Στην Πνύκα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν πρότεινε ως λύση-απάντηση στην Ευρωπαϊκή κρίση αξιών και ιδεών, τον πολιτισμό. Πολλές φορές επανήλθε στο λόγο του η λέξη αυτή ως πανάκεια στα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κόσμος και η Ευρώπη ειδικότερα.

Από τον Αντρέ Μαλρώ, Γάλλο διανοούμενο και υπουργό πολιτισμού της χώρας του που επισκέφτηκε την Αθήνα το 1959 και τον επίσης Γάλλο υπουργό και στενό φίλο της Μελίνας Μερκούρη Ζακ Λάγκ, ως τον σημερινό Γάλλο πρόεδρο, το αίτημα για επαναξιολόγηση της θέσης του πολιτισμού στα κοινωνικά δρώμενα, παραμένει ισχυρό. Γιατί άλλωστε κατατέθηκε σ’ έναν χώρο που ιστορικά έχει συνδεθεί με τις απαρχές του πολιτισμικού γίγνεσθαι στην ανθρώπινη ιστορία; Η Ακρόπολη της Αθήνας ήταν, είναι και θα παραμείνει το πιο αναγνωρίσιμο παγκόσμιο σύμβολο της πολιτιστικής κληρονομιάς του.

Δεν είναι καθόλου σωβινιστική, ούτε εθνικιστική, τοποθέτηση η αναφορά στη μεγάλη μορφή του Περικλή της Αθήνας, του ηγέτη που ανέλαβε τον εξωραϊσμό και τη διακόσμηση της Ακρόπολης με περικαλλείς ναούς και αγάλματα σμιλεμένα απ’ του Φειδία το χέρι. Όσες αντιρρήσεις κι αν έχουν διατυπωθεί για την πηγή των χρημάτων που διατέθηκαν, το «κάλλος» των καλλιτεχνικών κατασκευών της Ακρόπολης δεσπόζει σαν έννοια αλλά και σαν χειροπιαστή απόδειξη μεγαλοφυών συλλήψεων.

Ο συμβολισμός, λοιπόν, του βράχου της Ακρόπολης ως κορύφωσης του πολιτισμικού γίγνεσθαι στα κλασσικά χρόνια είναι αδιαμφισβήτητος. Γνωρίζουμε, όμως, ότι αυτός ο ποιοτικός πολιτισμός ήταν γέννημα-θρέμμα της δημοκρατίας του 5ου αιώνα π.Χ. Γιατί μόνο μέσα στα πλαίσια των δημοκρατικών αξιών και διαδικασιών γεννιούνται κορυφαία πνευματικά έργα. Και σύμβολο αυτών των δημοκρατικών διεργασιών αποτελεί ο λόφος της Πνύκας, όπου οι Αθηναίοι πολίτες, μέσα από την «εκκλησία του δήμου» θεμελίωσαν τις αρχές της λαϊκής κυριαρχίας και της ισηγορίας. Το βήμα του ρήτορα, λοιπόν, αποτελεί την πιο ισχυρή και χειροπιαστή απόδειξη των παραπάνω.

Επομένως, δεν ήταν τυχαία η επιλογή της Πνύκας για να εκφωνήσει ο Γάλλος πρόεδρος την ομιλία του για το όραμα της νέας Ευρώπης. Γιατί η συνεχόμενη Γαλλική διανόηση, από τον διαφωτισμό του Βολταίρου και του Ρουσσώ, την Ελληνίστρια Ρομιγύ, την Ελένη Αρβελέρ, ως τους σύγχρονους Γάλλους διανοητές, έχει ανθρωποκεντρικό στόχο, δηλαδή τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του ανθρώπου ως έλλογου όντος και κοινωνικά υπαρκτού. Κι αυτός ο στόχος τίμησε τον άνθρωπο της κλασσικής Αθήνας του 5ου αιώνα π.Χ.

_

γράφει η Πολυξένη Βακιρλή