Επιλέξτε Page

Ποιητικά πρακτικά έρωτος

20.10.2015

Μυρτώ Βαξεβάνη
ars poetica
ISBN: ISBN 978-618-5150-02-0

Ο έρωτας από τα πρώτα βήματα της λογοτεχνίας αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της ποίησης. Από την Ιλιάδα έως σήμερα η ερωτική ποίηση φαίνεται να αποτελεί το πιο αγαπημένο είδος είτε συμπλέκεται με την κοσμογονία και επικούς/ιπποτικούς άθλους είτε με άλλα είδη της τέχνης (μουσική, θέατρο). Τα ερωτικά ποιήματα, άλλωστε, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ποιητικής μας παράδοσης.

Ωστόσο, ένα βασικό ζήτημα που συχνά προκύπτει στην κριτική είναι ο τρόπος με τον οποίο κάποιος θα αγγίξει το θέμα, πώς θα διαχειριστεί την ερωτική προσμονή, το χωρισμό, τη μοναξιά και τον πόνο· από μία "εγωιστική" ερωτική εμμονή έως τη φιλοσοφική αναζήτηση και από τη θρησκευτική διάστασή του έως την επιδεικτική χρήση του ποιητικού λόγου για τη δημιουργία εντυπώσεων. Σε μία τέτοια διαφορετική αντιμετώπιση του θέματος προχωρά η Μυρτώ Βαξεβάνη με τα «πρακτικά έρωτος» (ars poetica, 2015).

Η δημιουργός προσεγγίζει τον έρωτα μέσα από τις πτυχές που αυτός φιλοσοφικά και κοινωνικά γνώρισε. Συνδέεται με τη γέννηση των πάντων, του ανθρώπου, με το συναίσθημα και τη σεξουαλικότητα. Ο έρωτας ξεπερνά τη συνήθη σεξουαλικότητα και μετατρέπεται σε πρισματικό πολυεδρικό αντικείμενο.

Στην ποίηση της Βαξεβάνη το μυθολογικό και λατρευτικό (χριστιανικό ή αρχαιοελληνικό) στοιχείο αξιοποιείται για να υμνηθεί ο έρωτας σε έναν καινοτόμο συνδυασμό. Οι Σειρήνες, οι Περσίδες, η Νέμεσις και η Άτη, ο Ορφέας, οι Μούσες, ο Πάνας, και διάφοροι λατρευτικοί όροι (δώρο, αντίδωρο, κεριά, δισκοπότηρο, τρισάγιο, αγιασμός κλπ) ή θρησκευτικοί και μυθολογικοί μύθοι (κολυμβήθρα του Σιλωάμ, Καρυάτιδες) προσδίδουν μία διαφορετική οπτική στον έρωτα -ακόμα κι αν το συναισθηματικό τους βάρος ως λέξεων μένει αναξιοποίητο.

Ο στιχουργικός ρυθμός μαγεύει τον αναγνώστη. Η καθημερινή γλώσσα μέσα στη λιτότητα της έκφρασης εμπλουτίζεται με λέξεις σπάνιες (λαϊκές, λόγιες ή αρχαΐζουσες) επεκτείνοντας τη μουσικότητα του στίχου. Η περιορισμένη -και μόνο για την ενίσχυση της μελωδίας- χρήση τους δεν εκτρέπεται σε βερμπαλισμό.

Η ελευθεροστιχία ισχυροποιεί τη μουσικότητα, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει πειραματισμούς (Ενάλιον Ευ, ιχνογραφία). Άλλοτε υιοθετεί μία φόρμα αποφθεγματική (άφιξη, προσκλητήριο, αίτηση τον ουρανό), άλλες φορές πιο πλούσια γλωσσικά (σε χρόνο αόριστο, ένδεια, αναστάσιμο). Οι μετωνυμίες και οι παρομοιώσεις με τις μεταφορές (νότες-αγιασμούς, ντύνονται αλκοόλη, βράχια της Απροθυμιάς, πεντάγραμμα εμβαδόν) εξωτερικεύουν απεικονιστικά τα συναισθήματα που περικλείουν τον έρωτα σε όλες του τις φάσεις.

Το αφηγηματικό ύφος προσδίδει μία "αντικειμενικότητα" στη γραφή καθώς εγκαταλείπεται το εξομολογητικό ύφος (που συνηθίζεται στην ερωτική ποίηση). Έτσι, ιχνογραφείται μία διαφορετική ποιητική στάση για τον έρωτα που εμπλουτίζεται εκφραστικά με πρωτοενικές διατυπώσεις, ερωτήσεις και κάποιο αόριστο β΄ ενικό γραμματικό πρόσωπο.

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" στο cosmotebooks ή το myebooks.gr

Ο έρωτας της Βαξεβάνη σε όλες του τις εκφάνσεις παραμένει ρομαντικός χωρίς να αισθητοποιείται με την εικαστική επίκληση φυσικών στοιχείων (φεγγάρι, άστρα, ήλιος, άνθη). Αυτά κι όταν υπάρχουν δε συνδέονται άμεσα με τη ρομαντική διάθεση. Τούτη πηγάζει ανεμπόδιστα μέσα από τους συνειρμούς και τη "θρησκευτική" διάσταση που προσδίδεται στον έρωτα.

Η εικονοπλασία -ως περιβάλλον στοιχείο- ενισχύει το βασικό συναίσθημα (ρομαντισμού, πόνου, απογοήτευσης). Ποτέ όμως το συναίσθημα δεν ξεπερνά το μέτρο. Πάντα ισορροπεί στον στιχουργικό ιστό ακροβατώντας μεταξύ "θρησκευτικής" διάστασης, λανθάνουσας λαγνείας και βαθιάς αγάπης ή πόνου, απογοήτευσης, ηδονής.

Η ποίηση της Βαξεβάνη είναι συνεσταλμένη. Απομακρύνεται από τη στείρα εκμυστήρευση του έρωτα και αναζητά βαθύτερα συναισθήματα μέσα από μία εκφραστική συγκράτηση που συνδέεται με την επίκληση του θείου.

 

Ακολουθήστε μας

Βερούκης

Βερούκης

ΒΕΡΟΥΚΗΣ Ο μάστορας Βερούκης, συνεργείο ονομαστό,  μόνος ήρθε απ’ το χωριό, 17 στα 18, έφτυσε αίμα, να το ανοίξει, δούλευε σαν το σκυλί, μα η ζωή καλή μαζί του, έγινε κάποιος και αυτός, έχει πια 6 υπαλλήλους, χρειάζεται και έβδομο, του προτείνανε παιδί, πατριώτη, απ’...

Οι οικογενειακοί μας δράκοι, της Χρυσάνθης Τσιαμπαλή

Οι οικογενειακοί μας δράκοι, της Χρυσάνθης Τσιαμπαλή

Η Πινακοθήκη της πόλης διοργανώνει διαγωνισμό ζωγραφικής για παιδιά δημοτικού σχολείου με θέμα τους δράκους. Ο Γιάννης διαπιστώνει πως δύο συμμαθητές του τα καταφέρνουν καλύτερα από κείνον, γιατί, μεταξύ άλλων, δέχτηκαν βοήθεια από γονείς κι αδέλφια. Έτσι, ο Γιάννης...

Τα χέρια της θεάς, του Διονύση Λεϊμονή

Τα χέρια της θεάς, του Διονύση Λεϊμονή

Τι συνέβη την ημέρα της αρπαγής της Αφροδίτης από τη Μήλο; Πού χάθηκαν τα χέρια της; Πώς ρίζωσε το άγαλμα στο Μουσείο του Λούβρου; Πώς θα καταφέρουν κάποια παιδιά να αγκαλιάσουν την ιστορία της και να δουλέψουν πάνω σε αυτήν, χρησιμοποιώντας όλα τα εκφραστικά μέσα των...

Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας (Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα #4), της Μαρίας Ανδρικοπούλου

Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας (Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα #4), της Μαρίας Ανδρικοπούλου

Ποιος ήταν ο Ιωάννης Καποδίστριας που κυβέρνησε το ελληνικό κράτος στα πρώτα του βήματα μετά την Επανάσταση του 1821; Ποια ήταν η σχέση του με την Ελβετία πριν έρθει στην Ελλάδα και γιατί μνημονεύεται ακόμη σε αυτήν τη χώρα; Πώς αντιμετώπισε και πώς οργάνωσε το χάος...

Ατελές κολλάζ, του Σταύρου Σταμπόγλη

Ατελές κολλάζ, του Σταύρου Σταμπόγλη

Ατελές κολλάζ Σταύρος Σταμπόγλης _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Η ποιητική συλλογή του Σταύρου Σταμπόγλη, που φέρει τον τίτλο 'Ατελές Κολλάζ,' κυκλοφόρησε το 2020, από τις εκδόσεις Κουκκίδα.[1] Αρχικά, δύναται να επισημάνουμε πως, όπως και ο τίτλος της συλλογής, δηλοί,...

Διαβάστε κι αυτά

Ατελές κολλάζ, του Σταύρου Σταμπόγλη

Ατελές κολλάζ, του Σταύρου Σταμπόγλη

Ατελές κολλάζ Σταύρος Σταμπόγλης _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Η ποιητική συλλογή του Σταύρου Σταμπόγλη, που φέρει τον τίτλο 'Ατελές Κολλάζ,' κυκλοφόρησε το 2020, από τις εκδόσεις Κουκκίδα.[1] Αρχικά, δύναται να επισημάνουμε πως, όπως και ο τίτλος της συλλογής, δηλοί,...

Στο πάρκο με τις νεραντζιές, της Ιωάννας Αργυρού

Στο πάρκο με τις νεραντζιές, της Ιωάννας Αργυρού

Η Λίζα και ο Έκτορας είναι παιδιά χωρισμένων γονιών και βλέπουν τη ζωή τους ν’ ανατρέπεται όταν οι άνθρωποι που αγαπούν προχωράνε στη ζωή τους με νέους συντρόφους. Πώς θα αντιδράσουν; Πώς θα καταφέρουν να στηριχτούν στα δικά τους πόδια και ν’ ακολουθήσουν τα όνειρά...

Ο αγαπημένος μαθηματικός τύπος του καθηγητή, της Ogawa Yoko

Ο αγαπημένος μαθηματικός τύπος του καθηγητή, της Ogawa Yoko

  - γράφει η Μαρία Καζαντζή -   Δύο άνθρωποι από τελείως διαφορετικό υπόβαθρο και περιβάλλον αναπτύσσουν μεταξύ τους μια μοναδική φιλία, με συνδετικό τους κρίκο τα μαθηματικά. Ο ένας παράγοντας της εξίσωσης είναι ο εξηντάχρονος καθηγητής μαθηματικών, ο...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου