–

γράφει ο Κώστας Τραχανάς

–

Το βιβλίο αυτό ανήκει σε μια τριλογία του συγγραφέα Νίκου Κυριαζή. Τα δύο μέρη της οποίας τριλογίας συνέγραψε με τον γιατρό Κωνσταντίνο Γουργουλιάνη, «Άννα Σικελιανού: ο έρωτας και το όνειρο», στο οποίο με βάση ιστορικά ντοκουμέντα ασχολείται με τον έρωτα του Άγγελου Σικελιανού με την Άννα Καραμάνου και το «Έρωτας στα χρόνια του πολέμου». Η τριλογία ολοκληρώθηκε με τα «Χελιδόνια του χειμώνα», στο οποίο καταγράφεται η ιστορική περίοδος του Εμφυλίου.

Το «Έρωτας στα χρόνια του πολέμου» έχει ως ιστορικό φόντο τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η μυθοπλασία βασίζεται σε πραγματικά πρόσωπα, όπως ο γιατρός Γιώργος Καραμάνης, αλλά και σε φανταστικά πρόσωπα. Το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο διαδραματίζεται και που είναι ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, είναι διανθισμένο με πολλές ιστορικές λεπτομέρειες. Παράδειγμα είναι η μάχη στο ύψωμα 731, η οποία έγινε τον Μάρτιο του 1941 στην Πίνδο. Η μάχη στο ύψωμα 731, που συμμετέχουν και οι κεντρικοί πρωταγωνιστές, ο Νίκος Δενδρινός και ο Λευτέρης Βορεάδης, περιγράφεται με μια εντυπωσιακή αναπαράσταση της μάχης, με πλήθος υποσημειώσεων και παραπομπών σε ιστορική βιβλιογραφία για τις δυνάμεις, τον εξοπλισμό και τους ηγέτες των αντιμαχόμενων πλευρών, σε σημείο που το βιβλίο ξεφεύγει από τη μυθιστορία και θυμίζει ιστορική μελέτη.

 Ο « Έρωτας στα χρόνια του πολέμου» καταγράφει τον ελληνοιταλικό πόλεμο στα βουνά της Αλβανίας, την εισβολή των ναζί στην Ελλάδα, την ιταλική και γερμανική κατοχή, την διαφυγή πολλών στρατιωτών και αξιωματικών του Ελληνικού στρατού μέσω των νησιών του Αιγαίου, την Τουρκία και την Συρία στο Κάϊρο και την Αλεξάνδρεια, την δημιουργία στην Αίγυπτο του Ιερού Λόχου, την ανταρσία των ελληνικών στρατευμάτων στην Αίγυπτο, την μάχη στο Ρίμινι της Ιταλίας και τέλος την απελευθέρωση.

Ο « Έρωτας στα χρόνια του πολέμου» επιχειρεί μέσω των βασικών ηρώων του, Ελλήνων και ξένων, να αποτελέσει μία ευρεία τοιχογραφία του πολέμου και της Κατοχής, της μαχόμενης Ελλάδας, με τη μεγαλοσύνη αλλά και με τα μελανά της επεισόδια.

Η αρχή των δύο βιβλίων «Άννα Σικελιανού: ο έρωτας και το όνειρο» και «Έρωτας στα χρόνια του πολέμου» είναι όμοια και διαφορετική, στο πρώτο με την Άννα Καραμάνη-Σικελιανού να ανεβαίνει στο Πήλιο την άνοιξη, στο δεύτερο με την Αντιγόνη Γεωργίου να ανεβαίνει στο τέλος του Φθινοπώρου, μέσα σε μια μουντή ατμόσφαιρα, που προϊδεάζει για τα δύσκολα χρόνια που θα ακολουθήσουν.

Η Αντιγόνη Γεωργίου ανεβαίνει από την Αθήνα, στο σανατόριο του γιατρού Γιώργου Καραμάνη, πάνω από τη Δράκεια του Πηλίου. Εκεί που πάει θα αναλάβει ως βοηθός του γιατρού Καραμάνη, στην γραμματειακή υποστήριξη, έργο που είχε η γυναίκα του η Άννα Καραμάνη, η οποία είχε χωρίσει τον γιατρό και είχε φύγει με τον ποιητή Άγγελο Σικελιανό. Η Αντιγόνη Γεωργίου δεν φοβάται να δουλέψει στο σανατόριο με τους φυματικούς, και στο Πρεβεντόριο,που πριν φιλοξενούσε ασθενικά παιδιά από την Αθήνα και τώρα με τον πόλεμο έχει μετατραπεί σε αναρρωτήριο για τους τραυματίες Έλληνες και Γερμανούς. Η Αντιγόνη θα εργαστεί στο σανατόριο του αγίου-γιατρού του βουνού, Γιώργου Καραμάνη, στην διάρκεια του Πολέμου και την Κατοχή. Ο γιατρός, αυτός ο υπέροχος άνθρωπος, γλυκός και δυνατός, φροντίζει όλους τους ασθενείς και το προσωπικό, τονώνει το ηθικό τους. Αγωνία, απελπισία, φόβος, ανελευθερία, δυσκολίες, πείνα, φυματίωση και ελπίδα.

