Μεγάλες προσδοκίες

Δημοσίευση: 26.12.2023

Ετικέτες

Κατηγορία

γράφει η Βάλια Καραμάνου

Η αλήθεια είναι πως στην συγγραφική μου πορεία τα πιο όμορφα μηνύματα τα έχω λάβει σε ιδιωτική συνομιλία, την οποία ποτέ δεν θα ανέβαζα δημόσια, μια και αυτό επέλεξε ο συνομιλητής μου. Πρόσφατα διάβασα στο περιβόητο και πολύπαθο Goodreads (στο οποίο πρέπει να μπαίνω ελάχιστες φορές τον χρόνο) την κριτική μιας κοπέλας που συμπωματικά έφερε το ίδιο όνομα με την ηρωΐδα μου.

«Αν και δεν έτρεφα μεγάλες προσδοκίες, το έργο ήταν μια ευχάριστη έκπληξη, κλπ., κλπ…»

Μεγάλες προσδοκίες, μια πολύ σημαντική φράση. Άραγε πως προσδιορίζονται οι προσδοκίες στην ανάγνωση ενός βιβλίου και κυρίως ποιος είναι ο τρόπος που καθορίζεται το μέγεθός τους; Γιατί να περιμένει κάποιος πολλά ή λίγα από ένα βιβλίο που δεν έχει πέσει στα χέρια του; Ειδικά μάλιστα σε περιπτώσεις που το βιογραφικό του συγγραφέα ή ο εκδοτικός οίκος είναι αξιόλογα. Η απάντηση προφανής: δεν είναι γνωστός κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ίσως πάλι είναι η καχυποψία πλέον του αναγνώστη που διαβάζει διαρκώς για νέα «αριστουργήματα» και απογοητεύεται τις περισσότερες φορές, άσχετα αν δεν μπορεί να εκφραστεί ελεύθερα.

Ποιος όμως δημιουργεί τις μεγάλες προσδοκίες; Η εκάστοτε γραμμή προώθησης των εκδοτικών οίκων και των συγγραφέων. Όλα είναι θεμιτά σ’ έναν ελεύθερο ( ; ) κόσμο, ωστόσο η επιθετική διαφήμιση συχνά έχει στόχο όχι μόνο να εξυψώσει ένα έργο αλλά να καταποντίσει τα υπόλοιπα προς αποφυγή συγκρίσεων. Και ναι, αυτό μπορεί να αποδώσει πρόσκαιρα καρπούς. Συνήθως μέτρια βιβλία έχουν κάνει εξωφρενικές πωλήσεις μια και υπάρχουν παντού: στις ομάδες, στο χρονολόγιο, σε κάθε λίστα, βιτρίνα βιβλιοπωλείου, κλπ.

Το μεγάλο πρόβλημα στην λογοτεχνία που κρίνει τελικά κάθε έργο είναι ο χρόνος. Αν όντως ένα έργο πληροί τις μεγάλες προσδοκίες, τότε ναι, είναι και ευπώλητο και διαχρονικό (όχι πάντα με αυτήν την σειρά). Αν όμως δεν ανταποκρίνεται σε αυτό, τότε μάλλον η καθοδική πορεία του είναι προδιαγεγραμμένη. Ποιος νοιάζεται, θα μου πείτε, αν αυτό έχει ήδη πουλήσει μερικές εκατοντάδες αντίτυπα; Ναι, σαφώς αποτελεί ικανοποίηση για τον συγγραφέα κυρίως, αλλά υπάρχει ημερομηνία λήξης. Κακά τα ψέματα, είναι σκληρό να σε εκθειάζουν με κάθε τρόπο για ένα χρονικό διάστημα και μετά να σε ξεχνούν.

Από την άλλη πλευρά, δεν υπάρχει πιο όμορφο συναίσθημα να σε διαβάζουν χωρίς να ξέρουν τίποτα για σένα και να ανακαλύπτουν κάτι που θα τους συνεπάρει και αυτό με την σειρά του θα οδηγήσει έναν συγγραφέα στην διάρκεια αποκτώντας αναγνώστες που θα τον ακολουθούν σε κάθε του πόνημα. Το έχω δηλώσει στο παρελθόν, μας νοιάζει να υπάρχουμε και μετά από μια δεκαετία, αν φυσικά το αξίζουμε.

Το θέμα με τις «μεγάλες προσδοκίες» και τις υπερβολές στον χαρακτηρισμό των βιβλίων είναι πως λειτουργούν πάντα αντίστροφα. Θέτουν τόσο ψηλά τον πήχη, ώστε και ένα καλό βιβλίο μπορεί να φανεί κατώτερο των προσδοκιών του αναγνώστη αν το έχει πλάσει στο μυαλό του ως «αριστούργημα». Επιπρόσθετα, επαναπαύεται ο δημιουργός στις «δάφνες» του και δεν εξελίσσεται μια και θεωρεί πως έχει ήδη φτάσει στην κορυφή.

