–

γράφει η Ανθή Λεκάτη

–

Αν κάποιος θα ήθελε να διαβάσει ένα κλασικό καλοδουλεμένο who done it, τότε Η δολοφονία του τραπεζίτη είναι μία πολύ καλή επιλογή. Πρόκειται για μία από τις δεκαπέντε ιστορίες περίπου που έχει γράψει ο Αουγκούστο ντε Άντζελις με ήρωα τον συμπαθέστατο Ιταλό αστυνομικό Κάρλο ντε Βιντσέντζι και είναι η πρώτη που μεταφράζεται στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οκτάνα. Είναι μια αστυνομική ιστορία δωματίου, της οποίας η δράση συμβαίνει ουσιαστικά μέσα σ’ έναν χώρο με τους υπόπτους να παρελαύνουν μέσα σ’ αυτόν.

Ο ντε Βιντσέντζι δέχεται την επίσκεψη του φίλου του Τζανέτο Αουρίτζι αργά τη νύχτα στο αστυνομικό τμήμα, ο οποίος του εξομολογείται το οικονομικό του αδιέξοδο. Την ίδια στιγμή ο αστυνόμος ενημερώνεται για τη δολοφονία του Μάριο Γκαρλίνι, ιδιοκτήτη της τράπεζας στην οποία μόλις προ ολίγου ο φίλος του είχε αποκαλύψει ότι χρωστούσε ένα μεγάλο ποσό. Το πτώμα του τραπεζίτη βρέθηκε μέσα στο σπίτι του Αουρίτζι και έτσι ο φίλος του θεωρείται από την πρώτη στιγμή ο βασικός ύποπτος. Στην πορεία των ερευνών όμως προκύπτουν και άλλοι, όπως η μνηστή του, ο πατέρας της, ο εραστής της και ο οικονόμος του. Όλοι έχουν το κίνητρο και την ευκαιρία να σκοτώσουν τον τραπεζίτη, ποιος όμως τελικά το έκανε;

Ο ήρωας του ντε Άντζελις δεν ακολουθεί το στερεότυπο του σκληροτράχηλου ή μέθυσου αστυνομικού που βιώνει κρίση ταυτότητας, που ενεργεί παρορμητικά ή που βρίσκει τη λύση μέσα από το χάος. Αντίθετα, είναι ένας άνθρωπος ψύχραιμος, διακριτικός και αντικειμενικός. Δεν παρασύρεται από ακραίους συναισθηματισμούς, ωστόσο συμπεριφέρεται με ανθρωπιά. Ακούει τη διαίσθησή του, ενώ παράλληλα βασίζεται στα στοιχεία που έχει μπροστά του. Αγαπά το επάγγελμά του, αλλά το μεγάλο του πάθος είναι η λογοτεχνία, διαβάζει βιβλία ακόμα και στο αστυνομικό τμήμα, κρυφά, σε στιγμές ανάπαυλας (Φρόυντ, Λώρενς, Πλάτωνας, Πιραντέλο είναι μερικές από τις αναφορές που γίνονται στην ιστορία σχετικά με τις αναγνωστικές του προτιμήσεις).

Το βιβλίο γράφτηκε το 1935 και η ιστορία διαδραματίζεται στο Μιλάνο του Μουσολίνι. Ο Αουγκούστο ντε Άντζελις ήταν δημοσιογράφος που «ενοχλούσε» με τη γραφή του το φασιστικό καθεστώς. Φυλακίστηκε το 1943 για τις αντιφασιστικές του θέσεις και λίγο μετά την αποφυλάκισή του το 1944 ξυλοκοπήθηκε από έναν φασίστα και πέθανε στα 56 του χρόνια καθώς ο οργανισμός του είχε εξασθενήσει από τις κακουχίες της φυλακής. Πρόλαβε να γράψει περίπου δεκαπέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ήρωα τον αστυνομικό Κάρλο ντε Βιντσέντζι. Η φυλάκιση, η απαγόρευση της έκδοσης αστυνομικών βιβλίων από το ιταλικό φασιστικό καθεστώς το 1943 και ο πρόωρος θάνατός του λίγο μετά σταμάτησαν το έργο του. Από πολλούς θεωρείται ο πατέρας του μεσογειακού νουάρ.