Η Αντιγόνη, όταν παίρνει μια άδεια για να δει τους δικούς της στην Αθήνα, θα γνωρίσει για λίγο τον Νίκο Δενδρινό. Ήταν ένας κεραυνοβόλος έρωτας, ένας έρωτας με την πρώτη ματιά. Γρήγορα η Αντιγόνη θα επιστρέψει στο σανατόριο του Πηλίου και ο Νίκος Δενδρινός σαν έφεδρος ανθυπολοχαγός, θα πάει να πολεμήσει τους Ιταλούς στα Αλβανικά σύνορα.

Η ζωή στο σανατόριο, στο μαγεμένο βουνό του Πηλίου, συνεχίζεται, μονότονη και παράξενη, με τον αγώνα της επιβίωσης τόσων ανθρώπων, με τον αγώνα του ανεφοδιασμού από τον έξω κόσμο με φάρμακα, υλικά και τρόφιμα, χωρίς να έρχονται σε επαφή με τον έξω κόσμο που πολεμάει με τους Ιταλούς και Γερμανούς και πεθαίνει από πείνα στην Κατοχή. Οι Χειμώνες στο σανατόριο περνούσαν με την ομίχλη, με τις βροχές, με την αντάρα, με τα χιόνια στα Χάνια, περιμένοντας πότε η πατρίδα θα απελευθερωθεί. Η Αντιγόνη επικοινωνεί με γράμματα και τηλεγραφήματα με τον Νίκο, που βρίσκεται στο μέτωπο.

 Τελικά τι σήμαινε ο Δενδρινός για εκείνην; Μερικές ευχάριστες ώρες, μια εφήμερη γνωριμία, κάτι που θα πέρναγε και θα ξεχνιόταν ή κάτι πιο σημαντικό, μια αρχή μιας ερωτικής σχέσης; Ο χρόνος θα το δείξει. Αλλά οι καιροί είναι πολύ δύσκολοι, διότι ο Νίκος αφού βγει ζωντανός από την κόλαση στο ύψωμα 731 της Αλβανίας, θα την επισκεφτεί για λίγο την Αντιγόνη στο σανατόριο και μετά θα διαφύγει για το Κάιρο, όπου βρίσκεται η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση. Εκεί ο Νίκος θα συμμετέχει στον Ιερό Λόχο του Τσιγάντε και στη SAS, επίλεκτη ειδική δύναμη του Βρετανικού Στρατού, θα λάβει μέρος σε πολλά σαμποτάζ και πολλές μάχες στη Βόρειο Αφρική εναντίον των Γερμανών και στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου και τελικά θα πολεμήσει και στο Ρίμινι, στο μέτωπο της Ιταλίας, όταν οι Ιταλοί θα έχουν πλέον αποχωρήσουν από τον πόλεμο.

 Ο Νίκος Δενδρινός με τη φλόγα της ψυχής του, την ανάγκη του να δίνεται σε ό,τι πίστευε, να ξεπερνά εμπόδια, να πιστεύει στην ελευθερία, στο καθήκον, στην πατρίδα, έγινε ήρωας πολέμου.

Θα γυρίσει ο Νίκος πίσω στην αγαπημένη του, όταν θα τελειώσει ο πόλεμος; Εκείνη θα τον περιμένει σαν την Πηνελόπη; Πώς μετράει η Αντιγόνη τις στιγμές, τις ώρες, τις ημέρες, τα χρόνια μοναξιάς; Με τις ανάσες; Με τα φανερά και με τα κρυφά δάκρυα; Με το στέγνωμα της καρδιάς; Με την αγωνία, την απαντοχή, την αβεβαιότητα και την ελπίδα; Θα προδοθεί αυτή η αγάπη; Θα έφτιαχναν έναν νέο κόσμο στο ανάστημα της ψυχής τους;