Συγκρατημένη αισιοδοξία, αυτό χρειάζεται η συγγραφή ενός βιβλίου και λογική προώθηση. Το καλό βιβλίο διαδίδεται στόμα με στόμα συνήθως. Φυσικά, δεν φτάνει να το θέλουμε διακαώς, πρέπει και να το έχουμε μέσα μας. Και αν το έχουμε βγαίνει αβίαστα, φυσικά και όχι με απελπισία. Μεγάλα λόγια, μεγάλες προσδοκίες δυστυχώς αποτελούν την συνταγή της απογοήτευσης.

Και το κυριότερο: ο συγγραφέας πρέπει πάντα «κάτι να έχει να πει» , που συχνά απαιτεί να έρθει σε ρήξη με την κοινή γνώμη, να διαλύσει «φιλίες» και «συμμαχίες» προκειμένου να τοποθετηθεί κοινωνικά, ενδεχομένως και πολιτικά (προς Θεού, όχι κομματικά!) Είναι αδιανόητο οι πνευματικοί άνθρωποι ( ; ) να σωπαίνουν μπροστά στην βία, την κακοποίηση, την εξαθλίωση, την καταπάτηση της ελευθερίας και της δικαιοσύνης από φόβο μην πέσουν σε δυσμένεια και χάσουν αναγνώστες. Η αυθεντικότητα αμείβεται, δίνει πιστούς αναγνώστες και αντοχή στον χρόνο. Το αντίθετο- «τα έχω καλά με όλους»- πετυχαίνει μια πρόσκαιρη και ανούσια εύνοια, που μεταφράζεται σε περιστασιακές πωλήσεις. Σε έναν κόσμο που φθίνει κάποιοι πρέπει να μιλήσουν γι’ αυτό. Αν όχι ο συγγραφέας, ποιος; Ευτυχώς, οι αναγνώστες πλέον γυρνούν πίσω στον φυσικό χώρο του βιβλίου και αφήνουν την παντοδυναμία και την ολιγαρχία του διαδικτύου που κυριάρχησε την περίοδο της καραντίνας και δυστυχώς ενίσχυσε την ευνοιοκρατία.

Να μιλάτε λοιπόν, να γράφετε κραυγάζοντας αλήθειες πέρα από τις «συνταγές». Μόνο τότε θα ακουστείτε.

Και κάτι ακόμα που πρέπει να υπάρχει στο μυαλό όσων γράφουμε: η λογοτεχνία δεν μας χρειάζεται, εμείς την χρειαζόμαστε.

Ακολουθήστε μας

Οι προσφορές των εφημερίδων για το Σαββατοκύριακο 24 – 25 Φεβρουαρίου 2024

Οι προσφορές των εφημερίδων για το Σαββατοκύριακο 24 – 25 Φεβρουαρίου 2024

Real News https://youtu.be/Ls_AhdE_48oΚαθημερινή https://youtu.be/e4WcN0I4SeE?si=FMFk6LVSJyUZKDMJ Πρώτο Θέμα Το Βήμα της Κυριακής Δώστε μας το email σας και κάθε Παρασκευήθα έχετε στα εισερχόμενά σας τις προσφορές των εφημερίδων (Δεν στέλνουμε...

Τεχνητή Λογοτεχνία

Τεχνητή Λογοτεχνία

γράφει η Γεωργία Βασιλειάδου Κι αν μπορούσαμε όλοι να γίνουμε συγγραφείς; Κι αν μπορούσε ο καθένας μας να γράψει ένα τέλειο σονέτο, ένα υπέροχο τραγούδι; Αυτό μοιάζει να υπόσχεται η έλευση της τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ πολλών άλλων, προκαλώντας ποικίλες  αντιδράσεις...

Ομ(π)αδικό πνεύμα

Ομ(π)αδικό πνεύμα

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Διαδίκτυο και βιβλία, μια σχέση δημιουργική και ενίοτε ολέθρια, αλλά δυστυχώς ή ευτυχώς αναγκαία. Και συγκεκριμένα Facebook, μπλογκ, βιβλιοομάδες. Να ξεκαθαρίσω στο σημείο αυτό πως υπάρχουν πολύ αξιόλογες ομάδες, από τις οποίες έχουμε...

Ο αστερισμός του μικρού δράκου

Ο αστερισμός του μικρού δράκου

_ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - ‘Ο αστερισμός του μικρού δράκου’ Ο συγγραφέας Κώστας Θερμογιάννης έγραψε ένα διήγημα που φέρει τον τίτλο ‘Ο αστερισμός του μικρού δράκου’.[1] Κινούμενοι σε ένα θεωρητικό επίπεδο, επιθυμούμε να κάνουμε κάποιες επισημάνσεις για το...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Επιμέλεια άρθρου

Διαβάστε κι αυτά

Βιβλιοκριτικές
«…και χορεύω τις νύχτες», της Γαβριέλλας Νεοχωρίτου

«…και χορεύω τις νύχτες», της Γαβριέλλας Νεοχωρίτου

 Γαβριέλλα Νεοχωρίτου Εκδόσεις ΦΙΛΙΠΠΟΤΗ - γράφει η Βάλια Καραμάνου - Τι είναι ο κόσμος μας; «Ένα όνειρο μέσα σε όνειρο» ισχυριζόταν ο Πόε, ένα «καταφύγιο που φθονούμε» έγραφε ο Καρυωτάκης. Ένας τέτοιος κόσμος ξεδιπλώνεται στην ποιητική συλλογή της Γαβριέλλας...

