Ποιητική όσμωση με ισοτονικότητα

6.10.2015

Νικόλας Ευγένιος
Φαρφουλάς
ISBN: 978-960-9441-54-4

Πολλές φορές στο παρελθόν έχουμε αντικρούσει τη λογική της κριτικής ενός έργου τέχνης που λειτουργεί ως ψόγος για το δημιουργό (ή και μέσο διαφήμισης). Όταν η κριτική αποκτά χαρακτηριστικά δικαστικής/εισαγγελικής τοποθέτησης επί ενός έργου, τότε εκείνη στην ουσία απομακρύνεται από την Τέχνη. Η κριτική δεν μπορεί να μέμφεται, γιατί τότε αποκτά χαρακτηριστικά πρωτεϊκής λογοκρισίας.

Και ιστορικά αποδείχθηκε ότι τελικά η λογοκριτική/ψέγουσα κριτική, όχι μόνο δεν απέδιδε το λαϊκό αίσθημα, αλλά και πλήθος έργων, δεκαετίες μετά, θεωρήθηκαν αριστουργήματα ή και κλασσικά ακόμα. Αναλόγως το είδαμε στην ποίηση με τις αρνητικές κριτικές για τους ποιητές των γενεών του '70 και -κυρίως- του '80, μέσα από πλήθος κειμένων για την "κρίση στο στίχο", για τον "ιδιωτισμό" και τον "κλειστό χώρο".

Αντίθετα, ο κριτικός οφείλει να είναι συνοδοιπόρος του καλλιτέχνη, αναζητώντας την καινοτομία και τον πειραματισμό, εκείνον που δύναται να ωθήσει σε νέες αναζητήσεις την Τέχνη, ακόμα κι αν το πρώτο αποτέλεσμα δεν ικανοποιεί τον κριτικό. Η κριτική στην ουσία της είναι μία άλλη οδός, με λιγότερη φαντασία ίσως, που υπηρετεί στην πραγματικότητα το ίδιο σκοπό, την Τέχνη· όχι ως "προστάτης", αλλά ως ένα άλλο όργανο του ίδιου οργανισμού.

Σε μία λογική πειραματισμού και διαφορετικής ποιητικής έκφρασης, εντάσσεται και η ποιητική συλλογή του Νικόλα Ευγένιου "ισοτονικά" (Φαρφουλάς, 2015). Με ποιήματα μικρής και μέσης έκτασης, χαϊκού ή ελεύθερου στίχου και πρόζας, ο ποιητής κινείται μεταξύ κοινωνικής παρατήρησης και υπαρξιακών αγωνιών.

Πειραματίζεται με τη θραυσματικότητα (σελ. 29) του στίχου και τη στροφική εναλλαγή (σελ. 30-31) δίχως σημεία στίξης και με συχνές επαναλήψεις σε μία προσπάθεια ανάδειξης της μουσικότητας στο στίχο. Αναζητά στην επανάληψη και την ιδιαίτερη στιχουργική (σελ. 39-41) μία διαφορετική ποιητική έκφραση. Άλλοτε μεταχειρίζεται τη στιχουργική των χαϊκού για τη σύνθεση ενός μεγαλύτερου ποιήματος (σελ. 33). Άλλες φορές η έμφαση δίνεται στη μουσικότητα και την ηχητική σύνδεση των στίχων (σελ. 36).

Στην ολιγόλεπτη θρυμματισμένη στιχουργικά -με αποφθεγματικού τύπου γραφή και επιρροές από τα χαϊκού- έκφρασή του, τα ρήματα έχουν περιορισμένο ρόλο. Συχνά είναι ανύπαρκτα ή αντικαθίστανται με παθητικές μετοχές, που διατηρούν τη ρηματική φύση τους νοηματικά, αλλά λειτουργούν και ως επιθετικοί προσδιορισμοί. Η απουσία τους δημιουργεί μία συγκεχυμένη εικαστικά και νοηματικά σύνθεση, που κεντρίζει συναισθηματικά κι αισθητικά τον αναγνώστη. Κυριαρχούν τα ουσιαστικά, με οριστικά άρθρα σε εμφανή προβολή, και τα επίθετα μέσα σε ελλειπτικές προτάσεις και στίχους συχνά μονολεκτικούς.

Παράλληλα, στην ποιητική του Ευγένιου ενυπάρχει, εμφανής ή λανθάνουσα, μία διάθεση περιπαιχτική. Και αυτό αντικατοπτρίζεται τόσο στη στιχουργική διαφορετικότητά του όσο και στα ελλιπή νοήματα των ποιητικών συνθέσεών του.

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" στο cosmotebooks ή το myebooks.gr

Επιλογικά, οφείλουμε να θυμίσουμε ότι στη μετανεωτερικότητα, όλα ανάγονται σε έναν υποκειμενισμό, που απέκτησε μεταφυσικά χαρακτηριστικά. Στο όνομα αυτού τα πάντα αποκτούν την επωνυμία του "πειραματισμού", της "αναζήτησης". Έτσι, η καινοτομία προσλαμβάνει χαρακτηριστικά αυτοσκοπού και συχνά στην υπηρέτηση αυτού του στόχου υποβιβάζεται το βασικό χαρακτηριστικό της ποίησης: το συναίσθημα. Αναλόγως, όμως, η εμμονή στη διαφορετικότητα και τον πειραματισμό, κάνει την ποίηση κρυπτική και την οδηγεί σε "κλειστούς χώρους", σε μια εποχή που η τέχνη αναζητά διεξόδους προς την κοινωνία.

Ακολουθήστε μας

Οι ταινίες της εβδομάδας

Γυναίκα

Γυναίκα

Ρόδο εσύ της άνοιξης, αστέρι της καρδιάς μας γλυκιά νότα της ποίησης, πηγή της ομορφιάς μας. Με σένα η μέρα ξεκινά και η ζωή αρχίζει με σένα αγάλλεται η αυγή κι ο έρωτας ανθίζει.   Κάθε ανάσα σου, πνοή, κάθε σου γέλιο, ελπίδα απάγκιο και αναπνοή, μέσα στην...

Αναλφάβητος, του Sebastian Fitzek

Αναλφάβητος, του Sebastian Fitzek

Ποιο είναι το μυστηριώδες κορίτσι που κοιτά με τρόμο και δάκρυα στα μάτια τον Μίλαν Μπεργκ μέσα από ένα αμάξι; Ποιος είναι ο ηλικιωμένος κύριος που τον βρίσκει στη δουλειά του και του δίνει ένα κουτί με χάπια για να αρχίσει να διαβάζει; Ποιον μηχανισμό κινητοποιεί...

φαντάσου

φαντάσου

στον John Lennon    φαντάσου  γαλάζιο σύννεφο στου ορίζοντα τη ράχη  στάλες αγάπης να ραντίζουν τις καρδιές μας  της λήθης άγγιγμα να γίνεται το δάκρυ  κραυγές που ενώθηκαν σε μία οι πληγές μας   φαντάσου  πρασινοκίτρινο χειμέριο λουλούδι  ευωδιάζει μέσ’ στα...

Το χέρι του Θεού, της Ελευθερίας Μεταξά

Το χέρι του Θεού, της Ελευθερίας Μεταξά

Ένας άντρας με ασκητική μορφή αποκαλύπτει στον αστυνόμο Βαρσάμη πως προοιωνίζεται τον θάνατό του αλλά δε γίνεται πιστευτός. Πολύ σύντομα όμως εντοπίζουν το πτώμα του με τον τρόπο που το προέβλεψε ενώ στη συνέχεια έχουμε κι άλλες δολοφονίες! Ποιος επιλέγει τα θύματα...

Maureen Connors Santelli: Ο αμερικανικός φιλελληνισμός

Maureen Connors Santelli: Ο αμερικανικός φιλελληνισμός

  Maureen Connors Santelli: Ο αμερικανικός φιλελληνισμός Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ - γράφει ο Άγγελος Πετρουλάκης - Η Maureen Connors Santelli (Μορίν Κόνορς Σαντέλι) είναι ιστορικός με ειδίκευση την πρώιμη αμερικανική δημοκρατία. Ασχολείται συστηματικά με τις σχέσεις τών...

Διαβάστε κι αυτά

Maureen Connors Santelli: Ο αμερικανικός φιλελληνισμός

Maureen Connors Santelli: Ο αμερικανικός φιλελληνισμός

  Maureen Connors Santelli: Ο αμερικανικός φιλελληνισμός Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ - γράφει ο Άγγελος Πετρουλάκης - Η Maureen Connors Santelli (Μορίν Κόνορς Σαντέλι) είναι ιστορικός με ειδίκευση την πρώιμη αμερικανική δημοκρατία. Ασχολείται συστηματικά με τις σχέσεις τών...

Κίρκη, της Madeline Miller

Κίρκη, της Madeline Miller

Ποια είναι η μυστηριώδης μάγισσα Κίρκη που ζούσε στο νησί της Αίας; Γιατί κατέληξε εκεί και πώς περνούσε τον χρόνο της; Γιατί βοήθησε στη γέννα του Μινώταυρου; Γιατί μεταμόρφωνε τους άντρες σε γουρούνια; Πόσο άλλαξε την ψυχολογία της και τον χαρακτήρα της η γνωριμία...

Σ’ αγαπώ σαν το αλάτι

Σ’ αγαπώ σαν το αλάτι

Σ' αγαπώ σαν το αλάτι και σαν την άσπρη ζάχαρη πως την πίκρα μου να κρύψω στη ζωή την άχαρη Να 'σαι το ξινό λεμόνι το γλυκό αμύγδαλο να 'σαι το νερό στην βρύση το κρασί στο δίλαβο Να 'σαι ο γλυκός καφές μου φρούτο στο καλάθι μου να δροσίζεις τις βραδιές μου σαν μετρώ...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου