Επιλέξτε Page

Οι τρελοί της λογοτεχνίας

4.12.2015

 

 

rose

Όλοι όσοι ασχολούμαστε με τον χώρο του βιβλίου (συγγραφείς, εκδότες, μεταφραστές ποιητές, βιβλιοπώλες) γνωρίζουμε καλά ότι, στη συνείδηση της πλειοψηφίας του κόσμου, το βιβλίο είναι καταχωρημένο ως είδος πολυτελείας. Κατανοώ το γιατί. Δεν μπορώ όμως να συμμεριστώ αυτή την αντίληψη.

Ένας από τους λόγους, για τους οποίους φτάσαμε εδώ που φτάσαμε ως κοινωνία, είναι και αυτός. Ότι το βιβλίο θεωρείται είδος πολυτελείας. Ότι δεν μπαίνει καθημερινά στο ελληνικό σπίτι. Και, όσο πιο σπάνια μπαίνει το βιβλίο σ’ ένα σπίτι, τόσο πιο δύσκολα θα μπαίνει και το ψωμί. Το καλύτερο ακόνι για το μαχαίρι του ψωμιού βρίσκεται στις άκοπες άκρες των βιβλίων.

Εστιάζοντας στην ποίηση, η κατάσταση του ασθενούς επιδεινώνεται. Η ποίηση είναι η πολυτέλεια που δεν ονειρευόμαστε για τα παιδιά μας. Τους ποιητές τούς αντιμετωπίζουμε, λίγο ως πολύ, σαν τους τρελούς της λογοτεχνίας. Εκθειάζουμε το έργο τους - παρουσία τρίτων - όταν όμως μένουμε μόνοι μας, συμβουλεύουμε τα παιδιά μας να πράττουν με βάση άλλες αξίες.

Μαθαίνουμε τα παιδιά μας να βαδίζουν σε χαραγμένα μονοπάτια. Υπαγορεύοντάς τους τα απαραίτητα "πρέπει" για την επιβίωσή τους. Έτσι πρέπει να αγαπάς. Έτσι πρέπει να γελάς. Έτσι πρέπει να πέφτεις. Έτσι να σηκώνεσαι. Έτσι πρέπει να κοιμάσαι τα μεσημέρια. Τα μαθαίνουμε να φοβούνται. Τον ήλιο. Γιατί ο ήλιος βλάπτει. Τη βροχή. Γιατί κάθε βροχή είναι όξινη. Τα λουλούδια. Γιατί μπορεί να ματώσουν τα δάχτυλά τους.

Απαγορεύουμε στα παιδιά μας να συναναστρέφονται αγκάθια. Γιατί τα αγκάθια ξυπνούν το αίμα. Και το αίμα του ανθρώπου πρέπει αιώνια να κοιμάται. Διαφορετικά, το οικοδόμημα κινδυνεύει. Τα παιδιά μας κινδυνεύουν. Κινδυνεύουν να ξυπνήσουν σ' έναν κόσμο, που δεν τους έχουμε διηγηθεί ποτέ.

Έναν κόσμο που κάνουμε πως δεν υπάρχει. Εκεί, που η ανθρώπινη ζωή μετριέται σε ευρώ, δολάρια, γιεν. Όσο ισχυρότερο είναι το νόμισμα, τόσο η ανθρώπινη αξία ανεβαίνει. Έναν κόσμο, στον οποίο οι ζωντανοί παλεύουν για έναν επιτυχημένο θάνατο. Όσο κι αν φοβόμαστε τον θάνατο, ζούμε και εργαζόμαστε γι αυτόν.

Κι όμως. Το προφίλ του επιτυχημένου νεκρού είναι πολύ συγκεκριμένο. Αφήνεις πίσω σύντροφο, παιδιά και περιουσία; Έζησες σωστά. Δεν αφήνεις τίποτα από αυτά; Έζησες λάθος. Σπατάλησες μια ολόκληρη ζωή, παριστάνοντας τον ενήλικα. Αυτό δεν θα συγχωρηθεί. Η μελάνη που κρατά τη θύμησή σου ζωντανή θα σβηστεί ακαριαία.

Σ' αυτόν τον κόσμο λοιπόν - τον οποίον επιμελώς κρύβουμε από τα παιδιά και από τον ίδιο μας τον εαυτό - κάποιοι επιμένουν πως η ποίηση είναι πολυτέλεια.

Τα δέντρα. Τα πουλιά. Η άνοιξη. Ο έρωτας, ο αέρας, το παιχνίδι, οι μπίρες, οι αγκαλιές, τα φιλιά.

Αν αφαιρέσουμε αυτήν την πολυτέλεια, αυτό που μένει είναι ο σκελετός ενός νεκρού τοπίου. Το κακοποιημένο άγαλμα του Παλαμά και οι άστεγοι της Σταδίου. Τα σύγχρονα «αγάλματα» της εποχής μας. Άστεγοι, οι οποίοι έχουν αφομοιωθεί πλήρως από το τοπίο. Το καταφέραμε κι αυτό. Περνάς καμιά φορά από τη Σταδίου, λείπει ο άστεγος και σκέφτεσαι που πήγε; Δεν αναρωτιέσαι πια γιατί δεν έχει σπίτι και δουλειά, γιατί είναι άστεγος… Αυτό το έχεις ξεπεράσει. Αναρωτιέσαι γιατί δεν είναι στο πόστο του.

Σ' αυτόν τον κόσμο, η ποίηση δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ πολυτέλεια. Η ποίηση είναι οξυγόνο. Το μοναδικό οξυγόνο που μας έχει απομείνει. Για όλους.

Ακόμα και για εκείνους που σκοντάφτουν πάνω της και δεν της λένε ούτε καλημέρα.

 

_

γράφει ο Αντώνης Τσόκος

*Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου "Ένα ποτήρι ακόμη, Τσαρλς" (Εκδ. Γαβριηλίδης) στο βιβλιοπωλείο ο "Μωβ Σκίουρος" (8/07/2015).

Διαβάστε εδώ την κριτική παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Αντώνη Τσόκου 'Ένα ποτήρι ακόμα, Τσάρλς"

Μην ξεχνάτε πως το σχόλιό σας είναι πολύτιμο!

Ακολουθήστε μας

Βερούκης

Βερούκης

ΒΕΡΟΥΚΗΣ Ο μάστορας Βερούκης, συνεργείο ονομαστό,  μόνος ήρθε απ’ το χωριό, 17 στα 18, έφτυσε αίμα, να το ανοίξει, δούλευε σαν το σκυλί, μα η ζωή καλή μαζί του, έγινε κάποιος και αυτός, έχει πια 6 υπαλλήλους, χρειάζεται και έβδομο, του προτείνανε παιδί, πατριώτη, απ’...

πλάκες – συγγράμματα

πλάκες – συγγράμματα

  Στην ακατάστατη μάντρα των αζήτητων αναμνήσεων θα βρεις τις πλάκες με τα συγγράμματα, τα ρητά  που ανακατεμένα πια δε βγάζουν νόημα. Μόνο σε μπερδεύουν, το μηδέν και το άγαν, το τίποτα με το άπαν, η δόξα συναντά τη λόξα και οι προσευχές τις κατάρες. Τα ονόματα...

Στην ερημιά της ελπίδας

Στην ερημιά της ελπίδας

Η μέρα τελειώνει, το φως χαμηλώνει η δύση αρπάζει φωτιά και ματώνει ο ήλιος βαθιά στον ορίζοντα γέρνει στην μοναξιά της ελπίδας μια αχτίδα του στέλνει   Η νύχτα που φέρνει μια μπόρα θυμώνει η αγάπη μονάχη στο κρύο παγώνει της βροχής οι ριπές αντηχούν στο περβάζι...

Ο Ουγκώ για την Ελληνική Επανάσταση

Ο Ουγκώ για την Ελληνική Επανάσταση

Το όνομα του Βίκτωρος Ουγκώ (1802-1885) είναι περισσότερο συνδεδεμένο με τα μυθιστορήματά του, όπως «Η Παναγία των Παρισίων» και «Οι Άθλιοι», ωστόσο το έργο του περιλαμβάνει, επίσης, δοκίμια, διηγήματα, θεατρικά  και ποιήματα, με μία ευρεία θεματολογία γύρω από τις...

Οι μικροί γαλαξίες – Νικηφόρος Βρεττάκος

Οι μικροί γαλαξίες – Νικηφόρος Βρεττάκος

γράφει η Άντια Αδαμίδου - Οι μικροί γαλαξίες Του Νικηφόρου Βρεττάκου Πᾶνε κι ἔρχονται οἱ ἄνθρωποι πάνω στὴ γῆ. Σταματᾶνε γιὰ λίγο, στέκονται ὁ ἕνας ἀντίκρυ στὸν ἄλλο, μιλοῦν μεταξύ τους. Ἔπειτα φεύγουν, διασταυρώνονται, μοιάζουν σὰν πέτρες ποὺ βλέπονται. Ὅμως, ἐσύ, δὲ...

Διαβάστε κι αυτά

Οι μικροί γαλαξίες – Νικηφόρος Βρεττάκος

Οι μικροί γαλαξίες – Νικηφόρος Βρεττάκος

γράφει η Άντια Αδαμίδου - Οι μικροί γαλαξίες Του Νικηφόρου Βρεττάκου Πᾶνε κι ἔρχονται οἱ ἄνθρωποι πάνω στὴ γῆ. Σταματᾶνε γιὰ λίγο, στέκονται ὁ ἕνας ἀντίκρυ στὸν ἄλλο, μιλοῦν μεταξύ τους. Ἔπειτα φεύγουν, διασταυρώνονται, μοιάζουν σὰν πέτρες ποὺ βλέπονται. Ὅμως, ἐσύ, δὲ...

15 Απριλίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι

15 Απριλίου – Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι

- γράφει η Άννα Αργύρη - Οι μορφές χάνονται η μια μέσα στην άλλη, καθώς οι χρωματικοί τόνοι μεταβαίνουν απαλά από τη σκιά στο φως, "σαν τον καπνό που διαλύεται" (Sfumato). Τα περιγράμματα σβήνουν και δημιουργείται το ασαφές. Το αίνιγμα. 15 Απριλίου 1452 γεννιέται ο...

Απογραφή

Απογραφή

Απόψε είχαμε απογραφή. Με επισκέφθηκαν όλες μου απελπισίες μαζεμένες.  Εγώ δεν είχα ιδέα – ποτέ δεν με ενημέρωσε καμία πριν έρθει. Με έπιασαν απροετοίμαστο. Πώς επισκέπτεσαι τον άλλο τέτοια ώρα κυρά μου; Είχα τροχιοδρομήσει να ζήσω μια ευτυχία – στον ύπνο μου....

13 σχόλια

13 Σχόλια

  1. aikaterinitempeli

    Δεν μας συγκινεί τυχαία η γραφή του. Είναι κι ο άνθρωπος πίσω απ’ τις λέξεις, που εκτιμάμε τόσο.

    Απάντηση
  2. ΛέναΜαυρουδή Μούλιου

    Θαυμάσια τα όσα γράψατε . Με άγγιξαν βαθιά

    Απάντηση
  3. Βάσω Αποστολοπούλου

    “Η ποίηση είναι οξυγόνο. Το μοναδικό οξυγόνο που μας έχει απομείνει. Για όλους.
    Ακόμα και για εκείνους που σκοντάφτουν πάνω της και δεν της λένε ούτε καλημέρα”.

    Ίσως ακόμη πιο απαραίτητο γι αυτούς τους τελευταίους…
    Εξαιρετικό κείμενο, φίλε Αντώνη!

    Απάντηση
  4. Άννα Ρουμελιώτη

    Εξαιρετικό σας ευχαριστούμε!!!

    Απάντηση
  5. Ανώνυμος

    Πόσες αλήθειες,διαβάζουμε σ’αυτό το κείμενο,που θα μπορούσε να ήταν ποίημα!!! Τι όμορφα γραμμένες,με συναίσθημα κι αλήθεια!!! Να γράφετε πιο τακτικά ,να σας διαβάζουμε κ.Τσόκο!!!!!

    Απάντηση
  6. elektra.alexaki

    Με εντυπωσίασε το κείμενό σας. Η πρώτη σκέψη μου ήταν ότι θα άγγιζε πολύ τους μαθητές του Λυκείου, εάν τους δινόταν να το διαβάσουν και να το συζητήσουν, ως απάντηση στην ερώτηση που διατυπώνεται συνεχώς από μέρους τους: “Μα τι την θέλουμε την Ποίηση;”

    Απάντηση

Υποβολή σχολίου