ΑρθρογραφίαΤεχνητή Νοημοσύνη
Τεχνητή Λογοτεχνία

Τεχνητή Λογοτεχνία

γράφει η Γεωργία Βασιλειάδου Κι αν μπορούσαμε όλοι να γίνουμε συγγραφείς; Κι αν μπορούσε ο καθένας μας να γράψει ένα τέλειο σονέτο, ένα υπέροχο τραγούδι; Αυτό μοιάζει να υπόσχεται η έλευση της τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ πολλών άλλων, προκαλώντας ποικίλες...

Αρθρογραφία
Ομ(π)αδικό πνεύμα

Ομ(π)αδικό πνεύμα

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Διαδίκτυο και βιβλία, μια σχέση δημιουργική και ενίοτε ολέθρια, αλλά δυστυχώς ή ευτυχώς αναγκαία. Και συγκεκριμένα Facebook, μπλογκ, βιβλιοομάδες. Να ξεκαθαρίσω στο σημείο αυτό πως υπάρχουν πολύ αξιόλογες ομάδες, από τις οποίες έχουμε...

Αρθρογραφία
Ο αστερισμός του μικρού δράκου

Ο αστερισμός του μικρού δράκου

_ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - ‘Ο αστερισμός του μικρού δράκου’ Ο συγγραφέας Κώστας Θερμογιάννης έγραψε ένα διήγημα που φέρει τον τίτλο ‘Ο αστερισμός του μικρού δράκου’.[1] Κινούμενοι σε ένα θεωρητικό επίπεδο, επιθυμούμε να κάνουμε κάποιες επισημάνσεις για το...

Δελτία τύπουΝέες κυκλοφορίες
Βάλια Καραμάνου – STELLA

Βάλια Καραμάνου – STELLA

Βάλια Καραμάνου STELLA Εκδόσεις Φιλιππότη ISBN: 9789602951200 Σελ. 184 Τιμή: 13,72 ευρώ Τον Σεπτέμβρη του 2021 η Στέλλα  επιστρέφει στην Θασιά, λόγω της μυστηριώδους εξαφάνισης της θείας της Ανδρομάχης, που ήταν και η γιατρός του νησιού.  Στο μακρινό αυτό  νησί του...

EditorialΑρθρογραφία
Εμπόριο νοημοσύνης

Εμπόριο νοημοσύνης

- γράφει ο Κώστας Θερμογιάννης - Η υπαρξιακή σκέψη αποτέλεσε πρώτη ύλη για τη φιλοσοφία ήδη από τη στιγμή που η νοητική δραστηριότητα του ανθρώπου ξέφυγε από, τη δεσμευτική για τον ίδιο, χρεία της ύλης κι έθεσε σοβαρά πνευματικά ερωτήματα συνειδητοποιώντας ότι ζωή...

Αρθρογραφία
Σεμινάρια δημιουργικής (δια)γραφής

Σεμινάρια δημιουργικής (δια)γραφής

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Ας πούμε μια πικρή για πολλούς αλήθεια: συγγραφέας γεννιέσαι, δεν γίνεσαι. Φυσικά καλός συγγραφέας γίνεσαι μόνο μέσα από διαρκή τριβή και αδιάκοπη εργασία. Όμως αν δεν έχεις μέσα σου το «μικρόβιο», δεν γίνεται τίποτα. Στην αντίθετη...

Αρθρογραφία
Πατούχας: Ο αγαθός γίγαντας του Ιωάννη Κονδυλάκη

Πατούχας: Ο αγαθός γίγαντας του Ιωάννη Κονδυλάκη

Ιωάννης Κονδυλάκης - γράφει η Βάλια Καραμάνου - Τα καλοκαίρια των παιδικών μας χρόνων τα περνούσαμε στο αγρόκτημα με τις πορτοκαλιές, στο σπίτι του παππού στο Κουρτάκι Αργολίδας. Όλη την ημέρα βουτούσαμε στις λάσπες και στα χώματα ή σκαρφαλώναμε στις πορτοκαλιές....

Αρθρογραφία
Το βιβλίο και η υποκειμενική εκδοχή!

Το βιβλίο και η υποκειμενική εκδοχή!

- γράφει η Άννα Δεληγιάννη - Τσιουλπά - Ο αγώνας για επιβίωση είναι μια συνεχής προσπάθεια του ανθρώπου, που γίνεται αποδεκτή ως απαραίτητη παράμετρος της επικράτησης του στη γη αλλά και ως καταδίκη, την οποία θα τερματίσει ο θάνατος! Ως εκ τούτου στη λογοτεχνική...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου