοποθέτησε στο ίδιο του το κρεβάτι. Νόρμαλ σάιζ το κρεβάτι, μαντράχαλος ο εν λόγω, του κόψανε ότι περίσσευε δηλαδή το κεφάλι και τα πόδια. Παρ’ όλα αυτά, πριν την εκτέλεση τον ρώτησαν αν έχει κάτι να προσθέσει στην ομολογία του κι αυτός δήλωσε:

‘’Δεν καταλαβαίνω γιατί παραβαίνω το νόμο. Κι εγώ αυτό δεν έκανα; Έφερνα τον κόσμο στα μέτρα του’’.

_

γράφει ο Νίκος Γιαννόπουλος