Λογοτεχνία, τι είναι και ποιος ο σκοπός της; Ποιητές

21.03.2014

 

της Αλίκης Οικονόμου Γιωτάκου

 

Η Λογοτεχνία είναι μία από τις καλές τέχνες που χρησιμοποιεί ως εκφραστικό της μέσο τον λόγο, όπως η μουσική χρησιμοποιεί τον ήχον, η ζωγραφική τα χρώματα, η γλυπτική τον μπρούτζο ή το μάρμαρο και τον πηλό και η αρχιτεκτονική τα γνωστά οικοδομικά υλικά. Λογοτεχνικό έργο είναι ένα γραπτό κείμενο πεζό ή έμμετρο που δεν έχει καμία σχέση με κανένα κλάδο της Επιστήμης. Δεν έχει σκοπό να μεταδώσει γνώσεις. Ποιος όμως είναι ο σκοπός της Λογοτεχνίας και της καλλιτεχνίας γενικώς. Δύσκολη απάντηση και γι’ αυτό δόθηκαν πολλές λύσεις όπως

  • Σκοπός είναι η κάθαρση των παθών. Είναι η θεωρία του Αριστοτέλη για το σκοπό της τραγωδίας, όπου τραγωδία είναι μία μίμηση πράξεως σπουδαίας και τελείας, με κανονικό μέγεθος με τραγουδισμένο λόγο, εννοεί τα χορικά, με πρόσωπα που δρουν και που τελειώνει με έλεγχο και φόβο την κάθαρση των παθών και των αμαρτημάτων των προσώπων που αναφέρονται στην τραγωδία.
  • H τέρψη! H καλλιτεχνία γενικά είναι το ανώτερο είδος του παιχνιδιού και όπως με το παιχνίδι έχουμε μια διαφυγή από την καθημερινή ρουτίνα της ζωής (θεωρία του Σπένσερ, Σίλλερ, Βιζυηνού, Ξενόπουλου)
  • Η τελειοποίηση ή εξιδανίκευση. Ο καλλιτέχνης παριστάνει την πραγματικότητα, όχι όπως είναι, αλλά πολύ τελειότερη δηλαδή την εξιδανικεύει, διότι έχει σκοπό να εξυψώσει τον άνθρωπο. Η τέχνη δηλαδή έχει σκοπό διδακτικό. Είναι η θεωρία του κλασικισμού.
  • Η τεχνική δραστηριότητα. Ο καλλιτέχνης επεξεργάζεται το έργο του για να βάλει σε ενέργεια ορισμένες διανοητικές ή σωματικές του ικανότητες που είναι πολύ αναπτυγμένες. Είναι η θεωρία του Ρομαντισμού.
  • Η ενδυνάμωση. Ο καλλιτέχνης παριστάνει την πραγματικότητα όπως είναι χωρίς να την τροποποιεί. Είναι η θεωρία του ρεαλισμού.

Είναι δύσκολο να πούμε ποιος τελικά είναι ο σκοπός της καλλιτεχνίας και ποια θεωρία είναι εξ’ όλων η σωστή. Γεγονός είναι ότι η καλλιτεχνική απόλαυση είναι μια έμφυτη ανάγκη της ανθρώπινης ζωής σε κάθε βαθμίδα του πολιτισμού. Αυτή η ανάγκη ικανοποιείται με τη θεώρηση των καλλιτεχνικών έργων. Και όπως η καλλιτεχνία ικανοποιεί την ανάγκη της απολαύσεως, έτσι και η Επιστήμη ικανοποιεί την ανάγκη της μαθήσεως και η ηθική την ανάγκη της συμπεριφοράς στην κοινωνία. Επιστήμη, λοιπόν, Ηθική και Τέχνη αποτελούν την τριλογία του Πνεύματος

ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Οι αρχές της Λογοτεχνίας τοποθετούνται περί τον 10 αιώνα μ,Χ και διαιρούνται σε τέσσερες μεγάλες περιόδους. α) Πρώτη περίοδος (1000-1204) δηλαδή, ως την άλωση της Πόλης από τους Φράγκους, β) Περίοδος (1204-1453) ως την άλωση της Πόλης από τους Τούρκους, γ) Περίοδος (1453-1821) μέχρι την Ελληνική επανάσταση του 1821 και δ) Περίοδος (1821 έως και σήμερα). Κατά την πρώτη περίοδο, αλλά και κατά τη διάρκεια της επομένης διαμορφώνεται η δημοτική γλώσσα και παράλληλα περνά και στο γραπτό λόγο. Σπουδαίο χαρακτηριστικό της εποχής είναι ότι αφυπνίζεται η Εθνική συνείδηση των Ελλήνων και επίσης την ίδια εποχή η εθνική συνείδηση των γεγονότων αυτών γίνεται αιτία της δημιουργίας των ηρωικών επών. Έτσι στην Ελλάδα δημιουργείται το Έπος του Διγενή Ακρίτα, στη Γερμανία το έπος του Νιμπελούγκεν, στη Γαλλία το τραγούδι του Ρολάνδου και στην Ισπανία το τραγούδι του “Σιντ”. Κυρίως θα ασχοληθούμε με τις τάσεις που ακμάζουν μετά την επανάσταση στην Ελλάδα, στα Επτάνησα και στην Αθήνα, όπου έχουμε την Επτανησιακήν σχολήν και την Φαναριωτικήν σχολήν και κυρίως και πρώτα με το Σολωμό και τον Κάλβο, που φλογεροί πατριώτες και οι δύο τραγούδησαν και έκλαψαν για τη σκλαβωμένη Πατρίδα.

Ακολουθήστε μας

Ο Ουγκώ για την Ελληνική Επανάσταση

Ο Ουγκώ για την Ελληνική Επανάσταση

Το όνομα του Βίκτωρος Ουγκώ (1802-1885) είναι περισσότερο συνδεδεμένο με τα μυθιστορήματά του, όπως «Η Παναγία των Παρισίων» και «Οι Άθλιοι», ωστόσο το έργο του περιλαμβάνει, επίσης, δοκίμια, διηγήματα, θεατρικά  και ποιήματα, με μία ευρεία θεματολογία γύρω από τις...

Οι μικροί γαλαξίες – Νικηφόρος Βρεττάκος

Οι μικροί γαλαξίες – Νικηφόρος Βρεττάκος

γράφει η Άντια Αδαμίδου - Οι μικροί γαλαξίες Του Νικηφόρου Βρεττάκου Πᾶνε κι ἔρχονται οἱ ἄνθρωποι πάνω στὴ γῆ. Σταματᾶνε γιὰ λίγο, στέκονται ὁ ἕνας ἀντίκρυ στὸν ἄλλο, μιλοῦν μεταξύ τους. Ἔπειτα φεύγουν, διασταυρώνονται, μοιάζουν σὰν πέτρες ποὺ βλέπονται. Ὅμως, ἐσύ, δὲ...

15 Απριλίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι

15 Απριλίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι

- γράφει η Άννα Αργύρη - Οι μορφές χάνονται η μια μέσα στην άλλη, καθώς οι χρωματικοί τόνοι μεταβαίνουν απαλά από τη σκιά στο φως, "σαν τον καπνό που διαλύεται" (Sfumato). Τα περιγράμματα σβήνουν και δημιουργείται το ασαφές. Το αίνιγμα. 15 Απριλίου 1452 γεννιέται ο...

Πληγωμένη Άνοιξη

Πληγωμένη Άνοιξη

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Η Άνοιξη, ως περίοδος Αναγέννησης και άνθησης, συχνά αποτελεί συνώνυμο της ζωής και της ευτυχίας. Ωστόσο, καμιά γέννα δεν προκύπτει χωρίς ωδίνες και μάλιστα – σε ορισμένες περιπτώσεις- ο πόνος ξεπερνά κατά πολύ και επισκιάζει την ακμή της...

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

- γράφει η Άννα Αργύρη - 1888. Ο Σερά απασχολεί με τον Pointillism τα φιλότεχνα καφενεία στη Rive Gauche του Παρισιού. Ο Σεζάν από την άλλη απομονώνεται δημιουργικά στο Αιξ. Κι ένας νέος με ασκητική μορφή και γεμάτος πάθος αναχωρεί από το Παρίσι για τη Νότια Γαλλία....

Διαβάστε κι αυτά

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

30 Μαρτίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Βίνσεντ βαν Γκογκ

- γράφει η Άννα Αργύρη - 1888. Ο Σερά απασχολεί με τον Pointillism τα φιλότεχνα καφενεία στη Rive Gauche του Παρισιού. Ο Σεζάν από την άλλη απομονώνεται δημιουργικά στο Αιξ. Κι ένας νέος με ασκητική μορφή και γεμάτος πάθος αναχωρεί από το Παρίσι για τη Νότια Γαλλία....

Ο Τζόναθαν Κόου, ο κ. Γουάιλντερ και η Ελλάδα

Ο Τζόναθαν Κόου, ο κ. Γουάιλντερ και η Ελλάδα

Ο Τζόναθαν Κόου είναι ένας ευφυής συγγραφέας που δεν αρκείται στο να αφηγηθεί απλώς μια ιστορία. Καταβάλλει πάντα κόπο ως προς την επιλογή και τη δόμηση των χαρακτήρων του, στην επιλογή της γλώσσας και τη διερεύνηση των πολιτικών γεγονότων που συνιστούν τη συνήθη...

Το 1821, η ιστορία, και η πρόσληψη του από τον ποιητή Βαγγέλη Χρόνη

Το 1821, η ιστορία, και η πρόσληψη του από τον ποιητή Βαγγέλη Χρόνη

  Βαγγέλης Χρόνης Κωνσταντίνος Μπούρας ‘Μελλοντική ελευθερία’   «Ο χορευτής αφού λειτούργησε στην σκηνή υπό τον ήχο των στίχων αποχώρησε εξαντλημένος. Είχε καταφέρει να προσθέσει νέες λέξεις όπως δεν τις είχε διανοηθεί ο ποιητής. Γράφει και ο χορευτής...

2 σχόλια

2 Σχόλια

  1. Dimitri Giotakos

    Πολύ κατατοπιστικά τα όσα γράφεις μαμά σχετικά με τη Λογοτεχνία. Ας μπούμε και στο εσώτερο νόημα της σπουδαίας αυτής δημιουργίας του ανθρωπίνου πνεύματος. Μακάρι να μας έδινες όλες τις περιόδους της Λογοτεχνίας από το δέκατο αιώνα μέχρι και τις μέρες μας. Να δούμε και για το δημοτικό τραγούδι και για τον Ακριτικό κύκλο και για πολλά, πολλά είδη που διαθέτει η Λογοτεχνία μας..

    Απάντηση
  2. Παπαδημητρίου

    Μου αρέσει πολύ η ανάρτηση αυτή, γιατί μου δίνει στοιχεία για τη λογοτεχνία τα οποία δεν ήξερα. πιστεύω ότι με την αναφορά στους ποιητές και την ερμηνεία τους, θα έχουμε μία πολλή καλή ενημέρωση, πράγμα που λείπει από τις μέρες μας.

    Απάντηση

Υποβολή σχολίου